ده سرمایه‌گذار "برتر" افغانستان

بی بی سی در رشته گزارش هایی از چند و چون اقتصاد افغانستان، معلومات مختصری راجع به ده سرمایه گذار برتر افغانستان گرد آورده است.

هرچند احتمال دارد افراد و سرمایه‌گذاران خصوصی سرمایه های بزرگتری در اختیار داشته باشند ولی از افراد و شرکت هایی که در این گزارش نام برده شده است، سرمایه‌گذارانی اند که در اداره حمایت از سرمایه گذاری‌های خصوصی افغانستان (آیسا) ثبت اند و این اداره از سال ۲۰۰۳ به این سو آن ها را به عنوان "ده سرمایه گذار برتر" کشور به رسمیت می شناسد.

غلام حضرت صافی، مسئول هواپیمایی صافی

آقای صافی در سال ۲۰۰۶ میلادی با سرمایه ابتدایی ۲۰ میلیون دلار آمریکایی، شرکت هواپیمایی‌ای را به نام "صافی" در افغانستان اساس گذاشت.

در این شرکت که مرکز آن در کابل و در دبی امارت متحده عربی است، حدود ۵۰۰ نفر استخدام شده اند.

این شرکت هواپیمایی خدمات باری انجام می دهد و همچنین پروازهای خود را از کابل به ابوظبی، بحرین، دهلی نو، دبی در خارج و به شهر هرات در داخل کشور تنظیم کرده است.

در افغانستان سه شرکت هوایی فعال است، هواپیمایی نیمه دولتی آریانا که شصت سال پیش فعال شد و شرکت های کام ایر و صافی که در سال های اخیر شروع به فعالیت کرده اند.

اداره حمایت از سرمایه گذاری های خصوصی در اعلامیه ای نوشته است که هواپیمایی صافی، شرکت پیشتاز ترانسپورت هوایی در افغانستان است.

خلیل‌الله صدیق، مسئول بانک بین‌المللی افغانستان

بانک بین‌المللی افغانستان ۹ سال پیش با ۱۰ میلیون دلار سرمایه توسط آقای صدیق مجوز فعالیت‌های بانکی را در افغانستان گرفت.

بانک بین المللی افغانستان در سی و چهار ولایت افغانستان شعبه دارد و ۶۱۶ کارمند استخدام کرده است.

این بانک، همچنین پشتوانه بانک توسعه آسیایی را با خود دارد و آن گونه که مسئولان اداره حمایت از سرمایه‌گذاری‌های خصوصی می گویند، تعداد مشتریان این بانک به ۹۰ هزار نفر می‌رسد.

بانک بین‌المللی افغانستان مثل سایر بانک‌های افغانستان به ویژه بانک‌های خصوصی، خدمات بانکداری از طریق انترنت، استفاده از ماشین های خودپرداخت پول، خدمات صدور قرضه، ایجاد حساب‌های پس انداز و انتقال و دریافت پول در سراسر جهان را عرضه می‌کند.

در افغانستان پانزده بانک خصوصی فعالیت می‌کند. بانکداری در افغانستان از رشته های شغلی پر در آمد و پر مشتری است.

محمد نسیم دوست، مسئول شرکت معادن انصاف

آقای دوست، در سال ۲۰۰۶ میلادی با سرمایه ابتدایی ۳۱۲ هزار دلار آمریکایی به سرمایه‌گذاری در بخش تهیه سنگ‌های معدنی افغانستان، شروع به فعالیت کرد.

شرکت انصاف، عمدتا در بخش تهیه و آماده سازی سنگ‌های قیمتی افغانستان برابر با معیارهای جهانی کار می‌کند و آن طوری که اداره آیسا می گوید، توانسته در این مدت میزان سرمایه گذاری خود را با تاسیس شرکت سنگ مرمر در هرات به چهل میلیون دلار آمریکایی توسعه دهد.

این شرکت برای حدود چهارصد نفر به طور مستقیم زمینه اشتغال فراهم کرده و همچنین ۲۰۰ نفر دیگر را به طور مستقیم در کارهای عملیاتی مشغول کرده است.

شرکت معادن انصاف، توانسته سنگ‌های قیمتی افغانستان را با برقراری تماس با شرکت‌های خارجی به کشورهای هند، چین، ترکیه و امارات صادر کند.

ثروت اصلی افغانستان در زیر زمین است، سنگ های قیمتی این کشور به کشورهای دور و نزدیک صادر می‌شود و از جانب افغانستان بخشی از درآمد داخلی خود را از معادن به دست می‌آورد.

محمد فهیم هاشمی، مسئول تلویزیون۱

تلویزیون ۱، از رسانه‌های خصوصی افغانستان در سال ۲۰۰۸ مجوز فعالیت را از اداره (آیسا) افغانستان با سرمایه ابتدایی ۲۷۳ هزار دلار دریافت کرد.

فعالیت نشراتی این تلویزیون در سال ۲۰۱۰، شروع شد. این شبکه ۲۹۳ کارمند به شمول ۵ کارمند خارجی را استخدام کرده است. اداره حمایت از سرمایه گذاری‌های خصوصی شبکه خصوصی ۱، را به عنوان "یکی از شبکه‌های پربیننده تلویزیونی و رسانه در حال رشد" نامیده است.

این تلویزیون عمدتا برنامه های خبری، سیاسی، فرهنگی و تفریحی پخش می‌کند و نشرات بیست و چهار ساعته دارد. تلویزیون یک به علاوه آنتن های عادی از طریق ماهواره هم قابل دریافت است.

رسانه های تصویری در افغانستان در ده سال گذشته رشد چشمگیری داشته اند و در حال حاضر فضای تنگاتنگ رقابت بین ۵۵ ایستگاه فعال تلویزیونی جریان دارد. در افغانستان حدود هفتاد شبکه تلویزیونی مجوز فعالیت گرفته اند که ۱۵ کانال موفق به آغاز نشرات نشده اند.

سید سادات نادری، مسئول شرکت بیمه افغانستان

آقای نادری، شرکت بیمه خود را در سال ۲۰۰۸ با سرمایه ابتدایی ۲.۵ میلیون دلار آمریکایی فعال کرد. این شرکت در افغانستان فعالیت بیمه عرضه می‌کند.

این شرکت توانسته برای ۳۰۰ نفر، زمینه اشتغال فراهم کند. بیمه بهداشت، وسایط، ساختمان، بانکی، ترانسپورت و هوانوردی و نقل و انتقالات از انواع خدمات شرکت بیمه افغانستان است.

اداره حمایت از سرمایه گذاری‌های خصوصی افغانستان گفته است که شرکت بیمه افغانستان از آغاز تا حالا برای مشتریانی با سرمایه ۲۲ میلیارد دلار، خدمات بیمه عرضه کرده است.

خدمات بیمه در افغانستان اجباری نیست و فرهنگ استفاده از بیمه هم میان مردم عادی چندان رایج نشده است. در این کشور تعداد شرکت های عرضه خدمات بیمه محدود است و نهاد دولتی‌ای به نام "بیمه ملی افغان" نیز خدمات بیمه عرضه می‌کند.

مصطفی، مسئول مجتمع شرکت‌های امید بهار

آقای مصطفی، مجتمع شرکت های خود را در سال ۲۰۰۸ با سرمایه ابتدایی ۲ میلیون دلار آمریکایی در افغانستان به راه انداخت.

این مجتمع برای ۲۱ نفر زمینه اشتغال فراهم کرده است. بسته بندی و صادرات میوه‌جات تازه برابر با معیارهای جهانی شاخه اصلی کار آن است.

تولیدات این مجتمع به اساس آمار (آیسا) به ۹۰ میلیون تُن در سال می‌رسد و سبب شده که در مدت کمی سرمایه ۲ میلیون دلاری این شرکت به ۳۵ میلیون دلار افزایش پیدا کند. تولید نوشابه های غیرالکلی هم جز کار این مجتمع است.

میوه جات تازه، از صادرات اصلی افغانستان به کشورهای خارجی است، انواع میوه جات تازه این کشور به کشورهای غربی صادر می شود.

در افغانستان سرمایه گذاری‌ها در بخش تولیدات داخلی در سال‌های پس از جنگ چشمگیر بوده است اما اخیرا نگرانی های امنیتی احتمالی در آینده بسیاری از سرمایه گذاران را به تشویش انداخته و سبب شده که دولت بسته‌های تشویقی پیش کند.

عبدالله رسولی، مسئول شرکت فولاد افغان

شرکت تولیدات فولاد افغان، در سال ۲۰۰۷ میلادی با سرمایه ابتدایی ۲ میلیون دلار آمریکایی عبدالله رسولی شروع به کار کرد.

این شرکت برای ۵۳۰ نفر زمینه اشتغال ایجاد کرده و از این میان ۱۳۰ کارمند آن شهروندان هندی هستند.

شرکت فولاد افغان با گسترش فعالیت های خود توانسته سرمایه ابتدایی خود را به ۱۸ میلیون دلار آمریکایی بالا ببرد.

فعالیت های این شرکت متمرکز به تولید و صادرات فولاد است. اداره آیسا می‌گوید که این شرکت تولیدات برابر با معیارهای امروزی دارد و مجهز با فناوری روز است.

تولیدات شرکت فولاد افغان، به ۱۰۰ تُن فولاد در روز می‌رسد که ارزشی معادل ۷۲۰ هزار دلار آمریکایی دارد.

حسن جبار، مسئول شرکت مخابراتی ام‌تی‌ان (MTN)

شرکت مخابراتی ام‌تی‌‎ان، با سرمایه ابتدایی ۱۵۰ میلیون دلار آمریکایی حسن جبار و استخدام ۵۶۵ کارمند، به نام "اریبا" در سال ۲۰۰۶ شروع به فعالیت کرد.

این شرکت خدمات استفاده از تلفن همراه را در ۳۴ ولایت افغانستان عرضه می‌کند. شرکت مخابراتی ام‌تن‌ان، جز گروهی است که در ۲۱ کشور دنیا فعالیت خدمات مخابرات دارد.

تعداد مشترکان این شرکت در سراسر دنیا به ۹۰ میلیون کاربر می رسد. تعداد مشترکان این شرکت در افغانستان مشخص نیست ولی حدود ۲ میلیون نفر در سراسر افغانستان از خدمات مخابراتی بهره‌مند هستند و بیشتر کاربران از ۲ تا سه سیمکارت همزمان استفاده می کنند.

افغانستان در ده سال گذشته رشد غیرقابل پیش بینی در فناوری مخابراتی داشته است. حدود ۵ شرکت مخابراتی در این کشور فعالیت مخابراتی عرضه می کنند و در سال های اخیر تعدادی از این شرکت‌ها خدمات نسل سوم مبایل همراه (۳G) خود را هم فعال کرده اند.

شرکت صنعتی روغن نباتی سپین‌غر

شرکت صنعتی روغن نباتی سپین‌غر در سال ۲۰۰۰ میلادی، با سرمایه ابتدایی ۹ میلیون دلار آمریکایی، شروع به سرمایه‌گذاری در زمینه تولیدات روغن نباتی کرد.

این شرکت فعالیت خود را در سال ۲۰۰۴ شروع کرد و در ابتدای کار برای ۹۰ نفر به شمول ۲۵ خارجی، زمینه اشتغال فراهم کرد.

اداره آیسا، می گوید که شرکت صنعتی روغن نباتی سپین‌غر، از نخستین سرمایه‌گذاری ها در زمینه تولیدات روغن نباتی در کشور است و حالا ظرفیت تولید ۴۰۰ تُن روغن نباتی را در روز دارد.

این شرکت برای پخش تولیدات خود به طور عمده و برای مغازه های کوچک در کابل و تمام ولایات افغانستان شاخه فعال دارد.

تولیدات این شرکت در افغانستان محدود نیست و بخشی از آن با بسته بندی معیاری به خارج هم صادر می شود.

شرکت تولیدی حبیب گلزار

شرکت تولیدی حبیب گلزار که شامل کارخانه های تولید آیسکریم/بستنی، نوشابه های غیر الکلی، ترمیم ماشین آلات می‌شود از ۲۰۰۳ شروع به فعالیت کرد.

این شرکت با سرمایه ابتدایی ۲ میلیون و ۱۵۷ هزار دلار آمریکایی در هر سه بخش شروع به فعالیت کرد.

این شرکت توانسته برای ۵۳۰ نفر به شمول ۱۳۰ شهروند خارجی زمینه اشتغال فراهم کند.

شرکت حبیب گلزار علاوه بر این که در پخش تولیدات کوکاکولا کار می‌کند، نمایندگی پخش تولیدات شرکت های تویتا، فلیپ ماریوس، تنباکوی ژاپن، بسکویت کانتیننتال و کرافت را هم به عهده دارد.

این شرکت در بخش صادرات و واردات نیز فعال است و بخش عظم فعالیت‌های آن را در کنار تولیدات واردات مواد از خارج کشور تشکیل می‌دهد.

با این حال تعداد کل سرمایه‌گذارانی که در افغانستان سرمایه های کلان به راه انداخته‌اند مشخص نیست اما طبق آماری که اداره حمایت از سرمایه گذاری های خصوصی افغانستان (آیسا) اعلام کرده، در حال حاضر حدود چهل هزار شرکت در این کشور ثبت شده است.

مجموع سرمایه کل این شرکت‌ها بیش از هشت میلیارد دلار آمریکایی بر آورد شده است.