جایگاه شوراهای ولایتی در افغانستان

حق نشر عکس iec
Image caption انتخابات شوراهای ولایتی همزمان با انتخابات ریاست جمهوری برگزار می‌شود

قرار است انتخابات شوراهای ولایتی افغانستان همزمان با انتخابات ریاست جمهوری به تاریخ شانزدهم حمل/فروردین ۱۳۹۳ برگزار شود.

فهرست نهایی نامزدهای انتخابات شوراهای ولایتی ۲۷۱۳ نفر اعلام شد که از این جمله ۳۰۸ نفر آن زنان هستند.

در پایان رقابت برای کرسی‌های شوراهای ولایتی ۴۵۸ نفر عضو این شوراها خواهند شد که ۹۶ نفرشان زن خواهند بود.

جایگاه شوراهای ولایتی در ساختار حکومت

در قانون اساسی افغانستان آمده که شورای ولایتی در تامین اهداف توسعه‌یی دولت و بهبود امور ولایت به نحوی که در قوانین تصریح می گردد سهم گرفته و در مسایل مربوط به ولایت مشورت می‌دهد.

در فصل هشتم قانون اساسی، فصل "اداره"، اداره افغانستان به واحدهای اداره مرکزی و ادارات محلی تقسیم شده است.

شوراهای ولایتی بخشی از اداره محلی است.

اما در قانون اساسی بر اصل مرکزیت تاکید شده و آمده که برای تسریع و بهبود امور اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و سهمگیری هرچه بیشتر مردم در امور توسعه‌یی، صلاحیت‌های لازم به ادارات محلی داده می‌شود.

وظایف شوراهای ولایتی افغانستان

طرح جدید قانون شوراهای ولایتی افغانستان به تازگی در مجلس نمایندگان تصویب شده و اکنون در مجلس سنا است.

بر اساس این طرح وظایف مهم این شوراها عبارتند از:

  • سهم‌گیری در تعیین اهداف و طرح برنامه‌های توسعه‌یی حکومت در ولایت.
  • ابراز نظر در مورد برنامه و بودجه توسعه‌یی ولایت.
  • مشورت دهی به والی و ادارات دولتی.
  • سهم‌گیری در تامین صلح و تحکیم ثبات و حاکمیت قانون و توسعه حقوق بشر در ولایت.
  • تلاش در مبارزه با رسوم و عنعنات مغایر شریعت اسلام.
  • سهم‌گیری فعال در جلوگیری از کشت، تولید، نگهداری و قاچاق مواد مخدر و نشئه آور از طریق آگاهی دهی و جلب همکاری مردم در این زمینه.
  • توجه به حفظ آثار فرهنگی و تاریخی.
  • تلاش برای حل اختلافات و منازعات قومی و محلی.
  • سهم‌گیری در جلوگیری از غصب دارایی‌ها و منافع عامه و دولتی.
  • سهم‌گیری در تطبیق استراتیژی توسعه ملی افغانستان.
  • سهم‌گیری در امور مربوط به حفظ محیط زیست و مبارزه با حوادث طبیعی.
  • دریافت شکایت‌های مردم و فرستادن آن به ادارات ذیربط.
  • تثبیت ضرورت‌ها و مشکلات باشندگان ولایت و پیشنهاد رفع آنها به ادارات دولتی.

شوراهای ولایتی در انتخابات

بر اساس قانون اساسی افغانستان هر ولایت یک شورای ولایتی دارد.

اعضای شورای ولایتی به تناسب جمعیت، از طریق انتخابات آزاد، عمومی، سری و مستقیم از طرف ساکنان ولایت برای یک دوره چهار ساله انتخاب می‌شوند.

شرایط برای نامزدی برای شوراهای ولایتی

  • داشتن تابعیت افغانستان و عدم محرومیت از حقوق مدنی به حکم دادگاه
  • تکمیل سن ۲۵ سالگی در روز نامزد شدن
  • دست‌کم داشتن سند فراغت از صنف دوازدهم
  • داشتن شناسنامه و کارت رای دهی
  • ارائه فهرست و شماره کارت رای دهی ٢٠٠ الی ۶٠٠ نفر همراه با امضا یا نشان انگشت آنها
  • پرداخت بیست هزار افغانی پول پیش شرط که در صورت به دست آوردن بیش از دو درصد آرا، پس داده خواهد شد
  • ثبت تمام دارایی‌های منقول و غیرمنقول نامزد
  • تصدیق صحی از مرکز رسمی صحی دولتی
  • استعفا نامه از سمت‌های دولتی

یک ماه زمان برای مبارزات انتخاباتی نامزدان شوراهای ولایتی تعیین شده است.

نامزدان انتخابات شوراهای ولایتی نمی توانند در جریان مبارزات انتخاباتی‌شان بیش از ۵۰۰ هزار افغانی، برای این کار هزینه کنند.

آنها نمی توانند از اتباع یا دول خارجی و یا نمایندگی های سیاسی کشورهای خارجی مقیم افغانستان کمکهای مالی و تخنیکی را قبول کنند.

شمار کرسی‌های شوراهای ولایتی

کرسی‌های شورای ولایتى متناسب به تعداد نفوس هر ولایت به ترتیب ذیل تعیین می گردد:

ولایتی که تا پنجصد هزار نفوس دارد، ۹ کرسی. ولایتی که بیش از پنجصد هزار تا یک میلیون نفوس دارد، ۱۵ کرسی. ولایتی که بیش از یک میلیون تا دو میلیون نفوس دارد، ۱۹ کرسی. ولایتی که بیش از دو تا سه میلیون نفوس دارد، ۲۳ کرسی. ولایتی که بیش از سه میلیون تا چهار میلیون نفوس دارد، ۲۹ کرسی. ولایتی که بیش از چهار میلیون نفوس دارد، ۳۳ کرسی.

بر اساس قانون جدید انتخابات در هر ولایت حداقل بیست درصد کرسی‌ها به زنان اختصاص می‌یابد. در قانون قبلی این سهم ۲۵ درصد بود.

بر اساس تصمیم تازه کمیسیون مستقل انتخابات، شمار مجموعی اعضای شوراهای ولایتی در افغانستان به ۴۵۸ نفر می‌رسد که ۹۶ نفرشان زن خواهند بود.

قبلا ۱۲۴ عضو از مجموع ۴۲۰ عضو شوراهای ولایتی زن بودند.

سهم شوراهای ولایتی در مجلس سنا

بر اساس قانون اساسی افغانستان از جمله اعضای شورای هر ولایت، یک نفر به انتخاب شورا برای چهار سال عضو مجلس سنا می‌شود.

شخصی که عضو مجلس سنا می‌شود عضویت خود را در شورای ولایتی از دست می‌دهد و نامزد دیگر با بیشتر رای در ولایت، به جای او تعیین می‌شود.

انتخابات برای تعیین عضو شورای ولایتی در مجلس سنا، در خلال پانزده روز بعد از ایجاد این شوراها صورت می‌گیرد.

جنجال بر سر وظایف شوراهای ولایتی

اعضای شوراهای ولایتی افغانستان با انتقاد از پیش نویس جدید قانون شوراهای ولایتی می‌گویند که در این پیش نویس صلاحیت نظارت از شوراهای ولایتی گرفته شده است.

بر اساس قانون قبلی، وظیفه شوراهای ولایتی مشارکت،مشوره دهی و نظارت از فعالیت های ادارات ولایتی بود اما در قانون تازه واژه نظارت حذف شده است.

روسای این شوراها می‌گویند که اگر نظارت از فعالیت های ادارات ولایتی جز وظایف آنها نباشد؛ اعضای این شورا به مشاوران محلی بی صلاحیت تبدیل خواهند شد.

اما پیش نویس جدید قانون، بدون وظیفه نظارت از سوی مجلس نمایندگان تصویب شد.

شماری از نمایندگان به این باور بودند که دادن صلاحیت نظارت به اعضای شورای ولایتی، زمینه مداخله در امور را برای آنها فراهم می‌کند و اختلاف میان مقامات محلی دامن زده خواهد شد.

اکنون پیش‌نویس قانون جدید شوراهای ولایتی افغانستان در مجلس سنا است و باید در این مجلس رد و یا تایید شود.