نگاهی به ده سال فراز و نشیب فوتبال افغانستان

Image caption افغانستان در زمان طالبان از عضویت در فدراسیون بین المللی فوتبال فیفا محروم شده بود

فوتبال از محدود رشته‌های ورزشی بود که حتی در زمان حکومت طالبان نیز ممنوع اعلام نشد. تنها محدودیتی که برای این رشته ایجاد شده بود، این بود که نباید بازیکنان با شورت به زمین بروند و بدن آنها باید مستور باشد. بازی فوتبال در افغانستان ممنوع نبود ولی عضویت آن در فدرسیون جهانی فوتبال (فیفا) به تعلیق در آمده بود.

بعد از سقوط طالبان در سال ۲۰۰۱ میلادی و استقرار دولت جدید فدراسیون جهانی فوتبال، عضویت افغانستان را بعد از یک دهه تعلیق دوباره به رسمیت شناخت و فعالیت فوتبال از همان روزهای اول حکومت انتقالی افغانستان آغاز شد.

یک سال بعد از این تحولات تیم ملی فوتبال افغانستان شامل مسابقات مقدماتی قهرمانی جوانان آسیا شد. بعد در رقابتهای المپیک آسیایی ۲۰۰۲ در کره جنوبی شرکت کرد. افغانستان در این رقابتها نتایج بسیار ضعیف و نا امید کننده بدست آورد، اما با آنهم قدمی خوب بود برای اعلام موجودیت در عرصه فوتبال بین‌المللی.

بعد از آن رقابتها تیم ملی فوتبال افغانستان در رده بندی فدراسیون فوتبال آسیا در بخش کشورهای جنوب آسیا قرار گرفت و جزء تیم‌های درجه چهارم کشورهای آسیا شد.

در سال‌های ۲۰۰۳، ۲۰۰۵ و ۲۰۰۷ افغانستان نتوانست در جنوب آسیا به توفیقی دست یابد و در بازی گروهی از دور رقابتهای حذف شد.

در اواخر سال ۲۰۰۷ و در مرحله اول مقدماتی جام جهانی، تیم ملی فوتبال افغانستان در مقابل سوریه قرار گرفت. در بازی رفت تیم افغانستان در سوریه بازی را با ۳ گل به میزبان خود واگذار کرد ولی در بازی برگشت که به دلایل امنیتی در کشور تاجیکستان برگزار شد، افغانستان نتیجه را ۲ بر ۱ به حریف خود واگذار کرد و از صعود به دور بعدی رقابتهای مقدماتی فوتبال جام جهانی باز ماند.

گرچه افغانستان به سوریه در دور رفت و برگشت باخت اما تیم ملی فوتبال افغانستان با نمایش بازی قابل قبول، ثابت کرد که تحولاتی در این تیم در حال رخ دادن است.

یکسال بعد افغانستان با شکست قرغیزستان در بیشکک جواز حضور در دور نهایی چلنج کاپ آسیا را به دست آورد. در این رقابتها به غیر از شکست ۱ بر صفر در برابر هند کشور میزبان، دو شکست سنگین ۵ بر صفر برابر ترکمنستان و ۴ بر صفر برابر تاجیکستان را نیز تجربه کرد.

گرفتن این نتایج ضعیف موجب شد که کادر فنی تیم ملی افغانستان به فکر تغییرات در این کادر و تیم ملی فوتبال افغانستان شود.

بازی المپیک سال ۲۰۱۰ جنوب آسیا را می‌توان نقطه عطف در آغاز روند رو به رشد فوتبال افغانستان دانست. در این دور از رقابتها تیم امید زیر ۲۱ سال افغانستان با شکست تیم‌های سریلانکا، هند، پاکستان و مالدیو به دیدار نهایی المپیک جنوب آسیا راه یافت.

Image caption اکنون فوتبال در افغانستان علاقه مندان زیادی دارد و به عنوان یکی از ورزشهای اصلی در این کشور تلقی می شود

گرچه در بازی نهایی، تیم امید افغانستان نتیجه را با ۴ گل به تیم بنگلادش واگذار کرد و نایب قهرمان شد اما نایب قهرمانی در آن رقابتها عرض اندام در برابر رقبای جنوب آسیا بود.

افغانستان در اواسط سال ۲۰۱۰ برای اشتراک در رقابتهای مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۴ برابر فلسطین به میدان رفت. نبود امکانات لازم برای میزبانی این کشور را ناچار کرد تا از تیم مهمان در کشور تاجیکستان میزبانی کند. بازی رفت نیز با نتیجه ۲ بر صفر به نفع تیم ملی فلسطین بود و در بازی برگشت در بیت المقدس با انجام یک بازی قابل قبول در برابر فلسطین ۱ به یک مساوی کرد.

این نتیجه نیز باعث نشد که افغانستان به مرحله بعدی مقدماتی جام جهانی صعود کند. یک سال بعد تیم ملی فوتبال افغانستان برای شرکت در هفتیمن دور رقابتهای فوتبال قهرمانی جنوب آسیا عازم دهلی نو، محل برگزاری، این رقابتها شد. افغانستان بازی را با تساوی ۱ به ۱ برابر هند میزبان آغاز کرد.

در بازی بعدی با برد پر گل ۸ بر ۱ برابر بوتان برای سر گروهی به سراغ سریلانکا رفت و سریلانکا را هم ۳بر ۱ برد و به عنوان تیم سرگروه به دور نیمه نهایی راه یافت.

در نیمه نهایی نپال حریف افغانستان نشد و در وقت‌های اضافه (گل نقره ای) با تک گل بلال آرزو نپال را هم شکست خورد و برای اولین بار به مرحله نهایی این رقابتها راه یافت.

در بازی نهایی وقتی افغانستان برابر هند قرار گرفت، از نفوذ هند در فوتبال جنوب آسیا بی اطلاع بود و به دلیل همین بی‌تجربگی در ۱۵ دقیقه اخیر کنترل بازی را از دست داد و نتیجه را ۴ بر صفر واگذار کرد و نایب قهرمان شد.

سال ۲۰۱۲ برای فوتبال افغانستان سالی سکوت و سکون بود، اما در اوایل سال ۲۰۱۳ و در دور مقدماتی چلنج کاپ افغانستان با شکست تیم‌های سریلانکا، مغولستان و تساوی برابر لائوس توانست به صورت مستقیم برای دومین بار به دور نهایی چلنج کاپ راه پیدا کند.

فوتبال افغانستان سال خوبی را آغاز کرد. این آغاز کار بو. درست یک ماه بعد از صعود به دور نهایی چلنج کاپ آسیا، صعود ۴۸ پله‌ای افغانستان در رده بندی فیفا همه را شگفت زده کرد. دیگر افغانستان خود را باور کرد و مصمم شد تا به قله های بالاتر خود را برساند.

Image caption علاقه به فوتبال زنان را نیز به تماشایی وزرش فوتبال کشانده است

هشتمین دور رقابتهای فوتبال جنوب آسیا که اواخر تابستان ۲۰۱۳ در نپال برگزار شد، سکوی پرتاب تیم ملی فوتبال افغانستان به نقطه اوجش بود. خیلی از کارشناسان فوتبال پیش بینی کرده بودند که افغانستان قهرمان این دوره از رقابتها شود. اما کشور میزبان و قدرت جنوب آسیا، هند، به این قهرمانی باور نداشت و خود برای قهرمانی به میدان آمده بود.

دو برد برابر بوتان و سریلانکا و تساوی برابر مالدیو یک بار دیگر ما را به نیمه نهایی این رقابتها رساند. تکرار نیمه نهایی دوره گذشته برابر نپال، با این تفاوت که این بار نپال از حمایت بیش از ۲۸ هزار تماشاچی در کشورش برخوردار بود. با تمام این امتیازات افغانستان با یک گل نپال را شکست داد تا در دیدار نهایی به سراغ هند برود.

با توجه به باخت در مسابقات قبلی مقابل هند، زخم باخت دوره گذشته هنوز بر تن 'شیران خراسان' باقی بود. افغانستان برای برد به زمین رفت و ۱۱ سپتامبر این بار برای تیم افغانستان خاطره‌ای شیرین را به جا گذاشت.

افغانستان هند را با دو گل برد و برای اولین بار در تاریخ ۹۰ ساله فوتبال افغانستان، تیم ملی فوتبال این کشور جام قهرمانی را به کابل آورد.

شور و شعف مردم، جشن و پایکوبی بعد از قهرمانی در رقابتهای جنوب آسیا ۲۰۱۳ برای اولین بار مردم را به خیابانهای شهرهای افغانستان کشاند تا بخاطر این برد شادمانی کنند.

به نظر می رسد که با این قهرمانی در عرصه ورزش فوتبال افغانستان صفحه تازه‌ای باز شده است.

مطالب مرتبط