حمله غوربند، دو روایت از یک رویداد

Image caption در غوربند در شمال کابل از مناطقی است که شورشیان در آنجا نفوذ دارند

عملیات مشترک نظامی در منطقه آشوب‌زده دره غوربند در ولایت پروان، بار دیگر حامد کرزی، رئیس‌جمهوری افغانستان را رو در روی نیروهای ناتو به‌ رهبری آمریکا قرار داده است.

گزارش‌های منتشر شده از جزئیات و چگونگی این رویداد متفاوت و حتی متناقض است.

هیات اعزامی دولت افغانستان به منطقه می‌گوید در بمبارانی که در جریان این عملیات صورت گرفت، ۱۲ غیرنظامی از جمله چند زن و کودک کشته شدند.

اما ناتو می‌گوید هدفش دقیق بوده و خانه‌ای را بمباران کرده که شورشیان از آن به سوی سربازان شلیک می‌کردند و دست‌کم ۱۴ شورشی را کشتند.

ناتو در عین حال پذیرفته که در خانه‌ای که طالبان از آن شلیک می‌کردند، شاید غیرنظامیان هم سکونت داشتند و قربانی شدند.

دفتر ریاست جمهوری افغانستان که بر اساس گزارش هیات اعزامی دولت به ریاست عبدالستار خواصی، نماینده اسلامگرای مجلس به محل حمله، اعلامیه‌ای منتشر کرده، عملیات دره غوربند را محکوم کرده، به تلفات احتمالی شورشیان در جریان حمله هیچ اشاره‌ای نکرده و گفته ۱۲ غیرنظامی در این حمله کشته شده‌اند.

از طرف دیگر، دفتر مطبوعاتی ناتو می‌گوید عملیات به درخواست مقام‌های محلی، به رهبری کندک/واحد ۶ نیروهای ویژه ارتش افغانستان و با حمایت سربازان ناتو از قبل برنامه‌ریزی شده بود که بیشترین کشته شدگان آن افراد طالبان بودند.

مقام‌های محلی اجرای عملیات پاکسازی در ولسوالی غوربند را ضروری می‌دانند. این منطقه در پنجاه کیلومتری شمال کابل یکی از ناامن‌ترین محلات در حوزه نسبتا امن شمال کابل است.

در سال‌های اخیر فعالیت شورشیان مسلح در این ولسوالی به صورت گسترده افزایش یافته چنانچه بارها راه مواصلاتی مناطق مرکزی به کابل بسته شده است.

نفوذ طالبان در این منطقه تا اندازه گسترش یافته است که برخی نواحی آن عملا از کنترل دولت خارج است و طالبان به اعمال مجازات‌ از قبیل تیر باران افراد متهم به "رابطه نامشروع" در ملا عام اقدام کردند.

در یک مورد آنها در ژوئیه سال ۲۰۱۲ یک زن را به اتهام داشتن "رابطه نامشروع" با یک مرد در همین منطقه تیر باران کردند.

این وضعیت مقام‌های محلی را بیش از همه نگران کرده‌است. عبدالبصیر سالنگی، والی پروان به بی‌بی‌سی می‌گوید اجرای عملیات نظامی در این منطقه "اجتناب ناپذیر" بود. چون طالبان از همین جا تهدید بزرگی را متوجه کل ولایت کرده بودند.

او ساعتی پیش به ما گفت که مقام‌های محلی زیر فشار روز افزون مردم از وزارت دفاع افغانستان خواسته که این منطقه را از وجود طالبان پاکسازی کند.

آقای سالنگی می‌گوید در نتیجه این عملیات، دست‌کم ۷ نفر مهم طالبان کشته شدند.

دیگر مدت‌ها است که عملیات‌های شبانه نیروهای ویژه آمریکایی و حتی عملیات نظامی ناتو در اشتراک فعال با سربازان افغان باعث ناراحتی و انتقاد تند رئیس جمهوری کرزی قرار می‌شوند. آقای کرزی اکنون با نفس حمله به خانه‌های مردم مخالفت می کند - یعنی او معتقد است که درگیری‌های مانند آنچه در غوربند صورت گرفته، کلید امنیت برای قفل بسته شورش در کشورش نیست و این کلید باید خارج از مرزهای کشورش جستجو شود.

او سال گذشته در اعتراض به همین مساله دستور اخراج نیروهای ویژه آمریکایی از ولایت وردک را صادر کرد و با صراحت از ارتش افغانستان خواست که برای سرکوب شورشیان در جریان عملیات، از نیروهای هوایی ناتو کمک نخواهد.

برای دولت آقای کرزی اجتناب از حمله به خانه های روستائیان - حتی اگر از آنها به عنوان سپر انسانی استفاده شود - چنان مهم است که دولت افغانستان امضای موافقتنامه مهم امنیتی با آمریکا را عملا مشروط به همین مساله کرده‌است.

توافقنامه‌ای که تنها ضمانتی است برای ادامه تامین، تجهیز و آموزش دراز مدت نیروهای امنیتی افغانستان. اما گرچه ناتو و نیروهای آمریکایی مستقر در افغانستان می‌گویند که طالبان عمدا از خانه‌های روستائیان برای ایجاد زمینه تلفات غیرنظامی استفاده می‌کنند و ظاهرا چاره‌ای جز حمله به جایی که به سوی آنها شلیک شده برای دفاع از خود نمی‌بیند، به‌نظر می‌رسد که در این وسط این غیرنظامیان هستند که از هر طرف صدمه می‌بینند.

مطالب مرتبط