دیدگاه‌ها در مورد نخستین مناظره نامزدهای انتخابات افغانستان

حق نشر عکس afp gettyimages
Image caption اولین مناظره نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری توسط تلویزیون خصوصی طلوع برگزار شد. عدم ارائه برنامه مشخص یکی از انتقادهای مردم از نامزدها بود

دیشب ۵ نامزد عمده از ۱۱ نامزد انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در مقابل دوربین و بر صفحه تلویزیون‌های خیلی از افغانها ظاهر شدند. مردم تا دیر وقت شب بیدار ماندند، تا بدانند که افرادی که قرار است در ۵ سال آینده زمام امور را در این کشور به عهده بگیرند چه برنامه‌های عملی دارند؟

اکنون با خروج نیروهای بین‌المللی از افغانستان و کاهش کمک‌های جامعه جهانی، چشم امید بیش از ۲۷ میلیون افغان به نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری است. می‌خواهند بدانند که آنان این کشتی طوفان‌زده را چگونه رهبری خواهند کرد؟

اولین مناظره نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری توسط تلویزیون خصوصی طلوع برگزار شد. اشرف غنی احمدزی، عبدالله عبدالله، زلمی رسول، عبد الرحیم وردک و عبدالقیوم کرزی از شرکت کنندگان این مناظره بودند.

در مدت ۹۰ دقیقه مناظره نامزدها برنامه خود را درباره 'امنیت و سیاست داخلی' افغانستان بیان کردند. آنان در آغاز برای مدت ۱.۳۰ دقیقه فرصت داشتند که دیدگاه کلی خود را ابراز کنند.

سخنان نامزدها امروز در روزنامه‌های کابل نیز بازتاب گسترده داشت و به نظر صاحب نظران و مردم عادی افغانستان نظرات این افراد مشابه بود و شباهت‌های زیادی در گفتار این نامزدها دیده می‌شد.

دیدگاه نامزدها

در پاسخ به این سئوال گراننده طلوع که "برای آوردن امنیت سراسری چه راهکار امنیتی دارید؟"، نامزدان چنین ابراز نظر کردند:

عبد القیوم کرزی، در این باره گفت که می‌خواهد نیروهای امنیتی افغانستان را تقویت‌کند. به صلح توجه نماید. با فساد مبارزه کند و اقدامات لازم را در راستای رفع بیکاری و بهبود وضعیت اقتصادی کشور انجام دهد.

عبد الله عبدالله، نیز راهکار امنیتی خود را برگزاری انتخابات عادلانه، ایجاد اداره سالم، اجراء قانون به صورت یکسان، ایجاد حکومت پاسخگو، تقویه نهادهای امنیتی، سیاست روشن در قبال صلح و دادن نقش به مردم در تامین امنیت اعلام کرد.

او در سطح منطقه نیز به موجودیت پایگاه تروریستی اشاره کرد و گفت که توجه بیشتر جامعه بین‌المللی را به افغانستان جلب خواهد کرد و روحیه وحدت ملی را تقویت خواهد کرد.

حق نشر عکس AFP getty images

اشرف غنی احمدزی، در این باره گفت که تفکیک وظایف میان ارتش و پلیس از میان رفته است. مرجع واحد تصمیم گیری باید ایجاد شود که او در صورت پیروزی در روز اول، فرماندهی کل قوا را در ریاست جمهوری ایجاد خواهد کرد.

او افزود که ظرفیت نیروهای امنیتی افغانستان خوب و اداره سیاسی به کار است تا از فعالیت قوای مسلح غیر مسئول که از موقعیت سیاسی شان سوء استفاده می‌کنند، جلوگیری شود.

سلسه مراتب در نیروهای امنیتی یکی از راهکارهای دیگری او بود که گفت تمام ترفیعات و بازنشستگی‌ها باید براساس اصول باشد نه براساس روابط و برای تمویل بودجه نیروهای پلیس ضرورت داریم که حسابدهی و شفافیت را در قراردادها بوجود بیاوریم.

زلمی رسول، نیز درباره این سئوال گفت که امنیت به سه بعد خارجی، داخل نظام و حکومت‌داری وابستگی دارد. ما به کسانیکه تروریستها را از خارج به افغانستان روان می‌کنند، می‌گویم که این کار به ضرر خودشان تمام خواهد شد.

"نیروهای امنیتی تجهیزات بیشتر کار دارد تا تلفات شان کمتر شود، در بعد سیاست داخلی نیز مقداری از ناامنی مربوط به مسایل داخلی می‎شود که نیازمند حکومت‌داری سالم است تا افرادی که به این دلیل تفنگ به دست گرفته‌اند، دوباره به جامعه برگردند."

عبدالرحیم وردک، نیز به افزایش ظرفیت نیروهای امنیتی افغانستان و بخصوص ارتش افغانستان اشاره کرده و گفت که باید آنان به صورت هماهنگ عمل‌کنند و داشتن یک نیروی امنیتی قدرتمند نه تنها می‌تواند باعث تامین امنیت در کشور شود که برای منطقه نیز مفید خواهد بود.

او علاوه بر این، حکومتداری خوب، عرضه خدمات، توسعه اقتصادی، کنترل دارایی عمومی، مصونیت اجتماعی و تهیه غذا و مسکن را در این راستا مهم دانست.

نامزدها در پاسخ به این سئوال که آیا طالبان را دشمن افغانستان تلقی می‌کنند، همه گفتند آنان طالبان را به دو دسته خوب و بد تقسیم می‌کنند.

مشکلات مناظره در کجا بود؟

ولی این مناظره در میان مردم و صاحب نظران افغان واکنش‌های متفاوتی در پی داشت که تعدادی از آنان نبود برنامه مشخص در این مناظره را ازچالش‌های نامزدهای ریاست جمهوری می‌دانند.

حق نشر عکس AFP getty images

خیلی‎ها این نامزدها را کپی حامد کرزی رئیس جمهور کنونی افغانستان می‌دانند و شعار آنان درباره مبارزه با فساد اداری را یک طنز سیاسی بیش نمی‌دانند.

شاه حسین مرتضوی، سردبیر روزنامه ۸صبح می‌گوید:" خیلی از این نامزدها در سالهای گذشته در بدنه نظام بودند و آنان در ۱۲ سال گذشته یا وزیر بودند و یا در بدنه دستگاه نظام جایگاه داشتند، متاسفانه بیشترین فساد در وزارت خانه‌های آنان جریان داشت و حتی قادر به مصرف بودجه توسعه‌ای خود نبودند."

داوود مرادیان، رئیس مرکز مطالعات استراتژیک افغانستان نیز با انتقاد از نامزدها گفت:" نکته منفی‎ که تمامی نامزدها در این مناظره از خود نشان دادند این بود که آنان توانایی رهبری کشوری با مشکلات مثل افغانستان را ندارند و این ضعف نامزدها را نشان داد."

او افزود: "نامزدها برنامه مشخص ارائه نکردند و آنان شعارهای را مطرح کردند که از اینجا و آنجا شنیده‌اند. مردم از آنها انتظار داشتند که درباره وضعیت اقتصادی و منابع مالی بودجه افغانستان راه‌حل‌های عملی ارائه کنند که هیج یک از نامزدها به این مطالبات مردم پاسخ ندادند."

آقای مردایان تاکید کرد که موضوعات بعدی که مردم انتظار شنیدن آنرا داشتند باز کردن گره طالبان، گره پاکستان و ارتباط با غرب بود که هیج برنامه‌ای برای گشایش این گره‌ها، نامزدها ارائه نکردند.

او افزود "اگر سیاست آنها تداوم سیاست کرزی است که این سیاست وضعیت را پیچیده کرده و این راه به ترکستان می‌رود. نامزدها درقالب چارچوب قانون اساسی افغاستان باید راه‌های مشخص تری ارائه کنند.

علی آقا مزیدی، خبرنگار افغان نیز درباره مناظره انتخابات ریاست جمهوری می‌گوید که "کاندیداها با توجه به تجربه ۱۲ ساله باید راهکارهای مشخص ارائه می‌کردند. طرح تازه‌ای در این مناظره نبود و بیشتر شعارهای بود که نامزدها طرح عملی برای پیدا کردن این شعارها ندارند."

او افزود که "این مناظره یک مناظره به تمام معنی نبود و مردم انتظار داشتند تا نامزدها برای بهبود امنیت یک طرح عملی ارائه می‎کردند، زیرا تمام طرح‌های که این نامزدها ارائه کردند در طول ۱۲ سال گذشته به بن بست خورده و برنامه مشخص برای حل مشکل بیکاری و مبارزه با فقر نیز وجود نداشت و درکل راه‌کار عملی مطرح نشد و طرح‌ها بیشتر ذهنی بودند."

'اشتراک نظر سیاستمداران'

اما برگزاری نفس مناظره نیز برای جامعه مدنی افغانستان نشان از آغاز یک روند دموکراتیک در کشور است و به قول آقای مرادیان آنچه در این مناظره مهم بود این بود که "خوشبختانه یک قدم دیگر به سمت فرهنگ دموکراتیک برداشته شد."

او افزود که رسانه‌های آزاد ما نشان دادند که ما نیز به مرحله‌ای رسیده‌ایم تا مانند دیگر مردم جهان موفق به برگزاری مناظره‌ای در این سطح باشیم .

آقای مرادیان همچنین ابراز خوشبینی کرد که این مناظره نشان داد که میان سیاستمداران ما یک اجماع و هم نظری وجود دارد و نشان می‎دهد که طبقه سیاسی اشتراکات زیادی دارند.

آقای مرتضوی نیز در این باره می‎گوید که دیدگاه متفاوت میان ۵ نامزدها وجود نداشت، تمام آنان کپی هم بودند و دیدگاه کلی و مبهم توسط نامزدها به صورت همسان مطرح شد.

او افزود که تنها اختلاف آنان در ساختار نظام بود که آقای عبدالله با نظام صدارتی موافق بود ولی به گفته او این طرح نیز دچار تناقض است؛ زیرا دو ساعت قبل معاون اول او در تلویزیون۱ از نظام ریاستی حمایت کرده بود.