روزنامه‌های کابل؛ شنبه ۲۸ جدی

حق نشر عکس the daily afghanistan
Image caption کارتون روز، روزنامه افغانستان

به دنبال نشر آمار درشت تلفات غیرنظامیان به اثر عملیات مشترک نیروهای افغان و خارجی در پروان، یک حمله نیرومند انتحاری دیشب در کابل خبرساز شد. در این رویداد ۲۱ غیرنظامی به شمول سیزده شهروند خارجی کشته شدند.

طالبان گفته اند که حمله به غذاخوری لبنانی تاورنا، انتقال عملیات نیروهای افغان و آمریکایی در سیاه‌گِرد بوده است.

هرچند انتظار می‌رفت این رویداد عناوین اصلی و تیتر صفحات اول روزنامه های امروز کابل را به خود اختصاص بدهد ولی تعداد محدودی از روزنامه ها به رویداد شب گذشته پرداخته اند و در روزنامه ها و نشریات چاپ امروز کابل بیشتر نتایج بررسی هیات حقیقت یاب دولت در مورد عملیات سیاه‌گِرد ولایت پروان بازتاب یافته است.

روزنامه سخن‌جدید، در سرمقاله خود نوشته است که ماموریت هیات‌های حقیقت‌یاب دولت افغانستان در موارد مشابه نا فرجام بوده است زیر به نظر نویسنده، این گزارش ها حقیقت یابی می شوند ولی کمتر اتفاق می افتد که عاملان آن مورد پیگرد قرار گیرند.

سرمقاله نویس سخن‌جدید نوشته که نتایج این حقیقت یابی ها تنها خوراکی برای رسانه‌ها است و با توجه به این که نهادهای عدلی و قضایی وارد ماجرا نمی شوند، فایده دیگری ندارد.

دیروز یک عضو مجلس نمایندگان که ریاست هیات اعزامی دولت افغانستان برای بررسی این حادثه را بر عهده داشته به نقل از مردم محلی به بی‌بی‌سی گفت که در ابتدای روز وقوع این حادثه، نیروهای آمریکایی منطقه 'سرخی' در ولسوالی سیاه‌گِرد را بمباران کردند که در نتیجه آن، دو کودک کشته و مادر آنان زخمی شد و برای مداوا به کابل انتقال یافت.

این هیات گفته است که در این عملیات چهارده غیرنظامی کشته شده اند. دولت افغانستان آن را محکوم کرده و کار نیروهای آمریکایی دانسته است. اما نیروهای آیساف گفته اند که این عملیات به رهبری افغان ها سازماندهی شده است.

روزنامه سرنوشت، رویداد سیاه گرد ولایت پروان را "تکرار وحشت توسط آمریکا" خوانده و آن را به بحث امضای موافقتنامه امنیتی میان کابل و واشنگتن ربط داده است.

سرنوشت در ادامه نوشته که عملیات سیاه گرد در وضعیتی اتفاق افتاد که افغانستان و آمریکا روی شرایط مهم امضای موافقتنامه امنیتی که توقف عملیات به خانه های افغان یکی از مهمترین آن ها است، چانه زنی دارند.

نویسنده روزنامه سرنوشت، پرسیده که اگر این گونه حملات ادامه پیدا کند، چه تضمینی وجود دارد که پس از امضای موافقتنامه امنیتی و حضور نیروهای آمریکایی در سال های آینده، نیروهای خارجی مرتکب تلفات غیرنظامیان نخواهند شد؟

مواضع گروه طالبان هم در رابطه به این رویداد چنین تند بوده است. طالبان حمله شب گذشته به رستوران تاورنا لبنانی را انتقام عملیات پروان خوانده اند.

ولی روزنامه ماندگار، از نشریات منتقد دولت رویداد سیاه‌گِرد را از زاویه دیگری دنبال کرده و در عنوان اصلی صفحه اول خود از زبان والی ولایت پروان نوشته که یکی از چهار فرمانده کشته شده طالبان در عملیات سیاه‌گرد، کسی بود که از زندان های افغانستان رها شده بود.

روزنامه ماندگار، از قول عبدالبصیر سالنگی والی پروان همچنین نوشته که یکی از فرماندهان طالبان که در این عملیات کشته شده است مولوی عبدالرحمان نام دارد که سابقه حبس داشته و از زندان رها شده که پس از رهایی در مدرسه های پاکستان به سر برده و دوباره وارد صف گروه طالبان شده است.

در روزهای اخیر، چانه زنی های آمریکا و افغانستان سر امضای موافقتنامه امنیتی و رهایی زندانیان طالبان از زندان بگرام بحث های مهم دولت افغانستان است. رسانه ها و فعالان مدنی این کشور پیوسته از دولت انتقاد کرده اند که با آزادی زندانیان خطرناک از زندان زمینه را برای مخالفان مسلح دولت هموار می کند که دوباره علیه دولت بجنگند.

روزنامه های طرفدار سیاست های دولت اما زندان بگرام را از زندان های "بدنام" می دانند و گفته اند که نیروهای خارجی در افغانستان زندان های مشابهی دارند که افراد بی گناه را به بهانه های مختلف در بند کرده اند.

در همین حال روزنامه محور با نگاهی به روابط افغانستان و آمریکا نوشته که تکرار عملیات هایی شبیه به عملیات مشترکی که در سیاه گرد پروان اجرا شد، می تواند روابط دو کشور که در حال حاضر "بحرانی است" را بی سابقه خراب کند.

به نظر نویسنده محور، در شرایطی که قرار است مسئولیت های امنیتی از نیروهای خارجی به نیروهای امنیتی افغان منتقل شود و سربازان ناتو افغانستان را ترک کنند، به هر حال چنین عملیات هایی که در آن غیرنظامیان کشته می شوند، تنها "آتش جنگ را شعله ور می‌کند" و می تواند فضا را برای امضای موافقتنامه امنیتی تنگ تر کند.

در مطلب اصلی روزنامه چراغ، هم نویسنده گفته که عملیات سیاه‌گرد پروان روابط افغانستان و آمریکا که در هفته های گذشته چندان قابل وصف نبوده است را بیشتر متاثر خواهد کرد.

برای ناظران افغان، عملیات های شبانه نیروهای خارجی اگرچه با اشتراک نیروهای امنیتی افغان و یا رهبری نیروهای افغان اجرا شود، همواره آغاز دوری از روابط سرد میان کابل و واشنگتن است.

روزنامه ویسا به رغم تایید مقام های محلی مبنی بر سهم داشتن نیروهای افغان در عملیات سیاه‌گِرد در مطلبی نوشته که هنوز روشن نیست که در این عملیات نیروهای افغان هم سهم داشته اند یا نه. ویسا از قول یک عضو هیات حقیقت یاب دولت نوشته که این عملیات نشان می دهد که نیروهای خارجی به زندگی "افغانان بی گناه" احترام ندارند.

پیش از این نیروهای خارجی گفته اند که در عملیات های شبانه تلفات غیرنظامیان کم است و نیروهای خارجی می توانند اهداف خود را دقیق نشانه بگیرند اما دولت افغانستان گفته که این نوع عملیات ها افراد غیرنظامی را قربانی می گیرد و اگر آمریکا می خواهد روابط خود را با افغانستان ادامه بدهد باید از راه اندازی این عملیات ها دست بکشد.