مخالفان مسلح در شمال افغانستان؛ طالبان یا مجرمان؟

Image caption پلیس در ولایت جوزجان می گوید که طالبان بیشتر در دشت لیلی هستند

سفر به شمال افغانستان که تا همین چندی پیش از امنیت خوبی برخوردار بود، حالا چندان ساده نیست.

ولایت جوزجان پانزده سال پیش شاهد جنگ‌های شدیدی بین گروه طالبان و اتحاد شمال بود. حالا مقام‌های امنیتی می‌گویند که افراد وابسته به این گروه در تلاش اند که دوباره جای پایی برای خود در این ولایت جستجو کنند.

مقام های محلی تائید می‌کنند که جنگجویان مسلح توانسته اند برخی از روستاها را در شمال نا امن کنند. فقیر محمد جوزجانی فرمانده پلیس ولایت جوزجان گفت که بیشتر کسانی که در مخالفت با دولت افغانستان اسلحه به دست گرفته اند، "مجرمانی" اند که از قانون فرار کرده اند.

آقای جوزجانی گفت: "در مجموع در ولایت جوزجان شمار طالبان از چهار صد نفر بیشتر نیست. حدود ده درصد شان ایدئولوژیک اند. دیگران همه کسانی اند که از قانون فرار کرده اند و در نهادهای عدلی و قضایی پرونده های جنایی دارند. آنها رفته اند در کنار طالبان تا مصون باشند."

فرمانده پلیس جوزجان می‌گوید دشت لیلی از جاهایی‌ است که طالبان تلاش دارند به آنجا نفوذ کنند.

طالبان در زمان حکومت شان، در نبرد برای تصرف شمال، هزاران جنگجوی خود را در دشت لیلی از دست دادند. دشت لیلی؛ جایی که هنوز بسیاری ها آن را "گورستان گروه طالبان" می‌نامند، حالا پس دوازده سال، جنگجویان طالب یک بار دیگر مهمان ناخوانده این ریگزار شده اند.

بیابانی که کمتر عابری از آن می‌گذرد و احتمالا همین مساله زمینه را برای طالبان فراهم کرده تا به آن رخنه کنند.

Image caption اهالی جوزجان می گویند که هنگام سفر به ولایت دیگر، مخالفان مسلح، سر راه شان ظاهر می شوند

آقای جوزجانی همچنین می گوید که طالبان تقریبا فکر می‌کنند که مرکزیت شان در دشت لیلی است. به نظر او دلیل نا امنی در ولسوالی های قوش تپه و درزآب جوزجان هم حضور طالبان در درشت لیلی است.

مقام های پیلس جوزجان می گویند که با توجه به وسعتی که دشت لیلی دارد، در دام انداختن گروه طالبان سخت است.

در مسیر جوزجان تا سرپل ولایت دیگر شمالی، گه گداری سروکله طالبان پیدا می‌شود. فقط چند ساعت پیش از عبور ما از این راه، گزارش شد که یکی دو تن از طالبان از مخفیگاه خود بیرون شده و بخشی از راه را مین‌گذاری کرده اند.

در نخستین ساعات روز وقتی می‌خواستیم به سرپل برویم مقام های محلی چند نفر از سربازان پلیس را با ما فرستادند. در مسیر راه راننده که از ساکنان محل بود چندین روستا را به ما نشان داد که امنیت در آنجا نسبت به سال های پیش بدتر شده است.

شماری از شهروندان شبرغان هم به ما گفتند که نگران وضعیت امنیتی در ولایت جوزجان اند.

محمد کبیر از شهروندان جوزجان گفت: "مخالفان تلاش می‌کنند امنیت را برهم بزنند. چند ولسوالی در جوزجان ناامن است. اما خوشبختانه نیروهای امنیتی ما هم فعال اند و همیشه به موقع اقدام می‌کنند."

سید امید از دیگر شهروندان جوزجان هم گفت که وقتی می خواهند به سرپل بروند، "گاهی اعضای گروه طالبان در مسیر راه ظاهر می شوند و برای رهگذران مشکل ایجاد می کنند و پول های ما را می گیرند."

در پی افزایش ناامنی ها، شماری از نماینده های جوزجان در مجلس، ضعف در نهاد های امنیتی را از عوامل اصلی بدتر شدن امنیت در شمال می‌دانند.

عنایت الله بابر فرهمند نماینده مردم جوزجان در مجلس می گوید: "با نزدیک شدن انتخابات طالبان یا مخالفان دولت توجه خود را به شمال متمرکز کرده اند، خصوصا به ولایاتی که در دوره های قبلی انتخابات سهم فعال در انتخابات داشتند مانند ولایات جوزجان، سرپل و فاریاب. دلیل دومی ضعف مسئولین امنیتی محلی ما است. اینها توان و ظرفیت کنترل وضعیت امنیتی را ندارند."

Image caption با وجود تعداد زیاد پاسگاه های امنیتی در مسیر شاهراه های شمال، اما هنوز مخالفان مسلح دولت، گاهی ای مسیر را نا امن می کنند

مقام های محلی در شمال این گفته ها را رد می کنند و می‌گویند که برای مقابله با طالبان در کنار پلیس ملی، صدها پلیس محلی نیز در جوزجان دست به کار شده اند.

نیروهای امنیتی در شمال آماده می شوند که فنون جنگی را یاد بگیرند که بتوانند در برابر جنگجویان طالبان از روستاهای خود دفاع کنند.

اما با همه این نگرانی‌ها، هنوز شمال در مقایسه با بسیاری از مناطق دیگر افغانستان امن است، امنیتی که به شمالی ها کمک کرده نسبت به بسیاری از ساکنان جنوب افغانستان بیشتر از فرصت ها برای بازسازی و توسعه استفاده کنند.

مطالب مرتبط