وزنه سیاسی عبدالعلی مزاری در انتخابات پیش‌رو

Image caption شماری از نامزدان انتخابات ریاست جمهوری با شرکت در همایش‌های تجلیل از سالگرد عبدالعلی مزاری سعی کردند آراء هواداران او را جلب کنند

عبدالعلی مزاری رهبر فقید حزب وحدت اسلامی افغانستان که ۱۹ سال پیش توسط طالبان کشته شد، از معدود رهبرانی است که پس از حیات خود نیز بیشترین تاثیرگذاری سیاسی را بر افغانستان داشته است. هرچند حزب وحدت پس از مزاری چند پارچه شد، اما خود او کما کان در میان پیروانش محبوب ماند. بگونه ای که ۱۹ سال پس از مرگ هزاران تن از پیروانش برای تجلیل از او حاضرند ساعت‌ها زیر باران بنشینند و تکان نخورند.

سالگرد مرگ عبدالعلی مزاری همه ساله از سوی هوادارانش با برگزاری همایش‌های مردمی برگزار می‌شود، اما امسال برگزاری این مناسبت رنگ و بوی دیگری داشت و آمیخته با شعارهای انتخاباتی بود.

در دو همایش جداگانه‌یی که امسال به مناسبت بزرگداشت از سالروز کشته شدن عبدالعلی مزاری در کابل برگزار شد، ستادهای انتخاباتی شماری از نامزدان ریاست جمهوری تلاش کردند که با شرکت در این همایش‌ها حمایت هواداران مزاری را به نفع نامزدشان جلب کنند.

همایش‌های امسال، تقریبا تبدیل شده بود به مراسم اعلام وفاداری شماری از نامزدان ریاست جمهوری به اهداف و آرمان‌های عبدالعلی مزاری، شماری از نامزدان پیشتاز از جمله اشرف غنی احمدزی و عبدالله عبدالله، تلاش کردند که در یکی از این همایش‌ها حضور یافته و با تحسین و ستایش از کارنامه‌های وی، وفاداری‌ خود به آرمان‌های او را اعلام نمایند.

حل عادلانه مساله ملی

اگر بخواهیم یکی از مهم‌ترین اهداف و آرمان‌های عبدالعلی مزاری را در چند واژه خلاصه کنیم، ناگزیر خواهیم شد که بگوئیم مهم‌ترین آرمان او "حل عادلانه مساله ملی در افغانستان" بود.

افغانستان، یک کشور کثیرالقومی است. دانشمندان از تعدد قومی و فرهنگی به "شمشیر دولبه" تعبیر کرده‌اند؛ به این معنا که اگر روابط حاکم میان اقوام یک کشور به گونه‌ عادلانه و دموکراتیک آن تنظیم گردد، این پدیده می‌تواند در غنامندی و زیبایی آن کشور نقش به سزایی ایفا کند، در غیر آن صورت می‌تواند کشوری را به خاک و خون هم بکشاند و بنشاند.

روابط حاکم میان اقوام افغانستان از گذشته‌های دور بدین سو، همواره متشنج و تیره و تار بوده است و این امر باعث از هم گسستن شیرازه‌ وحدت افغان‌ها و موجب ایجاد بی‌اعتمادی ملی و نهادینه‌ شدن نگاه‌های خصمانه و امنیتی نسبت به یک‌دیگر شده است.

عبدالعلی مزاری به عنوان کسی که از میان قوم هزاره برخاسته بود و خواهان حل عادلانه مساله ملی در افغانستان بود.

در سخنرانی ها و اظهار نظرهایی که از او بجا مانده و همه ساله در سالروز مرگ او از سوی شماری از تلویزیونها پخش می‌شود، نشان می‌دهد که او، بر محو تبعیض و ایجاد همدلی و تفاهم میان مردم افغانستان تاکید داشت. او در سخنرانی هایش بارها به نیاز افغانستان به آزادی و برابری تاکید کرده است.

در فقدان شجاعت سیاسی

در حالی که حضور نامزدان انتخابات ریاست جمهوری در همایش‌های مردمی بزرگ‌داشت از عبدالعلی مزاری را می شود تغییر رویکرد سیاستمداران افغانستان تلقی کرد و به فال نیک گرفت، اما من چندان باورمند به باورمندی آن‌ها به آرمان‌هایی که عبدالعلی مزاری بعنوان یک رهبر سیاسی بر آن تاکید داشت، نیستم.

شاید بتوان گفت که مزاری صریح الهجه ترین رهبر در تاریخ معاصر افغانستان بود او همه انتقادهایش در مورد گذشته و زمان حیاتش و نیز خواست‌هایش از یک نظام سیاسی را که برای تحقق آن می‌جنگید، با صراحت تمام بیان کرده است.

اما من تا هنوز از زبان هیچ یکی از نامزدان انتخابات ریاست جمهوری به صراحت سخنی را نشنیده‌ام که حاکی از اعتقاد آن‌ها به حل عادلانه مساله ملی در کشور باشد.

حلِ عادلانه مساله ملی در افغانستان، شجاعت سیاسی می‌خواهد. شجاعت سیاسی به قول جان اف کندی، رییس جمهور فقید ایالات متحده آمریکا، دنباله‌روی از توده‌ها و ملاحظة روان‌شناسی توده‌ها نیست، بل پیروی از منافع ملی بدون درنظرداشت افکار عمومی و روان‌شناسی توده‌ها است. رسالت یک رهبر شجاع در قبال افکار عمومی، هدایت‌گری و مطلع‌سازی است، نه دنباله‌روی.

در مناظره‌ ای که چندی پیش شماری از نامزدان انتخابات ریاست جمهوری افغانستان در یکی از تلویزیون‌های خصوصی این کشور داشتند، وقتی با پرسشی در باره سرنوشت خط دیورند مواجه شدند، نشان دادند که شجاعت بیان حقایق را نداشته و تلاش کردند که در پشت دیوار کلی‌گویی و لفاظی‌های مبهم و رازآلود پنهان شوند و باعث رنجش خاطر شماری از رای‌دهندگان نگردند.

بنابراین، به نیت نامزدان ریاست جمهوری در شرکت در همایش مردمی بزرگداشت از مزاری شک کرد و می‌توان گفت این نامزدان بیش از آنکه وفادار به اهدافی باشند که عبدالعلی مزاری در حیات سیاسی خود مطرح کرد، چشم به آراء ملیونی دارند که با مزاری و احترام گذاشتن به مزاری گره خورده است. مگر اینکه اقدامات نامزد پیروز انتخابات، در عمل چیزی غیر از این را ثابت کند و نشان دهد افغانستان واقعا به مرحله دیگری رسیده است.

مطالب مرتبط