روزنامه‌های کابل: یکشنبه، ۱۰قوس

Image caption عکس و تیتر اول هشت صبح

سفر محمدنواز شریف نخست‌وزیر پاکستان به کابل، موضوع اصلی مطالب تحلیلی و سرمقاله‌های روزنامه‌های چاپ روز یکشنبه، دهم قوس/آذر، کابل است.

آقای شریف دیروز، شنبه، به کابل آمد و در کنفرانس مشترک خبری با حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان از تعهدات کشورش برای صلح در افغانستان سخن گفت و وعده داد که برای تسهیل گفتگوهای صلح بین حکومت افغانستان و گروه طالبان تلاش می‌کند.

'بی‌اعتنایی' به آمریکا

روزنامه ماندگار در سرمقاله خود نوشته که نواز شریف در حالی به کابل سفر کرد که جنجال‌ها بین افغانستان و آمریکا بر سر توافقنامه امنیتی بین دو کشور همچنان ادامه دارد. به نظر نویسنده، حامد کرزی به دنبال "خواست‌های گروهی و شخصی" خود است و دعوت از آقای شریف برای انجام این سفر نوعی "بی‎اعتنایی دیپلماتیک" به آمریکا است.

به دنبال حمایت لویه جرگه مشورتی افغانستان از گفتگوهای کابل و واشنگتن برای امضای توافقنامه همکاری‌های امنیتی و دفاعی افغانستان و آمریکا، آقای کرزی شرایطی را برای امضای این قرارداد مطرح کرده و گفته تا زمانی که این شرایط تحقق نیافته، آن را امضا نمی‌کند. یکی از این شرایط برقراری صلح در کشورش است.

ماندگار افزوده که هر چند پاکستان به صورت علنی با امضای این توافقنامه مخالفتی نکرده، "اما در باطن سنگ‌اندازی‌های آن کاملا واضح است". به تعبیر ماندگار، پاکستان از راه‌های گوناگون می کوشد که سند همکاری‌های امنیتی و دفاعی بین افغانستان و آمریکا به امضا نرسد.

سرمقاله‌نویس ماندگار با این تحلیل نتیجه‌گیری کرده که اقای کرزی از میزبانی از نخست‌وزیر پاکستان در کابل، به عنوان "اهرم فشار" علیه آمریکا استفاده کرد تا این کشور را مجبور کند که "شروط" او را پیش از امضای این قرارداد بپذیرد. به تعبیر نویسنده، حمایت آمریکا از نامزد مورد آقای کرزی در انتخابات آینده افغانستان یکی از این شروط است.

ماندگار هرچند در ادامه افزوده که نمی‌توان حکم کرد که سفر نواز شریف به کابل پله معامله بین کابل و واشنگتن را به سود آقای کرزی سنگین کرد، اما این سفر بر تغییر شرایط امضای پیمان امنیتی افغانستان و آمریکا "قطعا اثرگذار خواهد بود"، اما در مورد تامین صلح در افغانستان، که در جریان این سفر عنوان شد، به باور ماندگار، "بی‌نتیجه" است.

شماری از روزنامه‌ها از جمله ماندگار، ۸صبح، جامعه باز، از موشک‌پرانی از جانب پاکستان به ولایت کنر در شرق افغانستان در آستانه سفر نخست وزیر پاکستان به کابل خبر داده‌اند. بر اساس این خبرها، عبدالحبیب سیدخیل فرمانده پلیس کنر گفته که نزدیک به ۲۰ موشک از پاکستان به ولسوالی شیگل ولایت کنر فرود آمده که تلفاتی نداشته است.

بازنگری برنامه صلح

سلیم شفیق در سرمقاله جامعه باز نوشته که احتمالا سفر نواز شریف به کابل از مدتها پیش برنامه ریزی شده باشد، اما با توجه به تنشی که در روابط کابل واشنگتن بر سر توافقنامه امنیتی جود دارد، این سفر در "شرایط ویژه‌ای" انجام شد. به نظر نویسنده، هرچند این تنش ربط مستقیمی به پاکستان ندارد، اما موضوع مصالحه با طالبان که آقای کرزی آن را به عنوان یکی از پیش شرط امضای این قرارداد عنوان کرده، نقش اسلام‌آباد را این وسط برجسته می‌کند.

نویسنده جامعه باز افزوده که دولت افغانستان سال‌ها است که داعیه صلح‌خواهی دارد و اسلام‌آباد در ظاهر از این داعیه حمایت می‌کند، اما در عمل "صداقت لازم در این مورد از خود نشان نداده است و وعده‌هایی که پاکستان در این مورد داده هم نتایج محسوسی در پی نداشته است.

سرمقاله افزوده که پاکستان به درخواست‌های مکرر دولت افغانستان برای آزادی زندانیان طالبان و از جمله ملا عبدالغنی برادر، فرد شماره دوم گروه طالبان هم به نتیجه نرسیده، هر چند پاکستان گفته که او را آزاد کرده، ولی هنوز برای حکومت افغانستان مشخص نشده که آیا او واقعاً آزاد یا نه.

نویسنده جامعه باز با این مقدمه تاکید کرده که داعیه صلح‌خواهی دولت افغانستان نیاز به "بازنگری" دارد و آنچه که عقلانی به نظر می‌رسد این است که تغییر این سیاست و در پیش گرفتن مسیری غیر از آنچه که از اسلام‌آباد می‌گذرد، است. به نظر نویسنده، دولت افغانستان باید دیپلماسی را در پیش گیرد که تا بتواند بر پاکستان فشار لازم را برای رسیدن به صلح وارد کند.

Image caption عکس و تیتر اول جامعه باز

روزنامه اطلاعات روز نوشته که نواز شریف در پی "تکرار بازی" است، چرا که در شش ماهی که از نخست‌وزیری او می‌گذرد، چندین هیئت بین کابل و اسلام‌آباد رفت و آمد کرده و از تعهدات و برنامه‌های کلان سخن گفته شده، اما در عمل این سفرها هیچ کمکی به روند صلح در افغانستان نکرده است.

سرمقاله‌نویس اطلاعات روز معتقد است که پاکستان "صداقت و اراده‌ای" به کمک واقعی به موثریت روند صلح ندارد. به تعبیر نویسنده، "تمام بازی" پاکستان در این مورد چنین بوده است. از طرفی روزنامه به این باور است که "بدون همکاری صادقانه پاکستان تغییری در روند صلح ایجاد نمی‌شود."

اطلاعات روز افزوده سفر نخست‌وزیر پاکستان به کابل در حالی انجام شده که حامد کرزی امضای توافقنامه امنیتی بین افغانستان و آمریکا را مشروط به تامین صلح در کشورش کرده است. اطلاعات روز معتقد است که اگر قرار باشد آمریکا و افغانستان به اهداف خود برسند، باید هر دو به گونه مشترک بر پاکستان فشار آورند به روند صلح کمک کند.

نقش 'نمادین'

۸صبح نوشته که " ارتش پاکستان مانع اصلی است". به باور روزنامه، "طالبان با استفاده از پایگاه‌ها و شبکه‌های حمایتی‌شان در کلان‌شهرهای پاکستان، در افغانستان می‌جنگند. سازمان‌های رسمی استخباراتی پاکستان نیز از طالبان افغانی حمایت می‌کنند". روزنامه تاکید کرده "برای این‌که طالبان به میز مذاکره آورده شوند، لازم است که ارتش پاکستان پایگاه‌های طالبان را ببندد".

سرمقاله‌نویس ۸صبح معتقد است که "وقتی ظرفیت‌های جنگی طالبان از بین برود، زمینه برای مذاکره فراهم می‌شود. اما هنوز ارتش پاکستان هیچ گام عملی برای از میان برداشتن شبکه‌های حمایتی طالبان و بستن پایگاه‌های آنها برنداشته است". به باور روزنامه، این موضوع "کلید گشایش بن‌بست تلاش‌های سیاسی" برای تامین صلح در افغانستان است.

نویسنده ۸صبح اما افزوده که هنوز کسی نمی‌داند که ژنرال‌های پاکستان در اندیشه‌های تغییری آورده‌اند یا نه، اما یک چیز واضح است و آن این‌که حلقه‌های قدرتمندی در ارتش این کشور هستند که "طرف‌دار جنگ و بحران در منطقه هستند". به باور نویسنده، همین حلقه‌ها مانع تلاش‌های نواز شریف برای بهبود روابط با کابل می‌شوند.

روزنامه باور ملی در سرمقاله خود نوشته که حکومت غیرنظامی پاکستان "نقش نمادین" دارد و قدرت اصلی در پاکستان به دست ارتش و به ویژه سازمان اطلاعات آن، آی‌اس‌آی، است. این روزنامه معتقد است که نهادهای نظامی و اطلاعاتی پاکستان از طالبان "حمایت" می‌کنند و این امر باعث مشکلات در وضعیت جاری در افغانستان می‎شود.

نتیجه‌ای که باور ملی از این تحلیل گرفته این است که تا زمانی که پاکستان به این درک نرسد که ناامنی در افغانستان بر وضعیت امنیتی پاکستان به صورت مستقیم اثرگذار است و تا زمانی که اسلام‌آباد برای همکاری صادقانه با افغانستان، دست از حمایت از طالبان برنداشته، تامین امنیت و ثبات در منطقه امکان‌پذیر نیست.

سرمقاله‌نویس باور ملی همچنین معتقد است که "قاطعیت" و کنار گذاشتن "خوش‌باری" افغان‌ها در قبال مسایل مهم هم اهمیت زیادی دارد. نویسنده تاکید کرده تا زمانی که به این مسایل توجه نشود، نباید انتظار داشت که رفت و آمدهایی مانند سفر نواز شریف به کابل، نتایج مثبتی در پی داشته باشد.