واقعا بسیاری از افغانها روز اول ژانویه متولد شده اند؟

Image caption روز تولد شمار قابل ملاحظه ای از افغانها در شبکه های اجتماعی اول ژانویه ثبت شده است

برای برخی افغانها اول جنوری/ژانویه هم سال نو میلادی است و هم سالروز تولد آنها.

شاید دلیل انتخاب این تاریخ به عنوان روز تولد این است که عده ای یا سالروز تولد شان را نمی‎دانند و یا هم در تذکره تابعیت شان تاریخ دقیق نوشته نشده است.

از گذشته‌ها در افغانستان معمول بوده که تاریخ تولد شهروندان را در تذکره/شناسنامه‎های آنها مثلاً می‌نویسند چهار ساله ۱۳۶۴ یا هفت ساله ۱۳۹۲. در این میان ماه و روز تولد در شناسنامه ذکر نمی شود.

به همین دلیل بسیاری از کسانی که پاسپورت می گیرند، ماموران اداره پاسپورت وقتی به نوشتن تاریخ تولدشان به حساب تقویم میلادی می‎رسند، آنها را متولد اول جنوری می‎نویسند. دلیل مشخصی در این مورد وجود ندارد، اما تاریخ تولد خیلی از افغانها در گذرنامه هایشان اول جنوری است.

این موضوع خیلی ها را با مشکل مواجه می کند و گاهی پیش می آید که تاریخ تولد آنها در سندهای مختلف، تاریخ های مختلف ذکر شده است.

مثلاً در اسناد شغلی، ویزا و حتی حسابهای کاربری در اینترنت، که همه نیاز به ذکر تاریخ دقیق تولد دارند، این مشکل پیش می آید. یک راه حل این است که همان تاریخی که در پاسپورت از سوی مامورات اداره پاسپورت ذکر شده، حفظ شود.

از جمله در شبکه اجتماعی فیسبوک تاریخ تولد توجه بسیاریها را جلب می کند، به دلیل این که در آن امکان یادآوری این روز و گفتن تبریک برای دوستان صاحب حساب کاربری وجود دارد.

امروز با آغاز سال ۲۰۱۴، فیسبوک این روز را به عنوان زادروز بسیاری از کاربران افغان به آنها و دوستانها آنها یادآوری کرد و در ساعتهای اول امروز صفحات فیسبوک خیلی‌ها پر از پیام‌های تبریکی شد.

حمید یکی از کاربران فیس‎بوک است که اول جنوری سالروز تولد وی است. حمید می‌گوید " این تاریخ در اکاونت هات‌میل من ثبت بود که چند سال پیش باز کرده بودم و آن زمان تاریخ دقیق تولدم را نمی‌دانستم.

امروز صبح چند پیام تبریکی دریافت کردم بعدا در جواب نوشتم که این تاریخ دقیق نیست."

شاید برای عده ا‌ی دیگر این تاریخ برای به حافظه سپردن ساده‌ترین راه است.

شیما یکی دیگر از کاربران شبکه اجتماعی فیس‌بوک است که می‌گوید چون این تاریخ را به سادگی می‌تواند به حافظه بسپارد، روز اول سال میلادی را به عنوان روز تولدش برگزیده است.

شیما می‌گوید :"اول جنوری تاریخ دقیق تولدم نیست. چون وقتی کسی می‌خواهد حسابی در یکی از شبکه‌های اجتماعی باز کند، سیستم می‌خواهد اطلاعات دقیق از جمله روز تولد را وارد کنیم، بنابراین، ساده است که سال تولد را با اول جنوری انتخاب کنیم تا به سادگی به یادمان بماند."

پرتو نادری نویسنده، فاضل سانچارکی سیاستمدار، بصیر مجاهد هنرپیشه افغان و نجیبه ایوبی روزنامه‌نگار از جمله کسانی هستند که اول جنوری سالروز تولدشان است.

میرویس حمیدی در صفحه فیس‌بوکش نوشته: "نمی‌دانم فیس‌بوک اشتباه کرده و یا امروز واقعا سالروز تولد اکثریت دوستان فیس بوکی‌ام است."

خالد قادری هم روی فیس بوکش نوشته "امروز سالروز تولد بسیاری افغان‌ها است، نمی‌دانم برایشان تبریک بگویم یا خیر."

با وجود پیشرفت‌های چشمگیر در دوازده سال اخیر در افغانستان، هنوز سیستم معیاری برای ثبت تولد کودکان در این کشور وجود ندارد.

اما به تازگی دولت افغانستان با پخش پیام از طریق رسانه‌ها در تلاش است تا خانواده‌ها را ترغیب کند که تولد کودکانشان را ثبت کنند.

در بخشی از این پیام تصویری از خانواده‌ها خواسته شده "بیایید تولد کودکان خود را از طریق مراکز ثبت احوال نفوس وزارت امور داخله، وکلای گذر و ملک قریه ثبت کنیم."

اما افغانستان تنها کشوری نیست که شهروندانش اول جنوری را به عنوان سالروز موقتی‌شان انتخاب می‌کنند، بلکه بر اساس یک گزارش، ویتنام، سومالی و سودان نیز از جمله کشورهایی هستند که به دلیل سال‌ها جنگ و تحولات سیاسی، تاریخ تولد نوازادان ثبت نشده است.