روزنامه‌های کابل: دوشنبه ۱۸ قوس

حامد کرزی، رییس جمهوری افغانستان، روز گذشته به ایران سفر کرد. این سفر و روابط افغانستان با ایران سرخط مطالب تحلیلی روزنامه‌های ۱۸ قوس/آذر کابل است.

روابط ایران و افغانستان چگونه است؟

روزنامه ۸‌صبح می‌نویسد که شاید در این سفر رییس‌جمهور کرزی به تهران اطمینان دهد که روابط استراتژیک دفاعی و امنیتی کابل- واشنگتن، به زیان تهران نیست. اما به‌نظر می‌رسد که مقام‌های ایرانی از روابط پایدار دفاعی و امنیتی میان افغانستان و امریکا نگرانند.

۸‌صبح تاکید می‌کند که جنگ پیش از حضور نیروهای خارجی نیز در افغانستان وجود داشت. در جنگ‌هایی که پیش از حضور خارجی‌ها، به‌ویژه در جنگ‌های دهه هفتاد، کشورهای همسایه از گروه‌های معین برای ایجاد ساحه نفوذ و حضور نیابتی در این سرزمین، حمایت کردند که سبب ویرانی افغانستان شد.

نویسنده ۸‌صبح به این باور است که پس از شکل‌گیری نظام سیاسی جدید هم کشورهای همسایه افغانستان از جمله ایران سیاست دوگانه در قبال این کشور در پیش گرفتند. تهران از یک‌سو از نظام سیاسی جدید در افغانستان حمایت کرد و حتی برخی از پروژه‌های بازسازی و عمرانی را نیز تمویل کرد؛ اما حلقات استخباراتی در ایران به افغانستان به‌عنوان سنگر دشمن نگاه کردند و به شماری از دسته‌های طالبان پول و سلاح دادند، تا به نیروهای آمریکایی ضربه بزنند.

۸‌صبح افزوده که به نفع دو ملت هم‌زبان و هم‌فرهنگ است که دولت‌های‌شان با هم‌دیگر روابط شفاف و بر مبنای منافع متقابل و احترام به اصل استقلال هم‌دیگر داشته باشند.

روزنامه جامعه باز نیز می‌نویسد که مهار بحران و ثبات سیاسی در افغانستان بیش از هرچیزی منافع ایران را تأمین می‌کند و فرصت‌های اقتصادی زیادی را در اختیار این کشور قرار می‌دهد.

جامعه باز افزوده که حفظ تعادل و توازن در روابط با همسایگان، اولویت اصلی سیاست خارجی دولت‌ افغانستان است. با این‌حال، افغانستان تنها ‌‌بخشی از معادله روابط با همسایگان است و کشورهای همسایه، به‌خصوص جمهوری اسلامی‌ایران و جمهوری اسلامی‌پاکستان، بخش‌های دیگری از این معادله است.

جامعه باز نوشته تا جایی که به دولت افغانستان بر‌می‌گردد، تا‌کنون موردی نمی‌توان یافت که دولت افغانستان نقش مستقیم یا غیرمستقیم در مسایل داخلی کشورهای همسایه داشته باشد. از این‌ لحاظ، اصل احترام به حاکمیت مرکزی دولت‌های همسایه، همواره از سوی دولت افغانستان رعایت شده است. در سوی دیگر، اما کشورهای همسایه رویه مشابهی را در قبال افغانستان در پیش نگرفته است.

موافقتنامه امنیتی افغانستان با آمریکا و ارتباط آن با ایران

روزنامه افغانستان می‌نویسد که نخستین سفر رییس جمهور کرزی پس از برگزاری جرگه، در حالی انجام می شود که وزیر دفاع آمریکا برای دیدار با مقامات کشور و فرماندهان ناتو وارد افغانستان شده است.

افغانستان نوشته که اگر چه موضوعات گسترش همکاری های سیاسی و اقتصادی و وضعیت مهاجرین در ایران از مسایل قابل بحث میان روسای جمهور افغانستان و ایران خوانده شده است؛ اما سایه سنگین امضای پیمان امنیتی افغانستان و ایالات متحده آمریکا خواهی نخواهی بر این مذاکرات سایه خواهد افکند.

نویسنده افغانستان به این باور است که آجندای دقیقی برای سفر رییس جمهور در ایران پیش بینی نشده و به نظر می‌رسد که این سفر بیش از آن که دستاوردهای سیاسی و اقتصادی داشته باشد، پیامی برای آمریکا خواهد بود که چنانچه به شرایط افغانستان رضایت ندهد، کشورهای مختلف منطقه می تواند به عنوان بدیل ناتو در این کشور عمل کنند.

اما افغانستان نوشته که مردم افغانستان از سیاست های کشورهای همسایه در گذشته خاطره خوشی ندارند و مطمئن نیستند که همکاری ها و کمک‌های کشورهای همسایه و منطقه به افغانستان با منافع آن کشورها در افغانستان بی ارتباط باشند.

اما روزنامه سروش ملت می‌نویسد که افغانستان به عنوان یک کشور مستقل می تواند با تمام کشورهای جهان تعامل داشته و در صورت لزوم پیمان های گوناگون سیاسی، اقتصادی و امنیتی را با آنها امضا کند اما عقلانیت سیاسی حکم می‌کند که افغانستان در تعامل خود با کشورها یکسویه حرکت نکرده و ضمن مغتنم شمردن فرصت های موجود تعامل با جامعه جهانی آن را با ایجاد حساسیت در کشورهای منطقه و همسایه به تهدید تبدیل نکند.

سروش ملت نوشته که ایجاد توازن در رابطه میان کشورهای منطقه ای و بین‌المللی، برای کشوری با شرایط ویژه افغانستان، بسیار حیاتی است. در میان کشورهای منطقه نیز تقویت روابط دوستانه و متقابل با دو کشور ایران و پاکستان به دلیل داشتن مرزهای طولانی مشترک و وابستگی های ترانزیتی، اقتصادی و وجود میلیون ها مهاجر افغان در آن کشورها برای کشور ما حایز اهمیت دوبرابر است.