توانایی نیروهای افغان از نظر کارشناسان نظامی

شیرمحمد کریمی

ارتش افغانستان آموزش دیده و با تجربه است

شیرمحمد کریمی رئیس ستاد مشترک ارتش افغانستان
Image caption شیرمحمد کریمی رئیس ستاد مشترک ارتش افغانستان

شیر محمد کریمی، رئیس ستاد مشترک ارتش می گوید شورشیان اخیرا در چند منطقه تلاش کردند تا جنگ های جبهه ای را تجربه کنند. تعداد زیادی از طالبان را از مدرسه های دینی در پاکستان وارد افغانستان کردند تا بتوانند برخی مناطق را به تصرف خود درآوردند.

آنها در ولسوالی سنگین در هلمند حمله کردند و یورش مشابه را در ولسوالی وردج بدخشان و مینمه انجام دادند. ولی نیروهای پلیس و ارتش افغانستان بدون کمک هوایی از ناتو این حملات را عقب رانده و به دشمن تلفات وارد کرد.

از سوی دیگر از دوسال به اینسو در ولسوالی وایگل نورستان طالبان نفوذ کرده بودند، آنجا تاسیسات دولتی وجود نداشت، ولی اخیرا نیروهای دولتی این منطقه را از کنترل آنها آزاد کرد و حالا در پی آن هستیم که پلیس در آنجا مستقر شود و طالبان نتوانند در آنجا جای پا داشته باشند.

با جدی شدن بحث مذاکرات صلح، خروج نیروهای ناتو از افغانستان تا پایان ۲۰۱۴ و نزدیک شدن انتخابات، طالبان به حمایت یک سازمان استخباراتی در یکی ازکشورهای همسایه افراد زیادی را تشویق کردند که به صورت جنگ جبهه وارد کارزار شود. تا حال تاکتیک آنها جنگ چریکی بود این حملات گسترده روش نوی است ولی در عمل نیروی امنیتی افغانستان آنها را شکست داد.

ارتش کنونی دارای دوازده سال تجربه جنگ و آموزش عالی است. از این ارتش حمایت ملی و بین المللی وجود دارد و بدون لغزیدن به پهلوهای سیاسی و قومی در دفاع از مردم و کشور قرار دارد و دارای روحیه ملی است.

کسانی که وضعیت را با سالهای نود مقایسه می کنند، باید درک کنند که ارتش آن وقت آموزش لازم ندیده بود و در وضعیت خاص سیاسی آن زمان دستخوش تحولاتی شد که گروه های مجاهدین وارد کشور شد و برخی از این گروه ها خواستار حمایت و حفظ ارتش نبودند.

ارتش آن زمان هم تقصیری نداشت و کوتاهی نکرد فقط اراده سیاسی نا مناسب موجب متلاشی شدن آن شد، شرایط حالا با سالهای نود که دولت و نیروهای امنیتی از حمایت زیادی برخوردار نبود کاملات متفاوت است و هیچگاه تجربه آن سالها تکرار نمی شود

عتیق الله بریالی:

ارتش متحد باقی خواهد ماند

Image caption عتیق الله بریالی معاون پیشین وزارت دفاع افغانستان

عتیق الله بریالی پس از سقوط طالبان و در زمانی که بنای بازسازی ارتش کنونی افغانستان گذاشته شد، معاون وزارت دفاع افغانستان بود. آقای بریالی معتقد است که عمده ترین شاخصه این ارتش که آن را از ارتش های ماقبل متمایز می‌سازد این‌ است که توسط نظام مشروع و با ترکیب همه اقوام به وجود آماده است.

او بدین باور است که از لحاظ ماهیت، این ارتش متحد باقی خواهد ماند زیرا تبدیل به مظهر و نماد وحدت و هویت ملی شده است. افسران ارتش فارغ از این که به کدام قوم تعلق دارند، با روحیه ملی آموزش دیده اند و از اینکه طالبان فاقد یک استراتژی ملی هستند ارتش در مقابله با آنها ثابت قدم باقی خواهد ماند.

آقای بریالی در مورد اینکه آیا ارتش توانمندی جنگ با طالبان را دارد یانه؟ می نویسد که این امر مشروط به سلسله تغییرات در ساختار تشکیلاتی، فرماندهی، کنترل و آموزش های رهبری و فرماندهی در سطح عملیاتی و رهبری آن است.

به اعتقاد آقای بریالی در حال حاضر هزینه های مالی و کادری، بیشتر در قرارگاه های وزارت دفاع و واحد های بزرگ جذب شده اند، در حالیکه ارتش در جنگ جاری به کمبود نفرات در واحد های رزمی و حمایتی مواجه است.

او بدین باور است که رهبري موجود در قرارگاه‌های ستاد مشترک ارتش و وزارت دفاع فاقد آشنایی لازم با نحوه جنگ‌های کنونی در افغانستان اند و تا حال در تدوين و تعريف استراتژی و رهبري مستقل جنگ موفق عمل نکرده اند. به گفته او اين در حاليست که صفوف پاييني ارتش كه شانس ارتقا به سطوح رهبری و عملياتي نيافته‎اند، شايستگی بيشتری در اداره نبرد از خود نشان داده‌اند.

او می‌گوید آنها تنها نیاز دارند در زمینه رهبری و برنامه‌ریزی استراتژيك آموزش ببینند و رهبري و مديريت جنگ را به عهده بگيرند.

عتیق الله بریالی بر این باور است که هرچند ارتش افغانستان از لحاظ برخوردار بودن از تجهیزات نظامی نسبت به گروه های شورشی در وضعیت بهتری قرار دارد اما این برتری بسیار قابل ملاحظه و مطلق نیست.

از نظر آقای بریالی پس از خروج ناتو ممکن است بعضی از قطعات کوچک و یا بخش‌های کوچکی از ارتش در مناطق دور دست در نتیجه برتری طالبان، از هم بپاشد اما به اعتقاد او با اطمینان می توان گفت که بدنه ارتش متحد و یکپارچه باقی خواهد ماند. مگر اینکه رهبری سیاسی کشور، ارتش را در مقابل مردم قرار دهد که در آن صورت مشروعیت این ارتش با از دست دادن حمایت ملی و بین المللی به صورت جدی ضربه خواهد دید.

این امر سبب خواهد شد که دیگر مردم ارتش را به عنوان دشمن خود ببینند و حمایت خود را از آن پس بگیرند و جامعه جهانی نیز به عنوان حامی اقتصادی ارتش کمک های خود را قطع کند.

ژنرال عبد القادر:

تامین نیازهای ارتش افغانستان فراتر از توانایی کشوراست

Image caption وزیر دفاع افغانستان بعد از کودتای کمونیستی

ژنرال عبد القادر وزیر دفاع سابق افغانستان بعد از انقلاب کمونیستی می‌گوید که نیروهای امنیتی افغانستان با این تعداد سرباز که بالغ بر ۳۵۰ هزار نفر خواهد شد فرا تر از توانایی افغانستان است.

او که در پیروزی کودتای کمونیستی در افغانستان نقش عمده را داشت به بی بی سی گفت که ارتش به این جحم از حوزه سرمایه و دارایی افغانستان خارج است.

قادر در ادامه تاکید کرد که در کنار توجه به وضعیت زندگی سربازان و فرماندهان ارتش نیاز است که ارتش درافغانستان ملی شود. از حالت گروهی، قومی و فردی خارج گردد.

وزیر دفاع پیشین افغانستان معتقد است که ارتش در افغانستان باید غیرسیاسی و در خدمت مردم باشد. دراین صورت است که سربازان ارتش خدمت در این نهاد را خدمت به مردم و وطن تلقی خواهند کرد.

او به توانمندی ارتش کنونی افغانستان اشاره کرد و گفت اگر کسی این نیروها را به نفع خود استفاده نکنند عقیده مندم که توانایی دفاع از این کشور را دارند.

قادر درباره ساختار ارتش ملی افغانستان می‌گوید که برای تشکیل این نیروها معیارهایی که برای تشکیل ارتش‌ها در دنیا معمول است در نظر گرفته نشده است.

او توضیح داد که ارتشهای دنیا براساس سیاست خارجی و داخلی کشورها تشکیل می شود که ارتشها تعرضی، تدافعی و یا تدافعی- تعرضی هستند که دکترین نظامی کشورها بر این اساس ساختار ارتشها را طرح ریزی می کنند.

وزیر دفاع پیشین افغانستان گفت که در زمان محمد ظاهر شاه ارتش افغانستان حدود ۶۰ هزار نفر بود که آنان تامین امنیت داخلی و شاه را به عهده داشتند.

او افزود که در زمان محمد داوود، رئیس جمهور سابق افغانستان، ارتش برای مقابله با تنشهای میان افغانستان و پاکستان بر سر مسئله پشتونستان استفاده شد.

قادر گفت اکنون نیز سیاسیون افغانستان هستند که برای سربازان ارتش ملی افغانستان انگیزه خلق کنند.

نورالحق علومی:

Image caption نورالحق علومی از ژنرالان ارشد ارتش افغانستان در زمان دکتر نجیب الله

نیروهای افغان قادر به کنترل اوضاع داخلی هستند

نور الحق علومی کارشناس مسائل نظامی و از ژنرالان ارشد ارتش افغانستان در حکومت دکتر نجیب الله می‌گوید که برای تامین امنیت و حفظ ثبات داخلی افغانستان فرزندان این وطن توانمندی لازم را دارند.

او افزود که نیروهای امنیتی افغان برای مقابله با شورشیان و آشوب‌های داخلی از توانمندی لازم برخوردارند و کسی دیگر به غیر از فرزندان این خاک قادر به انجام آن نیست.

علومی تاکید کرد که برای دفاع از خاک افغانستان در مقابل تهیدیدات بیرونی، ارتش افغانستان تجهیزات و اسلحه لازم را ندارد و حتی قادر نیست که جواب راکت های پاکستان را بدهد.

او نبود سلاح سنگین و تجهیزات را از چالشهای اصلی این نیروها خواند و گفت که ناتو نیروهای ما را درحد مقابله با آشوبهای داخلی آموزش داده و این نیروها را در حدی تقویت کرده که تهدیدی برای کشورهای همسایه افغانستان نباشند.

ژنرال علومی معتقد است که برای دفاع این نیروها از خاک افغانستان آنان نیاز به سلاح سنگین، زراد خانه، توپ خانه، نیروهای زرهی و هوایی دارند تا در برابر تهدیدهای مرزی ایستادگی کنند.

او ضعف نیروهای اطلاعاتی کشور را یکی دیگر از چالشهای نیروهای امنیتی افغانستان ذکر کرده که باید توجه لازم در زمینه صورت گیرد که این نیروها قادرشوند به طرحهای تروریستی که در دهات، شهرها و خارج از افغانستان طراح شوند مقابله کنند.

به باور آقای علومی دولت افغانستان باید منابع مالی داخلی را برای تامین نیازهای نیروهای امنیتی افغان جستجو و فراهم کند.

شکریه بارکزی:

شکی در توانمندی نیروهای افغان وجود ندارد

Image caption شکریه بارکزی رئیس پیشین کمیسیون دفاعی در مجلس نمایندگان

شکریه بارکزی رئیس پیشین کمیسیون دفاعی مجلس، می‌گوید این نیروها از نظر تجهیزات و توانمندی در حد قابل قبولی است ولی با چالشهایی نیز روبرو هستند.

چالشهایی مانند عدم توجه به بازسازی، نپرداختن به اشتغال مردم در ولایت‌ها از مواردی است که سبب نا امنی می‌شود و متاسفانه در این چند سال به آن توجه نشده است.

به نظر خانم بارکزی، چالش دیگر نیروهای امنیتی افغان نبود تجهیزات لازم و کافی می باشد که نیروها در میدان نبرد با آن مواجه هستند.

این نماینده مجلس افغانستان معتقد است که عدم سیاست روشن در برنامه صلح، از دیگر چالشهای نیروهای امنیتی افغان است که این نیروها را با نوع سر درگمی مواجه کرده است.

بارکزی با اشاره به مشکلات نیروهای امنیتی افغان افزود که نبودهماهنگی و همکاری میان نیروهای افغان، کمبود تجهیزات در روند عملیات و عدم حمایت سیاسی از نیروهای امنیتی افغان که تعریف از دوست و دشمن تاکنون برای آنان نشده از مشکلات افغانستان می باشد.

او با تصریح اینکه نیروهای امنیتی افغان نسبت به سال پیش از نظر توانمندی قابل مقایسه نیست، گفت که این نیروها تاکنون در کشف توطئه ها و خنثی سازی عملیات موفق بیرون آمدن از عملیات نسبتا خوب ظاهر شده‌اند.

بارکزی افزود که نبود منابع سرشار برای کارهای اطلاعاتی، کمبود نیروی هوایی و تجهیزات هوایی از قبیل رادار، اسلحه ضد هوای و هواپیماهای کشفی از دیگر نیازهای نیروهای امنیتی افغان است.

او گفت که میزان حمایت از نیروهای امنیتی افغان نیز در آینده، بستگی به پیمان استراتژیک میان افغانستان و آمریکا دارد و بدون آن معلوم نیست که آیا آمریکا به تعهد خود بدون عقد این قرار داد پایبند است و مبلغی را که در کنفرانس شیکاگو وعده داده بود به نیروهای امنیتی افغان کمک خواهد کرد.

ژنرال خداداد:

ارتش افغانستان یک بسته ناقص است

Image caption ژنرال خداداد، در زمان دکتر نجیب الله از ژنرالان ارشد ارتش بود

ژنرال خداداد از ژنرالان ارشد در ارتش افغانستان در زمان دکتر نجیب الله و وزیر پیشین مبارزه با مواد مخدر در سالهای گذشته، می گوید که ارتش افغانستان یک بسته ناقص است.

آقای خداداد معتقد است که ارتش افغانستان از مجموع بخش‌هایی که یک ارتش دارد، فقط سرباز و فرمانده دارد و بخش های دیگرش غیر فعال است.

خداداد با اعتراض به ساختار ارتش ملی افغانستان می گوید که این ارتش گروهی و سمتی است. به افراد مشخصی مرتبط است و به سختی می توان آن را ارتش ملی گفت به همین دلیل درطولانی مدت این نیروها توان مبارزه را نخواهند داشت.

او در مورد توانمندی نیروهای پلیس افغانستان گفت: پلیس برای جنگیدن نیست و تنها در افغانستان از این نیروها به عنوان نیروهای جنگی استفاده می شود.

خداداد تاکید دارد که اگر از نیروهای پلیس برای جنگ استفاده شود، با فرار گسترده سربازان پلیس مواجه خواهیم شد. علاوه بر آن پلیس توان جنگیدن را ندارد.

او درباره قدرت تحرک نیروهای مسلح افغان می‌گوید که نیروهای امنیتی افغان در این زمینه از توانمندی نیروهای ناتو برخوردار نیست که در سراسر افغانستان در کم ترین فرصت نیروهای خود را جابجا کند.

وزیر سابق افغانستان بیان داشت که باید رهبری وزارت دفاع افغانستان در ده سال گذشته مطالعات فنی لازم را در زمینه می داشت و درباره توانمندی انتقال و جابجایی نیروها طرحهای لازم را در نظر می گرفت.

او ضعف بخش اطلاعاتی را در افغانستان یکی از چالشهای عمده در این کشور می داند و می گوید که در کشورهای درگیر جنگ داخلی این بخش مهم ترین بخش است.