صف‌آرایی نامزد‌ها با الگوی رقابتی در افغانستان

Image caption از عبدالرب رسول سیاف بعنوان نامزد مورد حمایت شماری از رهبران و فرماندهان مجاهدین در انتخابات آینده نام برده می شود

به دنبال پخش خبرهای غیر رسمی مبنی بر احتمال نامزدی عبدالرب رسول سیاف از رهبران مجاهدین در انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۳ و حمایت برخی از چهره های مجاهدین از او، شورای همکاری احزاب نیز به میدان آمد.

این شورا که متشکل از حدود ۲۲ حزب کوچک و بزرگ عمدتا اپوزیسیون دولت است، سه چهره را به عنوان کاندیدای احتمالی این شورا در انتخابات ریاست جمهوری آینده افغانستان برسر زبانها انداخته است.

عبدالله عبدالله، وزیر خارجه پیشین و رهبر جریانی موسوم به ائتلاف ملی، حنیف اتمر وزیر پیشین داخله/کشور و از اعضای رهبری حزب حق و عدالت و انورالحق احدی وزیر تجارت از حزب افغان ملت.

مرحله دشوار

شورای همکاری احزاب، تا این مرحله راه درازی را پیموده است. این شورا در حدود یکماه گذشته، با متمرکز کردن تلاشهای خود بر محور انتخابات، ابتدا تلاش کردند که روی یک برنامه موسوم به "برنامه ملی" به توافق برسند.

اصلاحاتی در قانون اساسی به منظور غیر متمرکز شدن قدرت، خلق فرصت های بیشتر برای نسل جوان و نیز برنامه هایی در عرصه های اقتصادی از جمله کنترل مواد مخدر و مبارزه با فساد، از نکات کلیدی برنامه ای است که در درون شورای همکاری احزاب به "برنامه ملی" معروف شده است.

Image caption عبدالله عبدالله، انورالحق احدی و حنیف اتمر بعنوان نامزدان احتمالی شورای همکاری احزاب برسر زبانها افتاده اند

اعضای شورای همکاری احزاب می‌گویند جزئیات کامل این برنامه را به زودی در اختیار همگان قرار خواهند داد.

منابعی در شورای همکاری احزاب می‌گویند، بعد از توافق اعضای شورا در مورد "برنامه ملی"، هیاتی مشخص شد تا با احزاب مختلف صحبت کند و از آنها بپرسد که در انتخابات نامزدی دارند یانه؟

رایزنی این هیات در درون شورای همکاری احزاب نشان داد که احزاب نسبتا عمده، از جمله ائتلاف ملی، افغان ملت و حق و عدالت، تمایل جدی به شرکت در رقابت های انتخاباتی دارند.

قرار شده جبهه ملی و حزب اسلامی به رهبری عبدالهادی ارغندیوال نیز تا آخر ماه رمضان مشخص کنند که نامزد خود را دارند یا از یکی از نامزدهای مطرح در شورای همکاری، حمایت می کنند.

منابعی در شورای همکاری همچنین می‌گویند که سیستمی که تا کنون در شورای همکاری برآن توافق شده این است که در شورای همکاری ابتدا تلاش بر این است که احزاب برای معرفی نامزد واحد، بیشتر و بیشتر مذاکره کنند و اگر به توافق نرسیدند، داوطلبان نامزدی در درون شورای همکاری احزاب در یک انتخابات، باهم رقابت کنند و برنده این انتخابات، نامزد مورد حمایت همه اعضای شورای همکاری احزاب باشد.

آیا نامزدها به تفاهم خواهند رسید؟ آیا در درون شورا انتخاباتی برگزار خواهد شد و اگر شود نتیجه آن برای همه قابل قبول خواهد بود؟ به نظر می‌رسد شورای همکاری به دشوارترین مرحله از زمان تشکیل خود تا کنون، رسیده است.

شورای همکاری احزاب در یکسال گذشته

شورای همکاری احزاب حدود یکسال قبل تشکیل شد، ائتلاف ملی که خود متشکل از چند حزب دیگر است، جبهه ملی که بازهم از چند حزب دیگر تشکیل شده، حزب حق و عدالت، حزب اسلامی به رهبری عبدالهادی ارغندیوال وزیر اقتصاد در کابینه آقای کرزی و حزب افغان ملت، از مهم ترین احزابی هستند که در شورای همکاری احزاب حضور دارند.

تاکید به برگزاری انتخابات، تاکید بر امضا شدن پیمان امنیتی با آمریکا و حضور محدود و تعریف شده نیروهای خارجی در افغانستان و در صورت برنده شدن، تلاش برای تمرکز زدایی قدرت، از مهم ترین مسایلی است که تا کنون از سوی این شورا مطرح شده است.

شورای همکاری احزاب همچنین خواستار این بود که حد اقل ۴۰ درصد کرسی های مجلس به احزاب اختصاص داده شود و نیز تاکید داشتند که دو تن از اعضای کمیسیون رسیدگی به شکایت های انتخاباتی، خارجی باشند و از سوی سازمان ملل معرفی شوند.

اما پس از تصویب قانون انتخابات مشخص شد که این شورا پس از ماه ها تلاش در گنجانیدن خواسته های خود در قانون انتخابات و قانون تشکیل و اختیارات کمیسیون انتخابات، ناکام مانده است.

گردونه دشوار

به رغم اینکه شورای همکاری احزاب در یکسال گذشته در موارد حساسی چون مذاکره با طالبان، تاکید بر انتخابات و امضای پیمان امنیتی، متحد و یکدست عمل کرده است، اما این گذشته به هیچ وجه ضمانتی را برای ادامه چنین همکاری و هماهنگی نمی تواند تلقی شود.

هرچند توافق ۲۲ حزب سیاسی برسر یک برنامه مدون سیاسی در افغانستان، هیچوقت معمول نبوده، بلکه اتئلاف ها و پیمانها اکثرا برسر اهداف توافق شده و نانوشته صورت گرفته و شکسته است. این بار اما این شورا از برنامه مدونی که چارچوب مشخصی دارد، سخن می‌گوید.

ولی چنین سندی فقط نشان می‌دهد که این تیم در نرمش و گرم کاری های پیش از شروع بازی خوب عمل کرده اند و آماده به نظر می رسد. اما آیا بعد از ورود به میدان و در گرماگرم نبرد با تیم حریف نیز چنین پرحوصله و یکدست باقی خواهند ماند؟

خیلی زود، یعنی تا حدود چهار تا پنج هفته دیگر ماهیت "شورای همکاری احزاب" مشخص خواهد شد و این سوال پاسخش را خواهد یافت که آیا این شورا به آینده نگاه دارد و می تواند گردونه های دشوار گذار بده بستان های سیاسی را عبور کند، یا نه نگاه به گذشته دارد و پدیده ای است از جنس شوراها و ائتلاف های گذشته که با اندک حرکتی از سوی حریف، تبدیل به اسم شده و زیر مجموعه ای از شورا ها و ائتلاف های از هم پاشیده قبلی جای می گیرد که شمارشان در افغانستان کم نیستند.

آنچه تاکنون مشخص شده این است که اعضای این شورا نگاه به آینده دارد و رویکردی مدرن و متفاوت از گذشته را در پیش گرفته است.

مطالب مرتبط