'وضعیت بانکها هنوز در افغانستان شکننده است'

حق نشر عکس DBA
Image caption بر اساس گزارش سیگار، حامد کرزی با صدور فرمانی حضور مشاوران خارجی را در بانک مرکزی افغانستان ممنوع اعلام کرده است

'سیگار' یا اداره بازرسی عمومی آمریکا برای بازسازی افغانستان، در گزارش تازه خود اعلام‌ کرده است که نظام بانکی افغانستان هنوز شکننده و بی‌ثبات است.

در این گزارش آمده که برای حمایت از این بخش نیاز است بانک مرکزی افغانستان اقداماتی بیشتری را برای قانونمندی فعالیت نهادهای بانکی به عمل آورد.

سیگار افزوده که قانون نظارت بر بانکها به صورت سیستماتیک ضعیف است و این ضعف در زمینه‌های مدیریتی و مالی است و در این مورد، به ضعف در ظرفیت کارمندان، نظارت داخلی، حسابرسی، تحلیل اعتبارها و انطباق این فعالیت ها با قوانین اشاره کرده است.

این گزارش افزوده که محدودیت‌ها و عدم توانمندی بانک مرکزی افغانستان بر تمام فعالیت‌های بانکی در این کشور سایه افکنده و در چنین وضعیتی، بروز خطر یک بحران بانکی دیگر همانند بحران کابل بانک دور از انتظار نیست.

این گزارش افزوده است که بعد از فرمان حامد کرزی، رئیس جمهور افغانستان در سال ۲۰۱۱ که حضور مشاوران خارجی را در بانک مرکزی افغانستان ممنوع کرد، نهادهای آمریکایی نیز کمک‌های خود به بانک مرکزی افغانستان را متوقف کرده‌اند.

سیگار افزوده که با توجه محدودیت‌ها در موارد قانونی و نبود ظرفیت لازم است به بخش نظارت مالی بانک مرکزی افغانستان کمک شود تا به استانداردهای جهانی برسند.

دفتر همکاریهای بین‌المللی آمریکا (USAID) و وزارت خزانه‌داری این کشوراعلام کرده‌اند که به شرطی با این بانک همکاری فنی خواهد شد که بانک مرکزی و دولت افغانستان شرایط آنان را بپذیرد.

براساس شرایط اعلام شده، باید دولت افغانستان مطابق برنامه‌های صندوق بین‌المللی پول پیش رود.

همچنین، سهام‌داران سابق کابل بانک نباید در بخش بانک‌داری افغانستان به صورت مستقیم و غیر مستقیم دخالت داشته باشند و آقای کرزی فرمانی صادر کند و به مشاوران آمریکایی اجازه فعالیت در بانک مرکزی افغانستان داده شود.

همچنین، دولت افغانستان از انتشار گزارشهایی حاکی از اینکه دولت آمریکا در بحران کابل بانک نقش داشته خودداری کند و این روحیه بوجود بیاید که وزارت خزانه‌داری آمریکا برای حمایت از بانک مرکزی افغانستان و بخش مالی افغانستان کار می‌کند.

شرط دیگر، انعقاد یاداشت تفاهمی است که در آن نقش و مسئولیت‌مشاوران وزارت خزانه‌داری مشخص شود.

براساس گزارش‌سیگار، دولت افغانستان تاکنون این شرایط را نپذیرفته و این وضعیت باعث شده است تا نهادهای بین‌المللی نیز حمایت‌های فنی اندکی در این مورد کنند.

این گزارش افزوده است که بعد از بحران کابل بانک در افغانستان، نهادهای بین‌المللی مانند بانک جهانی و صندوق بین‌المللی پول تنها ارائه دهندگان حمایت فنی از بانک مرکزی افغانستان و بخش نظارت مالی این بانک هستند.

در گزارش سیگار آمده است که بانک جهانی نیز یکی از برنامه‌های حمایتی خود با بانک مرکزی افغانستان را به دلیل اینکه نتیجه لازم را در پی نداشته به حالت تعلیق در آورده است.

صندوق بین‌المللی پول نیز در حال حاضر هیج مشاوری برای بانک مرکزی افغانستان ندارد.

دولت افغانستان و بانک مرکزی تاکنون درباره این گزارش از خود واکنش نشان نداده است.

بحران کابل بانک

دو سال پیش کابل‌بانک، بزرگترین بانک خصوصی در افغانستان ورشکست شد و متعاقبا، بانک مرکزی افغانستان مدیریت آن را بر عهده گرفت و نام آن را به "کابل بانک نو" تغییر داد.

علت اصلی بروز بحران در این بانک، کاهش نقدینگی اعلام شد، زیرا سهام‌داران اصلی آن که مسئولیت اداره این بانک را به عهده داشتند، مبالغ هنگفتی را برای سرمایه‌گذاری در بازار مسکن دبی، از کابل بانک خارج کرده بودند.

تمام بدهی‌های کابل بانک حدود ۹۰۰ میلیون دلار برآورد شد.