منشور زنان افغان؛ فهرست مطالبات از نامزدان ریاست جمهوری

حق نشر عکس bbc
Image caption رعایت حقوق زنان یکی از شعارهای مبارزات انتخاباتی نامزدان ریاست جمهوری است

مبارزات انتخاباتی نامزدان ریاست جمهوری این روزها گرم است. زنان افغان می‌گویند دغدغه آنها استفاده ابزاری و تبلیغاتی از حقوق زن در برنامه‌های این نامزدان است.

زنان افغان، دو انتخابات ریاست جمهوری را پشت سر گذراندند و شعارهای دفاع از حقوق زن برایشان بسیار آشنا است. اما آنها از عملی نشدن این شعارها ناراضی هستند.

این بار برای انتخابات پیش‌رو، فعالان حقوق زن گردهم آمده و منشوری را برای تضمین عملی شدن خواست‌های خود آماده کرده اند.

"منشور زنان افغانستان" در واقع فهرست خواست‌های زنان افغان از حکومت آینده است.

ضرورت طرح منشور زنان افغانستان

دکتر عالمه یکی از مسئولان کمیته مشارکت سیاسی زنان افغانستان می‌گوید که با وجود سهم بزرگ زنان در دوره های قبلی انتخابات‌، در عمل همیشه زن‌ها به حاشیه رانده شدند.

او می‌گوید که زنها در سالهای گذشته دستاوردهای خوبی داشتند اما در مواردی به گفته او "عقب گردهایی" نیز داشتند.

خانم عالمه از کاهش پنج درصدی سهم زنان در شوراهای ولایتی، مشخص نشدن سهم زنان در شوراهای روستایی و جنجالی شدن قانون منع خشونت علیه زنان در مجلس نمایندگان، به عنوان نمونه‌ یاد می‌کند.

خانم عالمه می‌گوید که فعالان حقوق زن، این بار تصمیم گرفتند منشوری را طرح کنند و تا بتوانند دولت آینده را به رعایت حقوق زنان بصورت جدی، ملزم کنند.

به گفته وی، مقامات عالی رتبه زن در دولت کنونی از جمله وزرای بهداشت،کار و امور اجتماعی، وزیر زنان و رئیس کمیسیون مستقل حقوق بشر و نیز شماری از اعضای پارلمان، از طرح این منشور حمایت کردند.

فعالان حقوق زن می‌گویند روی طرح "منشور زنان افغانستان" نزدیک به سه ماه کار شده است.

معصومه محمدی از فعالان حقوق زن می‌گوید این منشور می‌تواند سند معتبری برای حمایت و رعایت حقوق زن باشد.

حق نشر عکس AFP
Image caption زنان در دوره‌های قبلی انتخابات حضور پررنگ داشتند

او به خواست زنان برای تشکیل کمیته مستقل نظارت بر تطبیق مواد این منشور، اشاره کرده و گفت این کار می‌تواند این منشور را از سایر قوانین و اسناد حقوقی که تاکنون در حمایت از زنان به میان آمده، متفاوت سازد.

خانم محمدی افزود در این کمیته علاوه بر نماینده‌های دولت، باید شماری از فعالان حقوق زن و نهادهای مدنی نیز عضو باشند.

کمیته نظارت بر تطبیق قوانین مرتبط با زنان

در این منشور آمده است که عدم حاکمیت قانون و کم کاری دولت سبب شده تا هنوز زنان با چالش‌های زیادی برای رسیدن به حقوق و فرصت‌های برابر رو به رو، و قربانیان اصلی خشونت‌ها باشند.

در این منشور، بر تطبیق قانون، بعنوان اصلی ترین گام برای کاهش خشونت علیه زنان تاکید شده و همچنین کمیته مستقل نظارت بر تطبیق قوانین مرتبط با زنان پیشنهاد شده است.

تبعیض مثبت در عرصه سیاسی

Image caption خانم عالمه می‌گوید منشور زنان افغانستان از سوی جمعی از فعالان حقوق زن طرح شده است

در منشور زنان افغانستان برای سهم دهی زنان در سه قوای دولت به تبعیض مثبت تاکید شده آنچه به باور نویسندگان منشور، در اسناد حقوقی تضمین شده است.

در قانون اساسی افغانستان شمار زنان در پارلمان و در قانون انتخابات درصدی زنان در شوراهای ولایتی و در برنامه توسعه افغانستان درصدی حضور زنان در ادارات دولتی مشخص شده است.

اکنون در بین ۲۶ وزیر کابینه ،سه نفر آنها زن هستند. از ۲۴۹ کرسی در پارلمان ۶۷ کرسی مربوط زنان است. در بین ۱۰۲ سناتور، ۲۷ نفرشان زن هستند و باید سی درصد کارمندان دولت نیز زن باشند.

خانم عالمه می‌گوید زنها در سالهای جنگ از مردان عقب مانده‌اند و امکاناتی که برای مردان فراهم بود، برای زنها فراهم نبود پس هنوز باید برای چند سال دیگر، تبعیض مثبت در این عرصه برای زنان قائل شد.

خانم محمدی نیز می‌گوید که تبعیض مثبت به این مفهوم نیست که زنان فقط به خاطر جنسیت خود از امتیازات بیشتر بهره مند شوند بلکه به این معنی است که بخاطر رسیدن به برابری و پر کردن خلا ها و شکاف های جنسیتی موجود، مورد حمایت قرار بگیرند.

او بر ظرفیت سازی در بین زنان نیز تاکید می‌کند تا در آینده دیگر نیازی به رعایت تبعیض مثبت برای زنان باقی نماند.

سهم دهی به زنان در روند صلح، یکی دیگر از خواست‌های زنان در این منشور است.

در منشور آمده: "ما خواهان حق تصمیم گیری مساوی در مورد صلح و مصالحه با نیروهای ضد دولتی بر مبنای قانون اساسی افغانستان و قطعنامه های ملل متحد در مورد زنان هستیم."

اکنون تنها هشت عضو شورای عالی صلح زن و شصت نفر دیگرشان مرد هستند.

حمایت اقتصادی، خدمات بهداشتی و آموزش و پرورش

Image caption زنان افغان در سالهای گذشته بارها در اعتراض به نقض حقوق شان راهمپیمایی کردند

در منشور زنان افغانستان در کنار فراهم سازی خدمات بهداشتی عمومی برای زنان، خواسته شده که دختران بی‌سرپرست زیر هژده سال، زنان مطلقه، بیوه و سالخورده، از بیمه‌های خاصی در بخش بهداشت و مداوای انواع سرطان خاص زنان بهره مند شوند.

همچنان در این منشور به فراهم سازی زمینه‌های آموزش و پرورش برای زنان تاکید شده است.

تاکید به حق مالکیت بر اموال و دارایی شخصی زنان و دسترسی آسان به مهر، میراث و نفقه، از دیگر ماده های این منشور است.

زنان افغان به دلیل نبود حمایت های قانونی در حال حاضر به خصوص در به دست آوردن میرات در افغانستان با مشکل رو به رو هستند.

فراهم آوری تمام این حقوق برای زنان، از شعارهایی است که این روزها به تکرار از نامزدان انتخابات شنیده می‌شود.

اما به زودی این منشور با نامزدان انتخابات ریاست جمهوری در میان گذاشته خواهد شد تا دیده شود که کدام یک از آنها راهکار عملی و روشنی برای حمایت از این منشور دارند تا بتوانند قناعت زنان را فراهم کند.

مطالب مرتبط