دو 'زن شایسته سال افغانستان' چه کسانی اند؟

Image caption کشورهای آلمان و فرانسه با هماهنگی دولت افغانستان پس از این همه ساله زنان شایسته سال معرفی می‌کنند

در افغانستان شاید نسبت به بسیاری از کشورهای دیگر مراسم و محافل تجلیل از روز جهانی زن؛ بیشتر باشد. نهادهای دولتی و غیر دولتی در چنین روزی همه ساله برنامه‌های متعددی در پایتخت و برخی ولایات برگزار می‌کنند که روز جهانی زن را گرامی داشته باشند.

یاد بود از روز زن در افغانستان؛ کشوری که در آن خشونت های خانوادگی و پامال شدن حقوق زنان همچنان سرخط خبرهاست، موافقان و مخالفانی دارند.

Image caption در حاشیه این مراسم، نمایش عکس‌های ویژه روز زن عظیم فخری هنرمند افغان باز شد

موافقان می‌گویند هر حرکتی که بهانه اش یادبود از زن باشد نیکوست، اما گروه دیگر به جای این همه تشریفات گامی باید برداشت و "جلو گوش بریدن‌ها، لت‌وکوب، شکنجه و زیرپا کردن حقوق اساسی زنان را" گرفت.

دولت آلمان و فرانسه امسال روز جهانی زن در افغانستان را بگونه متفاوتی جشن گرفتند؛ نمایشگاه عکس برگزار کردند، کنسرت موسیقی هنرمندان افغان و خارجی به راه انداختند و از همه تازه‌تر که برای نخستین بار جایزه زن شایسته سال را معرفی کردند.

دو زن شایسته سال

بعد از ظهر هشتم مارس روز جهانی زن، از زن های ناشناخته و به نام دعوت شده بود که در برنامه هایی که در مرکز فرهنگی فرانسه در کابل برگزار می‌شود شرکت کنند.

بیش از پانصد زن و مرد و دختر به نمایندگی از گروه ها و رده های مختلف اجتماعی جمع شدند.

در شروع این مراسم ابتدا هیات داوران، دو زن را بعنوان "زنان شایسته سال افغانستان" را معرفی کردند.

آمنه حسنی که در شرایط دشواری در بامیان افغانستان عکاسی و وضعیت زندگی هم‌نوعانش را تصویر کرده و شریفه دانش، شاعر گمنامی که شعرهای زیادی سروده و زحمت های بی شماری برای زنان افغان کشیده است.

برگزار کنندگان این مراسم می‌گویند شعار امسال روز جهانی زن را "الهام بخشیدن برای تغییر" انتخاب کرده اند، به این هدف که زنان در افغانستان انگیزه بیشتری برای تغییر دارند که کارنامه‌های دو زن شایسته امسال به قول آن‌ها دلیل این مدعا است.

Image caption فریده دانش شاعر و هنرمند افغان هم جایزه زن شایسته را گرفت

مارتین ایگر سفیر آلمان در کابل سخنران اول این مراسم، گفت که هدف آلمان و فرانسه از معرفی زن شایسته سال، تحسین از زنانی است که در افغانستان برای مبارزه به خاطر حقوق خود، موانع بزرگی را از سر راه کنار زده اند.

آقای ایگر گفت که برای دولت آلمان توجه به حقوق زنان افغان اهمیت زیادی دارد و بخشی از اهداف مشترک کشورش با افغانستان حساب می‌شود که دسترسی زنان به آموزش و پرورش را بالا ببرند و میزان خشونت‌ها علیه زنان را کاهش دهند.

به زنان سال، سپاسنامه، لوح زرینی که با واژه "زن" تزئین شده و بسته پشتوانه مالی دو سفارت برای اجرای برنامه های این زنان داده شد. جایزه سال از این پس همه ساله در مراسمی در روز جهانی زن به یک یا دو زن پیشتاز داده خواهد شد.

نحوه گزینش زن سال

زنان شایسته سال افغانستان توسط هیات داوران افغان و خارجی گزینش شده اند.

سیما ثمر رئیس کمیسیون حقوق بشر، حسن بانو غضنفر وزیر امور زنان، سفیران آلمان و فرانسه و ثریا پرلیکا از فعالان مدنی و مدافعان حقوق زن هیات داوران این جشنواره بودند.

اعضای هیات داوران می‎گویند در جریان گزینش زن شایسه سال، امسال تمرکز بیشتر روی زنانی بود که در زمینه‌‎های فرهنگی و هنری فعالیت‌های مثمری برای بهبود جامعه افغانستان داشته اند.

می‌‎گویند در افغانستان زنان شایسته و فعال زیاد است اما تشخیص فعال ترین زن، به عهده هیات داوران است.

اما هر دو نفری که عنوان زن شایسته سال را برگزیده شدند، از چهره های ناشناخته‌ای هستند.

آمنه حسنی می‌گوید عکاسی را در ولایت بامیان که طبیعت زیبایی دارد شروع کرد، اما هیچ عکسی از مناظر طبیعی و آسمان آبی بامیانش نگرفته بلکه در گوشه عکس‌هایش در بامیان و دیگر نقاط افغانستان داغ های جامعه دیده می‌شوند.

او اعضای خانواده‌اش را در جنگ‌ها از دست داده و وقتی هم که روی استیژ برای گرفتن جایزه زن شایسته سال آمد گریست و گفت که "روز جهانی زن را با زنان افغانستان و جهان و به مادرانی که رنج دیده اند و کودکان شان را از دست داده اند و مثل من رنج دیده اند و خانواده‌های شان را از دست داده‌اند تبریک می‌گویم."

بغض پر از درد آمنه، نه تنها که در تالار مراسم پیچید که در لا‌به‌لای عکس‌هایش هم همیشه منعکس شده است.

Image caption آمنه حسنی به خاطر عکس‌هایش عنوان زن شایسته سال افغانستان را گرفت

شریفه دانش پیرزنی که امسال زن شایسته سال شد، می‌گوید به یاد نمی‌آورد که کسی از کارهایش تقدیر کرده باشد. می‌گوید خشت (آجر) زده است و خودش روی کوه برای فرزندانش خانه بنا کرده، میناتوری کرده، دکور و شبکه کاری کرده و شعر سروده اما آثارش را در زمان طالبان از دست داده و چیزی در دست ندارد.

۳۶۰ منیاتوری اش هم که به گفته خودش قبل از رسیدن گروه طالبان به قدرت، زینت بخش راهروهای وزارت امور خارجه بود، شکسته و یا دزدیده شده اند.

زن، انتقال قدرت و آینده پریش

حالا هم زندگی زنان افغان را پیش بینی‌های آینده دچار سردرگمی کرده است. بسیاری ها می گویند با توجه به نرمش دولت کنونی با جنگجویان طالب و امتیازدهی های پیهم به مخالفان مسلح، اگر طالبان به قدرت برگردند و یا هم آن چه از فضای کاروزارهای انتخاباتی بر می‌آید در قدرت آینده سهمی داشته باشند، سرنوشت این زنان به کجا منتج خواهد شد.

این نگرانی در ذهن و زبان بیشتر زنانی که در صحنه حضور دارند، محسوس است.

سیما ثمر رئیس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان؛ نهادی که سالانه پرونده‌های بی شمار خشونت علیه زنان را ثبت می‌کند می‌گوید زنان افغان باید با اشتراک وسیع در انتخابات شرکت کنند.

خانم ثمر نگران است و به زنان هشدار می‌دهد که اگر در انتخابات شرکت نکنند و از حق خود استفاده نکنند، مردان به جای شان رای خواهند داد.

در میان یازده نامزد انتخابات ریاست جمهوری افغانستان هیچ زنی برای ریاست جمهوری پا پیش نگذاشته است.

مطالب مرتبط