نشست سه جانبه در لندن، تکرار احسن

Image caption حامد کرزی چند ماه پیش به پاکستان سفر کرد

افغانستان خواستار همکاری عملی و موثر پاکستان برای موفقیت برنامه جستجوی راه حل سیاسی، مبتنی بر مصالحه ملی با شورشیان است.

چرا افغانستان و جامعه بین المللی این انتظار را از پاکستان دارند؟

پاسخ ساده است: همه یا بیشتر رهبران شورشی افغان در خاک پاکستان مستقر اند و منظما شورشیان از آنسوی مرز برای بی ثباتی در داخل افغانستان فعالیت می‌کنند.

تاکنون نشست های متعددی میان رهبران افغانستان و پاکستان صورت گرفته؛ چه با پا در میانی رهبران منطقه در تهران، انکارا و دوشنبه یا رهبران غربی در لندن و واشنگتن، اما هیچگاه نتیجه قناعت‌بخش در پی نداشته است.

نشست جاری در لندن در این دور از مذاکرات سه جانبه افغانستان پاکستان و بریتانیا باز هم معطوف به مساله ثبات و صلح در افغانستان است، آن هم در آستانه یک انتخابات مهم و تحویل مسئولیت های امنیتی از نیروهای بین المللی به افغانستان.

در افغانستان در چند سال گذشته فقط حامدکرزی در راس قدرت بوده، ولی در پاکستان در این مدت رهبران متعددی آمده اند و رفته اند که این موجب شده یک توالی و پیشرفت در مذاکرات پیش نیاید.

نشست قبلی

۹ ماه پیش دیوید کامرون، نخست وزیر بریتانیا پس از دیدار رهبران افغانستان و پاکستان اعلام کرد که حامد کرزی و آصف علی زرداری در گفت‌وگوهای مربوط به تامین صلح در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان به سطحی بی سابقه از همکاری دست یافته‌اند.

در یک بیانیه مشترک گفته شد "همه اطراف بر فوریت تامین صلح توافق کردند و متعهد شدند تا تمامی اقدامات لازم را برای دست یافتن به یک توافق صلح در شش ماه آینده انجام دهند".

اما در عمل همین که رهبران افغانستان و پاکستان به پایتخت‌های شان برگشتند، از فوریت خبری نبود و از اسلام آباد سخن های تند و تلخی شنیده شد که موجب برافروختگی کابل شد.

رهبران پاکستان تا چه حد قادر اند در جستجوی یک راه حل سیاسی با افغانستان همکاری صمیمانه کنند و به خواست‌های کشورهای درگیر در افغانستان پاسخ مثبت بدهند؟

بسیاری از رهبران سیاسی در پاکستان تصور می‌کنند که نواز شریف که ۲۱ سال پیش رهبران جهادی افغانستان را کنار هم آورد، حالا هم به چشم مردی دیده می‌شود که میانجی صلح در افغانستان خواهد بود.

ولی او تاکنون گام عملی برنداشته است. حتی در مورد نمادینی مانند آزادی ملا برادر، یکی از اعضای زندانی گروه طالبان که گفته می شود متمایل به مذاکره و راه حل سیاسی بوده، سر درگمی وجود دارد و اسلام آباد نتوانسته جواب روشنی به افغانستان بدهد.

پاکستان از تندروی اسلامی در ایالت خیبرپشتونخواه، جدایی طلبی در بلوچستان و فرقه گرایی در سند رنج می‌برد.

چنین مشکلاتی پاکستان را در همکاری با افغانستان در موقعیت ضعیفی قرار می‌دهد. اما مساله شورش طالبان پاکستانی که انعکاسش در دره سوات، فقط در چند کیلومتری اسلام آباد مشاهده شد، پاکستان و افغانستان را در یک خط مشترک از منافع قرار می‌دهد.

اما دو دستگی در برخورد مقام های سیاسی و نظامیان پاکستانی با نیروهای افراط گرای اسلامی در دو مرز جامو و کشمیر با هند و مناطق قبیله‌ای در افغانستان وضعیت را پیچیده تر می‌کند. حتی پیدا شدن سر و کله ای یکی از معاونان طالبان پاکستانی در لوگر و سخن از موجودیت مخالفان پاکستانی در کنر افغانستان وضعیت را بیشتر پیچیده می کند.

روزنامه نیو یارک تایمز در مقاله پیرامون همکاری لطف الله محسود با سازمان امنیت افغانستان نوشته که بازداشت او حین سفر به کابل برای دیدار با مقام های امنیتی افغان توسط نیروهای آمریکایی پرده از این راز برداشت که افغانها در پی یک جنگ نیابتی از راه استخدام طالبان پاکستانی اند.

افغانستان در زمان جمهوری محمد داو,د و در حاکمیت حزب خلق نیز پناه گاهی برای مخالفان سیاسی پاکستان بود و این بازی اطلاعاتی سالها به طول انجامید.

رهبران دوکشور افغانستان و پاکستان در لندن مشغول دیدار اند ولی این بار با توجه به اینکه نظامیان ارشد و دیگر تصمیم گیرنده‌های ارشد حضور ندارند، این دیدار در حد ملاقات ۹ ماه پیش خبر ساز پیش بینی نمی شود.

برخی از حلقات آگاه در بریتانیا می گویند این دیدار بیشتر روی همکاری‌های اقتصادی متمرکز خواهد بود تا راه حل سیاسی و صحبت در باره همکاری پاکستان در مساله مذاکرات صلح.

اما بسیار طبیعی است که در حاشیه دیدار رسمی مسایل حاشیه‌ای فراوانی در باب مسایل امنیتی صحبت می‌شود که دست کم این بار در بیانیه مشترک منعکس نخواهد شد.

مطالب مرتبط