انتشار فهرست پنج هزار قربانی دولت تحت حمایت شوروی در افغانستان

روزنامه هشت صبح چاپ کابل در شماره چهار شنبه ۲۷ سنبله/شهریور خود، فهرست مشخصات حدود پنج هزار نفری را که در اواخر دهه پنجاه خورشیدی در افغانستان کشته شدند، منتشر کرده است.

به نوشته هشت صبح، این افراد توسط سازمان اگسا، (اداره اطلاعات وقت) بین سالهای ۱۳۵۷- ۱۳۵۸ به اشکال گوناگون کشته شده اند.

روزنامه هشت صبح در گزارش خود به نام‌های شناخته شده یی چون اکرم یاری، صادق یاری، از رهبران شعله جاوید، آیت‌الله سرور واعظ و مصباح، از روحانیون شیعه اشاره کرده است.

در فهرستی که هشت صبح منتشر کرده است، از هر قربانی با ذکر اسم، اسم پدر، محل سکونت، و اتهامی که به قربانی وارد شده، نام برده شده است. به نوشته روزنامه در اسنادی که در اختیار آن قرار گرفته از قربانیان با نام، نام پدر، شغل ، محل سکونت و وابستگی های سیاسی و مذهبی نام برده شده است.

اتهام هایی چون اخوانی، اشرار، مائوییست، افغان‌ملت، خمینیست، ملاک، پخش شب‌نامه و تبلیغات ضد دولتی و…" دستگیر و کشته شده اند.

در ادبیات سیاسی حزب دموکراتیک خلق که در سال ۱۳۵۷ به قدرت رسید و تا سال ۱۳۷۲ بر سر قدرت بود، به اعضای گروه های مجاهدین مخالف دولت، اخوانی و اشرار خطاب می‌شد. عضویت در حزب افغان ملت از احزاب سیاسی، افغان ملتی، و افراد متمایل به انقلاب ایران و شخص آیت الله خمینی،خمینیست، و اعضای گروه های طرفدار اندیشه مائو تسه دونگ، مائویست خطاب می شدند.

فهرست منتشر شده در هشت صبح نشان می‌دهد که حکم چنین اتهاماتی اعدام بوده است.

منبع سند

روزنامه هشت صبح نوشته که این اسناد براساس تحقیقات پلیس هلند درباره شخصی به نام "امان الله.ع" که گفته می شود متهم به ارتکاب جنایت علیه بشریت است، تهیه شده است.

گفته شده که "امان الله. ع" از بازجویان سازمان اطلاعات وقت، اگسا، در سالهای ۱۳۵۷ – ۱۳۵۸ بوده و خود متهم است که در شکنجه افراد حین بازجویی دست داشته.

به گزارش هشت صبح پلیس هلند در جریان تحقیق در مورد "امان الله. ع" با یک نویسنده افغان مقیم آلمان و شماری از شاهدان نیز تماس گرفته و موفق شده چندین صفحه سند حاوی نامهای قربانیان را بدست آورد.

اسنادی که در اختیار روزنامه هشت صبح قرار گرفته نشان می‌دهد که "امان الله . ع" در سال ۱۹۹۳ میلادی به عنوان پناهنده به هلند رفت اما براساس این اسناد، دولت‌ هلند به او پناهندگی نداد ولی به این دلیل که جانش در خطر بوده، او را از ‌هلند اخراج نکرد.

واکنشها

انتشار لیست قربانیان کشتارهای اواخر دهه پنجاه خورشیدی توسط روزنامه هشت صبح، بازتاب گسترده ای در شبکه های اجتماعی از جمله فیسبوک داشته است. شماری از کاربران نوشته اند که با مراجعه به این لیست توانسته اند نام بستگان شان را که در آن سالها دستگیر و ناپدید شده بودند، پیدا کنند.

شماری هم نوشته اند که این لیست حاوی اطلاعات تازه نیست و قبلا توسط دولت های وقت نیز منتشر شده بود. اما انتشار چنین فهرستی در آستانه انتخابات، عده ای را به این شک انداخته که ممکن است، هدف تنها اطلاع رسانی نبوده و انتشار چنین فهرستی با انتخابات، مرتبط باشد.

روزنامه هشت صبح از قول شماری از بازماندگان قربانیان نوشته که انتشار این سند به معنای آن است که خانواده های افراد مفقود شده دیگر منتظر بازگشت آنها نباشند.

تایید مستقلانه اسناد منتشر شده توسط روزنامه هشت صبح در حال حاضر امکان پذیر نیست.

این در حالی است که "گزارش عدالت انتقالی" که حاوی هزاران صفحه اطلاعات در مورد سه دهه جنگ و قربانیان آن سالها است، توسط کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان تهیه شده و در اختیار رئیس جمهور کرزی قرار داده شده است.

سازمان های مدافع حقوق بشر، بارها خواستار انتشار این گزارش شده اند. اما دولت افغانستان با "نامناسب" خواندن شرایط، از انتشار این گزارش خودداری کرده است.