افغانستان و پاکستان؛ آیا فرصتی برای همکاری هست

Image caption پاکستان خواهان امتیازاتی از افغانستان شد، از تربیت ارتشی ها تا کاهش نفوذ هند و امضای پیمان استراتیژیک و به نحوی در خواست رسمی کردن خط دیورند. آنچه که حامد کرزی را به شدت عصبانی کرد

رهبران افغان در چند سال گذشته تلاش کرده اند دوستان بین المللی در غرب و منطقه را قانع کنند که طولانی شدن جنگ در افغانستان ریشه در خانه همسایه دارد.

در نیم دهه گذشته حامدکرزی در دیپلوماسی با پاکستان توجه را به دو مساله معطوف کرد است:

اول اینکه این مناطق عشایری پاکستان است که پناه گاه تروریستان و القاعده است نه روستا های افغانستان، دوم اینکه کلید ثبات افغانستان را در اسلام آباد باید جستجو کرد، رهبران شورشیان افغان را آنها باید بر سر میز مذاکره حاضر کنند.

تاکید و اصرار حامد کرزی بر این موضع در سطح بین الللی، نتایجی را هم به دنبال داشته است. فرماندهان آمریکایی تا حدی به مشورت دولت افغانستان در متوقف کردن عملیات در افغانستان گوش دادند و پاکستان به تدریج در رسانه منبع مشکلات منطقه معرفی شد.

عملیات ابیت آباد در پاکستان که منجر به مرگ اسامه بن لادن شد و ادامه عملیات هوا پیماهای بدون سرنشین در خاک پاکستان که شبکه ای از فرماندهان ارشد و کلیدی القاعده و طالبان پاکستانی را از بین برد، در کابل تبسم معنی داری را بر لب ها نشاند: "که دیدید. نگفته بودیم"

در پنج سال اخیر رهبران منطقه و غرب چند بار میزبان دیدار مشترک رهبران افغان و پاکستان شدند و این اعتقاذ کامل شد که افغانستان بدون همکاری پاکستان نمی تواند از بن بست کنونی بیرون شود.

اما از انجا که این درخواست برای جلب همکاری پاکستان بدون فشار بود، رهبران این کشور افغانستان را جدی نگرفتند و اسلام آباد عملا سیاست وقت کشی تا ۲۰۱۴ را در پیش گرفت.

هرچند افزایش فعالیت شورشیان طالب درپاکستان زنگ ها را به صدا در آورده اما عملا در اسلام آباد حسن نیت کمتری برای اعتماد سازی با کابل دیده می شود.

رهبران افغانستان و پاکستان در دیدار ماه جنوری/ژانویه ۲۰۱۳ در لندن که دیوید کامرون نخست وزیر بریتانیا میزبان آن بود، از جدول زمانی شش ماهه برای راه اندازی مذاکرات صلح صحبت سخن گفتند. اما به محضی که برگشتند، موج نوی از تنشها و اتهامات علیه یکدیگر آغاز شد.

پاکستان خواهان امتیازاتی از افغانستان شد، از تربیت ارتشی ها تا کاهش نفوذ هند و امضای پیمان استراتیژیک و به نحوی در خواست رسمی کردن خط دیورند. آنچه که حامد کرزی را به شدت عصبانی کرد.

ایمل فیضی سخنگوی دولت بر صداقت همکاری پاکستان شک کرد و از جانب دولت گفت، کاسه صبر افغانستان لبریز شده است.

آمریکای ها که می خواهند برنامه خروج سربازان شان طبق برنامه پیش برود و در عین حال برای ماندن پایگاه های شان اشکالی به وجود نیاید، تلاش دارند هرچه زودتر گریبان شورشیان افغانی را به دست سربازان افغان بدهند و جان سربازان خود را از شکار انتحاری ها و ماین های کنارجاده دور کنند.

به نظر می رسد سازماندهی نشست سران افغانستان و پاکستان در بروکسل به این معنی است که جان کری وزیر خارجه آمریکا معنی سیاسی لبریزی کاسه صبر مقامات افغان را درک کرده و خواست درمان فوری برای آن بیابد.

پایان این دیدار اما نشان داد، که چنین مرهمی هنوز آماده نیست.

رهبران سیاسی افغانستان از بدو ایجاد پاکستان در شش دهه پیش تاکنون، با این کشور مشکل داشته اند و این مشکل ریشه در اختلافات و مسایل تاریخی دارد که رهبران افغان تا کنون جرأت نمی کنند آشکارا آنرا روی میز بگذارند.

پاکستان هم با درک شرایط افغانستان، ناخن افگار سیاستمداران این کشو را زیر سنگ شان فشار می دهند.

برخی ها می گویند رهبران افغان تاخیر کرده و زمان حل این مسایل ده سال پیش بود، زمانی که هزاران سرباز تحت فرمان ناتو آنجا بود و کمر را برای حمایت از افغانستان و مبارزه با شورشیان تنگ بسته بودند.

حالا پاکستان از متحدان بین المللی افغانستان و از جمله آمریکایی ها که در حال ترک افغانستان اند، هراسی ندارند. آیا رهبران افغانستان گزینه دیگری دارند؟

مطالب مرتبط