دختر ۱۲ساله افغان ماهنامه کودک منتشر کرد

Image caption حسینا معاصر

"از سر امتحان، با شتاب و هیجان و در لباس مکتب با پدرم رفتیم ریاست جمهوری، ما را چند جای بازرسی کردند تا به یکی از اتاق های کلان رسیدیم، احساس عجیبی داشتم، هیچ باورم نمی‌شد که روزی به ریاست جمهوری بروم، بیشتر از این در مورد دیدار با رئیس جمهوری حتی فکر هم نکرده بودم. چند دقیقه منتظر ماندیم تا این که خود رئیس جمهوری آمد، وقتی احوالپرسی کردیم، فهمیدم که نه، خواب نیستم."

نتیجه یک سال زحمت و اشتیاق یک دختر خجالتی ۱۲ ساله در افغانستان بیشتر از این چه بوده می‌تواند، نخستین شماره ماهنامه اش به دست رئیس جمهوری کشور رسیده و رئیس جمهوری او را برای ملاقات به ریاست جمهوری دعوت کرده است.

حسینا معاصر را تا همین هفته پیش، شاید فقط دوستان، هم کلاسی‌ها، وابستگان و اعضای خانواده‌اش می‌شناخت، زندگی این دختر دانش آموز صنف (کلاس) هشتم در چند روز تغییر کرد، حالا شرایط طور دیگری شده و او را حتی فرد شماره یک کشور، می شناسد.

این دختر، مجله ماهانه ویژه کودک با عنوان "کودک افغان" چاپ کرده و مقام های دولت افغانستان را متعجب کرده است.

برای دیدن عکس‌های از این مجله اینجا را کلیک کنید

حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان در دیداری که با حسینا معاصر صاحب امتیاز و مدیر مسئول ماهنامه "کودک افغان" داشت، از او به خاطر انتشار این مجله تشکر کرد و برای چاپ و نشر شماره‌های بعدی این مجله وعده همکاری داد.

"برای هم زبان‌ها و هم زمان هایم"

در افغانستان نزدیک به سه میلیون کودک در سن و سال حسینا، عمدتا دختران، به آموزش و پرورش دسترسی ندارند، دختران دانش آموز حتی در امن‌ترین ولایات، مسموم می‌شوند و در نقاطی از کشور هنوز به روی دخترانی که مکتب می روند، اسید پاشیده می‌شود.

علاوه بر این، نگاه سنتی حاکم بر جامعه افغانستان در بعضی از خانواده‌ها، مسیر دخترانی را که آرزوهای بلند دارند و مثلا می‌خواهند دکتر یا مهندس و یا برای خودشان کاره‌ای شوند، به جای دانشگاه به خانه شوهر منتهی می‌کند.

Image caption حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان از چاپ و نشر ماهنامه کودک افغان تقدیر کرد

حسینا با وجودی که هنوز خود سن بسیار کمی دارد، اما دغدغه‌های کودکان افغان را به خوبی درک می‌کند، او می‌گوید کودکان در افغانستان متحمل خشونت و کار سنگین می‌شوند، آنها مورد تجاوز جنسی قرار می‌گیرند و برخی خانواده‌ها به کودکان‌شان "ظلم" می کنند.

او درکشوری به دنیا آمده که شماری از مردمان آن مخالف رفتن دختران شان به مکتب هستند؛ حتی گاهی می‌گویند چشم غریبه‌ها نباید به رخ دخترشان بیافتد.

مبارزه با این بدبینی و دفاع از حق کودکان افغان و همچنین جرات دادن به دیگر کودکان از جمله هدف‌های حسینا برای چاپ ماهنامه کودک افغان است.

حسینا معاصر می‌گوید:‌"در کابل کتاب‌های زیاد خارجی برای کودکان قابل دسترس است، اما خواستم مجله‌ای چاپ شود که از خود افغانستان باشد، هر کسی که می‌خواند بفهمد که این مجله را یک کودک افغان چاپ کرده است."

بسیاری‌ها که پس از شنیدن خبر انتشار ماهنامه ویژه کودک به سردبیری دختر ۱۲ ساله افغان گفته اند "دخترک شاهکار کرده است".

حسینا معاصر تلاش کرده در ماهنامه "کودک افغان"با زبانی متفاوت از مشکلات و ناگفته های زندگی کودکان کشورش بگوید، به گونه ای که مخاطبان اصلی اش که کودکان افغان هستند، آن را بفهمند.

او شماره اول ماهنامه اش را در ۵۰۰ تیراژ (شمارگان) منتشر کرد ه و آرزو دارد که شماره‌های بعدی آن با تیراژ بالاتر چاپ شود و مجله به دست تمام کودکان افغان برسد.

"مجله بی نظیر"

از چاپ مجلات ویژه برای کودکان و در واقع ادبیات کودک در افغانستان، نزدیک به یک قرن می گذرد، سراج‌الاطفال نخستین مجله اختصاصی کودکان بود که در سال ۱۲۹۷ خورشیدی چاپ شد.

حالا اما کتابخانه ها و انتشاراتی های بزرگ افغانستان را اگر بگردی، تعداد نشریه های ویژه کودکان در کشور به به انگشتان دست هم نمی رسد.

بی توجهی به اهمیت نقش کودکان، فقر فرهنگی و عدم علاقمندی نویسنده ها به آثار اختصاصی برای کودکان از دلایل عمده رشد نکردن ادبیات کودک در افغانستان خوانده می شود.

حمید شهرانی مسئول کتابخانه عامه کابل که ماهنامه "کودک افغان" را ورق زده است می‌گوید که "در این مجله کاملا از ادبیات کودکان استفاده شده است" و محتوای آن به زبان کودکان است.

آقای شهرانی که این ماهنامه را نقد می‌کرد گفت: "از دست اندرکاران این مجله تشکر می‌کنم، کار مسلکی/حرفه‌ای و تخصصی کرده‌اند و من فکر می‌کنم که تا حالا کمتر کسی به این موضوعات توجه کرده است و این مجله در نوع خود بی نظیر است."

قصه، فکاهی، چیستان، سرگرمی، شعر، پیام های کودکان، کارتون و پند و نصیحت از موضوعاتی است که در صفحه‌های نخستین شماره مجله کودک افغان، به چشم می خورد.

کودکان مشتاق؛ کتاب‌ها تکرار

Image caption قفسه های کتاب کودک در افغانستان تازگی ها مراجعین همیشگی خود را از دست داده است

کتابخانه عامه کابل، از بزرگترین و قدیمی ترین منابع کتاب و نشریات در سطح افغانستان است.

نزدیک به نیم قرن از ایجاد این کتابخانه که بیش از صدهزار جلد کتاب دارد، می‌گذرد و در آن بخش‌های جداگانه‌ای برای گروه‌های سنین مختلف از جمله برای کودکان در نظر گرفته شده است.

اما بنابر دلایلی از جمله نبود امکانات و کمبود کتاب و مجلات ویژه کودک، قفسه‌‌های کتاب کودک در این کتابخانه خاک می خورد و بازدیدکنندگان همیشگی خود را هم، از دست داده است.

بیشتر کتاب ها و مجلات ویژه کودک در افغانستان از ایران و پاکستان می‌آید که هضم آن برای بیشتر کودکان دانش آموز دشوار است.

بخش مطالعه کودک و نوجوان در کتابخانه عمومی، دکور نسبتا زیبایی دارد و علاوه بر کتاب و مجلات، اسباب بازی کودکان هم در آن یافت می‌شود، اما وقتی به آنجا رفتم، اتاق خالی خالی بود و فقط کتابدار در گوشه آن تنها نشسته بود.

خانم بریه نوری که حدود پانزده سال به عنوان کتابدار بخش کودک و نوجوان در کتابخانه عمومی کابل کار کرده است می‌گوید که شمار متقاضیان کتابهای کودک روز به روز کمتر شده است.

Image caption حسینا می گوید که ماهنامه را برای کودکان همزبان خود چاپ و نشر کرده است

خانم نوری در حالی که غرق خاطرات خود شده بود می گوید: "روزگاری، بچه‌ها در این اتاق جا نمی‌شدند، اتاق پر می‌شد و بچه‌ها برای مطالعه به راهروها و بالکن/ایوان می رفتند، حالا روزی از پانزده تا ۲۰ نفر بیشتر نمی‌آیند."

او می‌گوید که در کنار وضعیت بد امنیتی، نبود کتاب و مجلات جدید ویژه کودک، مراجعان را دلسرد کرده است: "در دو ماه یا سه ماه فقط یک یا دو جلد کتاب نو می آید، کتاب‌ها برای کودکان تکراری شده است، هر باری که می‌آیند از من می‌پرسند که استاد کتاب نو نیامده؟ هرکاری می کنم راضی نمی‌شوند و می‌گویند که از این کتاب ها خسته شده اند."

فرهنگ کتابخوانی در افغانستان تازگی ها رنگ گرفته است، دست کم میزان کتاب هایی که وارد بازار می شود، نسبت به سال های اول پس از سقوط طالبان چشمگیر و برجسته عنوان می شود اما میزان تولید و انتشار کتابهای کودک و نوجوان در افغانستان بسیار کم است.

مطالب مرتبط