دولت بریتانیا به افغان 'خداناباور' پناهندگی داد

در وزارت کشور حق نشر عکس PA
Image caption تصمیم وزارت کشور به منزله شناسایی خداناباوری به عنوان مبنایی برای حمایت از پناهجویان است

دولت بریتانیا به یک مرد افغان به دلیل تهدید احتمالی ناشی از انکار وجود خدا پناهندگی داده است.

وزارت کشور بریتانیا اعلام کرده است درخواست پناهندگی یک شهروند بیست و سه ساله افغان را، که نام او فاش نشده، پذیرفته است زیرا این احتمال وجود داشت که این فرد در صورت بازگرداندن اجباری به کشورش، به خاطر عدم اعتقاد دینی مورد اذیت و آزار قرار گیرد.

این نخستین بار در بریتانیاست که با درخواست پناهندگی یک فرد بر اساس خطرات ناشی از انکار وجود خدا موافقت می‌شود و تصمیم وزارت کشور در این زمینه می‌تواند مبنایی جدیدی را برای رسیدگی به درخواست‌های پناهجویی ایجاد کند.

تصمیم وزارت کشور برای قبول درخواست پناهندگی این شهروند افغانستان قبل از ارسال پرونده به محکمه رسیدگی به تقاضاهای پناهندگی اتخاذ و اعلام شده است.

این فرد که در خانواده‌ای مسلمان متولد شده، به دلیل درگیری نظامی در کشورش در سال ۲۰۰۷ و در سن شانزده سالگی به بریتانیا آمد و در آن زمان، به او اجازه اقامت موقت تا سال ۲۰۱۳ داده شد.

حق نشر عکس AFP
Image caption بریتانیا حق نداشتن اعتقاد دینی را نیز مانند اعتقاد دینی جنبه‌ای از آزادی اندیشه دانسته است

در طول این مدت، او به تدریج از دین خود کناره گرفت و به مشرب خداناباوری اعتقاد یافت. از نظر برخی فقهای مسلمان، بازگشت از دین تحت عنوان ارتداد، جرم محسوب می‌شود و مجازاتی سنگین، تا حد کشتن فرد مرتد را به همراه دارد.

این پناهجوی افغان با برخورداری از حمایت یک موسسه حقوقی وابسته به دانشگاه کنت، که خدمات قضایی را به طور رایگان در اختیار دانشجویان قرار می‌دهد، تقاضای خود را به وزارت کشور تسلیم کرد.

اصل آزادی اعتقاد برای همه

در این تقاضا، با استناد به کنوانسیون سازمان ملل راجع به حقوق آوارگان و پناهندگان مصوب سال ۱۹۵۱ استدلال شده بود که متقاضی در صورت بازگشت به افغانستان، به "دلیل اعتقاد مذهبی" که در این مورد خاص، فقدان چنین اعتقادی است، در معرض خطر قرار می‌گیرد. کنوانسیون پناهندگان سازمان ملل آزار مذهبی را به عنوان یکی از موارد اعطای پناهندگی مورد قبول قرار داده است.

وکلای این شهروند افغانستان گفته بودند که در افغانستان، براساس قوانین شریعت اسلام، فرد مرتد با خطر مرگ مواجه است مگر اینکه نظر خود را کتمان کند که چنین اقدامی نیز میسر نیست زیرا در آن کشور، آداب و رسوم مذهبی به تمامی جنبه‌های زندگی فردی و اجتماعی نفوذ کرده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption 'حضور دین در تمام جنبه‌های زندگی در افغانستان، مخفی کردن بی‌دینی را ناممکن می‌کند'

تصمیم وزارت کشور در پذیرش این درخواست بر مبنای حکم دادگاه عالی بریتانیا در سال ۲۰۱۰ اتخاذ شده که رای داد بازگرداندن دو مرد همجنسگرای اهل ایران و کامرون به کشورشان با الزام اینکه گرایش جنسی خود را مخفی نگه دارند، برخوردی "معقول" نیست. بر این اساس، وزارت کشور هم تشخیص داد که نمی توان یک فرد بی‌دین را ملزم کرد عدم اعتقاد خود به خدا را مخفی نگه دارد.

یک دانشجوی حقوق دانشگاه کنت که با نظارت نماینده حقوقی این شهروند افغان، وظیفه تنظیم و پیگیری پرونده او را برعهده داشت گفته است که تصمیم وزارت کشور "اقدامی مهم در شناسایی این موضوع است که تصمیم به نداشتن دین از نظر فلسفی و نظری، به منزله اتخاذ موضعی جدی و مبتنی بر تفکر است و باید آن را به عنوان جنبه‌ای مهم از آزادی اندیشه، محترم شمرد."

انجمن بریتانیایی دفاع از حقوق بشر نیزگفته است که انسانگرایان، خداناباوران و سایر افرادی که به دین اعتقاد ندارند باید به همان اندازه معتقدان به ادیان مختلف از حق آزادی اندیشه برخوردار باشند در حالیکه در بسیاری موارد، دولت‌های غربی دفاع از آزادی عقیده را صرفا در چارچوب محدود سلب حقوق و آزار مسیحیان در کشورهای متعصب غیرمسیحی تعریف می‌کنند.

مدیر اجرایی این انجمن از اقدام وزارت کشور بریتانیا در شناسایی حق آزادی اندیشه برای خداناباوران استقبال کرده و گفته است که "طی دو سال اخیر، دولت به دفاع از حقوق افراد غیرمذهبی در جوامع دیگر برخاسته و تصمیم وزارت کشور در اعطای حمایت به پناهجویان خداناباور در داخل مرزهای بریتانیا مایه سربلندی این کشور است."

سخنگوی وزارت کشور بریتانیا نیز گفته است: "بریتانیا دارای سابقه‌ای افنتخار آفرین در مورد اعطای پناهندگی به کسانی است که به چنین حمایتی نیاز داشته‌اند و البته هر تقاضایی هم براساس شرایط خاص آن مورد بررسی قرار می‌گیرد."

مطالب مرتبط