احزاب 'پیشتاز' انتخابات پاکستان و مساله افغانستان

Image caption نواز شریف در جریان مبارزات انتخاباتی‌اش گفت که در صورت پیروزی به همکاری پاکستان در مبارزه ائتلاف بین‌المللی آمریکا در افغانستان پایان می‌دهد

در پاکستان دو حزب سیاسی بیشترین کرسی‌های پارلمان را در اختیار گرفته‌اند که دست‌کم در جریان مبارزات انتخابات هدف پیکارجویان طالبان پاکستانی نبودند. حزب مسلم لیگ به‌رهبری نواز شریف پیشتاز است و جنبش عدالت به‌رهبری عمران خان هم در جایگاه دوم قرار دارد.

هدف اصلی مهاجمان طالبان در حمله‌هایی که بیش از ۱۳۰ قربانی گرفت، کاندیداهای سه حزب لیبرال "مردم"، "عوامی ملی" و "جنبش متحد قومی" بودند.

سیاست‌های آشتی‌جویانه حزب مسلم لیگ و همین‌طور جنبش عدالت با طالبان پاکستانی، برای خاموش کردن شعله‌های آتش جنگ پاکستان به برنامه‌ریزی حملات طالبان بی‌اثر نبوده‌است.

به‌نظر نواز شریف و عمران خان، گفت‌وگو بهترین وسیله برای پایان دادن به شورش طالبان پاکستانی است که به گفته منابع رسمی، بیش از ۳۰ هزار کشته داده است.

از سوی دیگر، رهبران این دو حزب به چگونگی روابط اسلام‌آباد با واشنگتن، ادامه حمله‌های هواپیماهای بدون سرنشین آمریکایی به مناطقی از پاکستان و جنگ در افغانستان معترض‌اند.

نواز شریف، که با این پیروزی انتظار می‌رود نخست‌وزیر جدید پاکستان شود، در جریان مبارزات انتخاباتی‌اش گفت که در صورت پیروزی به همکاری پاکستان در مبارزه ائتلاف بین‌المللی آمریکا در افغانستان پایان می‌دهد.

گرچه او بعدا گفت که برای حل و فصل مسائل بین دو کشور، مطمئن است که راهی وجود خواهد داشت.

آمریکا برای تدارکات نیروهایش و بعد هم برای خروج ده‌ها هزار سربازش نیازمند کمک پاکستان است و با ارتش پاکستان همکاری اطلاعاتی دارد.

عمران خان که قرار است حکومت محلی در خیبرپختونخواه، ایالت هم‌مرز افغانستان را به‌عهده داشته باشد، موضع تندتری دارد.

او جنگ در افغانستان را " جهاد علیه نیروهای اشغالگر" می‌داند و چند راه‌پیمایی ضدآمریکایی در اسلام‌آباد را هم رهبری کرده است.

عمران خان تا آنجا پیش‌رفته که حامد کرزی، رئیس‌جمهوری افغانستان را دست‌نشانده آمریکا خوانده است.

'نگرانی'؟

ناظران امور پاکستان در کابل، پیروزی این دو حزب را با نگرانی دنبال می‌کنند.

احمد سعیدی، دیپلمات پیشین افغانستان می‌گوید: "نواز شریف باور دارد که طالبان پاکستانی و بحران امنیتی پاکستان برآیند عضویت پاکستان در ایتلاف بین‌المللی ضد تروریسم است و باید این کشور از آن بیرون شود. عمران‌خان هم در سیاست خارجی موضعی شبیه موضع نواز شریف دارد. هر دو، دو روی یک سکه‌اند."

گرچه آنچه زمینه پیروزی این دو حزب را فراهم کرده، سیاست خارجی آنها درمورد افغانستان نبوده است.

مسائل داخلی کشور از جمله وضعیت اقتصادی، رسیدگی به بحران کمبود انرژی، مبارزه با فساد اداری و مالی، برقراری نظم و امنیت در شهرهایی چون کویته و کراچی و البته پایان دادن به خشونت‌های داخلی در صدر برنامه‌های آنها قرار دارد.

در پاکستان دولت‌های غیرنظامی در تعیین خطوط سیاست خارجی کشور به‌ویژه در خصوص هند و افغانستان نقش زیادی بازی نمی‌کنند.

چگونگی ترسیم خطوط روابط خارجی با دو کشور همسایه در حوزه اختیارات ژنرال‌های ارتش نیرومند پاکستان است و بنابراین ناظران افغان انتظار ندارند که سیاست خارجی پاکستان در قبال افغانستان بصورت آنی تغییر کند.

Image caption عمران خان جنگ در افغانستان را "جهاد علیه نیروهای اشغالگر" می‌داند

اما دوره ماموریت ژنرال اشفاق کیانی، رئیس ارتش پاکستان امسال به پایان می‌رسد و نواز شریف که به‌دلیل برخورد پیشین ژنرال‌ها در سرنگون کردن حکومتش خاطره خوشی از ارتش ندارد، می‌تواند در انتصاب یک فرمانده جدید نقش خود را داشته باشد.

او اما برای رفع بخشی از نگرانی‌‌ها بعد از اعلام پیروزی‌اش، گفت که در صدد روابط حسنه با افغانستان، آمریکا و هند است و "هیچ قصدی برای حمایت از جناحی خاص در افغانستان ندارد" ـ امری که با استقبال حامد کرزی، رئیس جمهوری افغانستان قرار گرفته است.

براساس یک خبرنامه‌ دفتر آقای کرزی، او همچنین گفته که "ما آرزومندیم حکومتی که در نتیجه این انتخابات به میان می‎آید، فضای صلح و برادری را با افغانستان ایجاد نماید و در از بین بردن لانه‌های تروریسم و ریشه‌کن کردن این آفت، همکاری صمیمانه کند تا ملت‌های برادر هر دو کشور از این مصیبت نجات یابند."

با این وجود، سمیع یوسف‌زی روزنامه‌نگار در اسلام‌آباد می‌گوید از آن‌جا که گفتگو با شورشیان در محور استراتژی کابل و اسلام‌آباد است، حکومت نواز شریف بهترین گزینه برای آن خواهد بود.

مطالب مرتبط