لویه‌جرگه: موافقت‌نامه با آمریکا ظرف یک ماه امضا شود

حق نشر عکس AP
Image caption لویه‌جرگه مشورتی در کابل امروز پایان یافت

لویه‌جرگه مشورتی کابل که برای بحث و مشوره‌دهی بر سر توافق‌نامه امنیتی میان کابل و واشنگتن برگزار شده، این توافقنامه را با 'اکثریت مطلق' تایید کرد. لویه‌جرگه همچنین در قطعنامه‌ای از رئیس جمهوری خواستند تا توافق‌نامه را تا آخر امسال امضا کند.

در قطعنامه ۳۱ ماده‌ای لویه‌جرگه که از سوی معاونان جرگه در حضور حامدکرزی رئیس جمهوری افغانستان خوانده شد، آمده است که:

  • اعضای جرگه با تاکید بر سخنرانی تاریخی رئیس جمهوری افغانستان در افتتاح لویه جرگه مشورتی، مسوده موافقتنامه امنیتی میان افغانستان و آمریکا را تایید می‌کنند.

  • نیروهای متخلف آمریکایی حتی الامکان در دادگاه‌های آمریکا در داخل افغانستان محاکمه شوند اما آمریکایی‌ها به هیچ صورت اجازه ندارند در خاک افغانستان زندان یا زندانی داشته باشد.

  • سیاست خارجی افغانستان تنها براساس منافع ملی افغانستان بنیان نهاده شده و آمریکا اجازه ندارد از خاک افغانستان علیه کشور سومی استفاده کند.
  • لویه‌جرگه بر کمک آمریکا برای روند صلح افغانستان تاکید می‌کند.

  • در صورتی‌که جانب آمریکا به تعهدات خود عمل نکند، افغانستان باید امتیازات را که در اختیار آمریکا قرار داده، پس بگیرد.
  • قرارداد امنیتی میان افغانستان و آمریکا باید تا پایان امسال نهایی و امضا شود.

'مرحله تطبیق'

حق نشر عکس Reuters
Image caption آقای کرزی گفت از دخالت آمریکایی‌ها در انتخابات پیشرو نگران است

حامدکرزی پس از شنیدن قطعنامه لویه‌جرگه گفت که برای مطمین شدن از اینکه توافقنامه امنیتی موجب تامین صلح و امنیت در افغانستان شود، 'مرحله تطبیق' برای این توافقنامه باید در نظر گرفته شود.

آقای کرزی گفت باید این توافقنامه بلافاصله موجب تامین صلح و امنیت در افغانستان شود، در غیر آن این توافقنامه را قبول ندارد.

آقای کرزی گفت: "اگر یکبار دیگر آمریکا به خانه‌های افغانها برود و حمله کند، قرارداد نیست (تمام است). اینها (آمریکایی‌ها) باید در پایگاه‌های خود بنشینند. از امروز بازرسی خانه‌ها، تلاشی خانه ها و راه گیری از سوی آمریکا متوقف است و مردم افغانستان آزاد هستند."

او خطاب به اعضای لویه‌جرگه گفت: "شما از من خواستید که تا یک ماه دیگر این موافقتنامه را امضا کنم. آیا تا یک ماه دیگر صلح و امنیت در افغانستان تامین خواهد شد؟ اگر نشد مسئول کیست؟ طبعا مسئول من هستم."

رئیس جمهوری افغانستان گفت دو درخواست مشخص از آمریکا دارد. 'تامین صلح' و 'برگزاری انتخابات شفاف'. او یکبار دیگر گفت که بدین باور است "تامین صلح در افغانستان ابتدا بدست آمریکایی‌ها است و بعدا به دست پاکستانی‌ها."

آقای کرزی گفت تجربه گشایش دفتر قطر نشان می‌دهد که باید از آمریکایی‌ها تضمین‌های لازم گرفته شود. رئیس جمهوری افغانستان در مورد انتخابات گفت: "سه روز پیش از انتخابات با سفیر آمریکا در کابل نشست داشتیم و در مورد لویه‌جرگه و توافقنامه امنیتی صحبت می‌کردیم. من از سفیر آمریکا پرسیدم که چرا شما تاکید دارید که حتما موافقتنامه با ما امضا شود؟ چرا بعد از انتخابات امضا نمی‌کنید؟ سفیر آمریکا گفت که ما برنامه‌های خود را داریم. او گفت انتخابات شاید به دور دوم برود و در این صورت دور دوم انتخابات پنج تا شش ماه آینده به تاخیر می‌افتد. دلیل اینکه من گفتم انتخابات شفاف برگزار شود، از همان مجلس با سفیر آمریکا ترسیدم."

او گفت ما می‌خواهیم تا آمریکا ضمانت کند حتی اگر انتخابات به دور دوم می‌رود باید در زمان تعیین شده در قانون یعنی دو هفته برگزار شود. آقای کرزی گفت چانه‌زنی‌های خود با آمریکا را در مورد توافقنامه امنیتی همچنان ادامه خواهد داد.

جنجال لفظی کرزی و رئیس جرگه

حق نشر عکس ARG
Image caption مجددی: اگر رئیس جمهوری این قرارداد را امضا نکند، من از افغانستان هجرت خواهم کرد. من مجبور خواهم شد در این ریش سفیدی کشور را ترک کنم.

صبغت‌الله مجددی، رئیس لویه‌جرگه مشورتی در پاسخ به سخنان حامدکرزی، گفت که فیصله لویه‌جرگه این است که رئیس جمهوری این توافق‌نامه را هرچه سریعتر امضا کند.

او گفت: "رئیس صاحب جمهور به ما وعده بدهد که این قرارداد را به زودی امضا می‌کند. اگر رئیس جمهوری امضا نکند، من از افغانستان هجرت خواهم کرد. من مجبور خواهم شد در این ریش سفیدی کشور را ترک کنم. چون کسی به حرف ما گوش نمی‌کند."

آقای مجددی در واکنش به این سخنان حامدکرزی که آمریکایی‌ها از تعهدات خود سرباز خواهند زد گفت: "اگر آمریکایی‌ها از تعهدات خود سرباز زدند با اراده مردم افغانستان مواجه خواهند بود."

در جریان صحبت‌های آقای مجددی، رئیس جمهور کرزی یکبار دیگر گفت "آمریکا اجازه ندارد به خانه‌های‌ما برود. نمی پذیریم!"

آقای مجددی دوباره گفت اگر آمریکایی‌ها تخلف کردند با تظاهرات مردم افغانستان روبرو خواهند شد اما آقای کرزی بازهم دخالت کرد و گفت: تظاهرات نه، اگر به خانه‌های مردم حمله شود، قرارداد لغو خواهد شد."

آقای مجددی دوباره پاسخ می‌دهد: تو امضا کن، بعدا ما همرایشان (آمریکا) می‌فهمیم."

موضع آمریکا

Image caption سخنگوی وزارت خارجه آمریکا:"به نظر ما هرچه زودتر باید این موافقت‌نامه امضا شود تا به افغانستان تا پیش از انتخابات پیش رو، اطمینان خاطر دهد و به آمریکا و دیگر هم‌پیمانان هم فرصت دهد درباره حضور نیروها پس از سال ۲۰۱۴ برنامه‌ریزی کنند."

مقامات آمریکایی از چندین ماه بدین سو تاکید دارند که این موافقتنامه باید فورا امضا شود.

پیش از این باراک اوباما خواهان نهایی شدن موافقتنامه تا اواخر اکتبر امسال شده بود. فرماندهان نظامی آمریکا از دولت اوباما خواسته‌اند تا هر چه سریعتر مشخص کنند که چه تعداد نیروی آمریکایی، در چه بخش‌های از افغانستان باقی خواهند ماند. آنها گفته‌اند مشخص شدن این موضوع می‌تواند به آنها کمک کند تا برنامه‌ریزی خروج نیروهای رزمی از افغانستان را سریعا آغاز کنند و بتوانند تصویری روشنی از آینده داشته باشند.

همچنین جن ساکی، سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا دو روز پیش در واکنش به سخنان آقای کرزی گفت: "به نظر ما هرچه زودتر باید این موافقت‌نامه امضا شود تا به افغانستان تا پیش از انتخابات پیش رو، اطمینان خاطر دهد و به آمریکا و دیگر هم‌پیمانان هم فرصت دهد درباره حضور نیروها پس از سال ۲۰۱۴ برنامه‌ریزی کنند."

شماری از تحلیلگران نیز معتقد اند که آمریکا نمی‌خواهد موافقت‌نامه امنیتی تاثیر بر انتخابات و روند مبارزات انتخاباتی در افغانستان داشته باشد.

وضعیت حقوقی آمریکایی‌های؛ موضوع اصلی یا فرعی؟

در حالیکه پیش از برگزاری لویه‌جرگه، موضوع صلاحیت قضایی رسیدگی به جرایم احتمالی نیروهای آمریکایی از جنجالی ترین موضوعات مورد بحث در جرگه پنداشته می‌شد اما فضای بحث‌ها در جرگه را بیشتر 'شرط جدید' آقای کرزی مبنی بر اینکه امضای توافقنامه به پس از انتخابات موکول شود، تحت شعاع قرار داد.

جرگه در مورد وضعیت حقوقی نیروهای آمریکایی تائید کرده که نیروهای متخلف آمریکایی از سوی دادگاه‌های آمریکا مورد محاکمه قرار بگیرد اما روند محاکمه با دقت زیر نظر نمایندگان افغان قرار داشته باشد.

بدین ترتیب جنجالی ترین مانع که گمان می‌رفت امضای موافقتنامه امنیتی میان افغانستان و آمریکا را با خطر مواجه کند، از سوی جرگه مشورتی از میان برداشته شد.

براساس گفته‌های قبلی حامدکرزی، اکنون مسوده موافقتنامه امنیتی باید به پارلمان افغانستان فرستاده شود و بعد از آن روسای جمهوری افغانستان و آمریکا باید آن را امضا کنند.