'بزرگترین پروژه شهرسازی'؛ سرنوشت کابل جدید چه شد؟

Image caption ساختن یک شهر جدید در این منطقه، بزرگترین پروژه اقتصادی و اجتماعی در چهارچوب استراتیژی ملی افغانستان خوانده شده

شماری از مقام های دولتی می‌گویند، حکومت افغانستان در ساخت بزرگترین پروژه شهرک سازی در کابل پایتخت، فرصت را از دست داده است.

هفت سال پیش کابینه افغانستان تصویب کرد که در منطقه ده‌سبز در شمال شرق شهر کنونی کابل، شهر جدیدی برای اسکان سه میلیون نفر ساخته شود.

پس از هفت سال، ده‌سبز همان است که بود و اتفاق خاصی که نشان از اجرای یک پروژه بزرگ در آن محل باشد، دیده نمی شود.

شهر جدید کابل

Image caption مردم، مقام‌های دولتی و زورمندان را به غصب زمینها و علفچرها و کاریزها متهم می‌کنند

ماستر پلان/طرح جامع اعمار شهر جدید، پنج سال پیش در چند مرحله توسط مهندسان افغان، فرانسوی و آلمانی کار شد و در سال ٢٠٠٨ آماده شد.

به دنبال آن موسسه ژاپنی موسوم به "جایکا" در مدت دو سال آن را نهایی کرد و این طرح جامع از سوی وزارت شهرسازی افغانستان نیز تائید شد. تهیه این طرح جامع، حدود شصت میلیون دلار هزینه برداشت.

حکومت افغانستان نیز مبلغ ۲۷ میلیون دلار را برای اجرای کارهای مقدماتی این شهر اختصاص داد و ده وزارتخانه و نهاد دولتی زیر نام "اداره مستقل کابل جدید"، مسئول پیشبرد کار این پروژه شدند.

غلام سخی حسن زاده رئیس اجرایی این اداره می گوید که این شهر برای سه میلیون نفر برنامه ریزی شده و قرار است در ۳۰ تا ۴۰ سال آینده حدود ششصد هزار واحد مسکونی در آن اعمار شود.

به گفته او، قیمت هر واحد مسکونی در این شهر ۱۰۰ هزار دلار آمریکایی برآورد شده و قرار است برای زیرساخت ها و تسهیلات عامه این شهر نیز بیست میلیارد دلار مصرف شود.

'حکومت ناکام مانده است'

کمیسیون سمع شکایات مجلس سنا چند روز پیش حسن عبداللهی، وزیر شهرسازی و غلام سخی حسن زاده، رئیس اجرایی اداره مستقل کابل جدید را به این کمیسیون فرا خواند.

وزیر شهرسازی در این کمیسیون اعتراف کرد که هیچ کاری در شهر جدید صورت نگرفته است.

او گفت: "هیچ مسئولیتی در برابر این شهر ندارم و باید از اداره مستقل کابل جدید در این مورد پرسیده شود."

وزیر شهرسازی خود نیز عضو اداره مستقل شهر کابل جدید است اما او از کارکرد این اداره انتقاد می‌کند و می‌گوید حکومت در ساخت این شهر ناکام مانده است.

وزیر شهرسازی افغانستان به بی‌بی‌سی گفت: "حکومت هفت سال و پول هنگفتی را برای ساخت این شهر به هدر داده. اگر حکومت دست به کار نشود شهر جدید نیز با وضعیت بدتر از شهر فعلی کابل رو به رو خواهد شد."

او می‌گوید که این نگرانی را در یک گزارش صد صفحه‌ای با رئیس جمهور کرزی در میان گذاشته است.

اما رئیس اداره مستقل کابل جدید، اظهارات وزیر شهرسازی را سردرگم کننده مى‌خواند.

او تاکید می‌کند که تمام کارهای صورت گرفته در این پروژه با مشورت وزیر شهرسازی انجام شده است.

اما وزیر شهرسازی تاکید دارد که پیشبرد کارهای ساخت شهر جدید کابل باید به این وزارت سپرده شود.

'شانزده هزار غاصب زمین'

یوسف پشتون مشاور رئیس جمهوری در امور پروژه های ساختمانی و اقتصادی نیز به این باور است که دولت در ساخت این شهر، فرصت های زیادی را از دست داده است.

او غصب زمین را مشکلی بزرگتر از ناامنی در مقابل اجرای پروژه های ملی می‌داند و می‌گوید: "مافیای زمین و غصب زمین یکی از بزرگترین معضله‌ها است. حدود شانزده هزار نفر متهم به غصب ملکیت هستند. بیشتر از ۳ میلیون جریب زمین در افغانستان غصب شده است. غصب زمین یک وسیله بسیار بزرگ برای بدست آوردن پولهای مفت است."

او تایید می‌کند که مقام‌های بلند پایه دولتی در غصب زمین‌ها دست دارند.

آقای پشتون می‌گوید که حکومت در زمینه ساخت طرح جامع موفق بوده ولی در اجرای آن با مشکلات زیادی رو به رو شده است.

او از غصب زمین‌ها، نداشتن بودجه کافی، عدم سرمایه گذاری در ساخت زیربناها، مدیریت ضعیف و نداشتن کارگران حرفه ای به عنوان مهم‌ترین مشکلات در راه اجرای این پروژه یاد می‌کند.

سرنوشت شهر جدید کابل

Image caption کابل پایتخت افغانستان پنج میلیون نفوس دارد

وزیر شهرسازی مشکل اساسی در تاخیر تطبیق این پروژه را تحمیل سلیقه‌های شخصی می‌داند و تاکید دارد که باید سلیقه های شخصی را دور گذاشت اگرنه وضعیت با گذشت زمان بدتر خواهد شد.

اما سرمایه گذاران با وجود تمام این مشکلات همچنان اشتیاق لازم برای آغاز کار در این شهر دارند.

بصیر عمرزى یکى از سرمایه گذارانی که می‌خواهد در این شهر مجتمع مسکونى‌ بسازد، می‌گوید که قصد دارد بیشتر از دو میلیارد دلار در این شهر سرمایه گذاری کند.

اما انتقاد می‌کند که ناهماهنگی و عدم مدیریت درست در اداره شهر کابل جدید، باعث شد که حدود هشت سال کارهای این شهر به تعویق بیافتد.

شهر فعلی کابل، که بیش از پنج میلیون نفر در آن زندگی می‌کنند با مشکلات زیادی مواجه است.

تراکم جمعیت، آلودگی آب و هوا، ساخت غیرمعیاری خانه ها، کاهش آبهای زیر زمینی، نبود سیستم فاضلاب از مشکلات اساسی این شهر است.

این مشکلات دست به دست هم داده و نیاز به اعمار شهر کابل جدید را بیشتر و بیشتر می‌سازد.

عده ای معتقدند پیش از اینکه کارد به استخوان برسد باید علاج آغاز شود.