'رای بدهید، رای ندهید'، موج از تشویق و تهدید در انتخابات فردا

Image caption کمیسیون مستقل انتخابات برای روز رای‌دهی شمارش معکوس را از مدت‌ها آغاز کرده

در دو دور انتخابات ریاست جمهوری افغانستان که در سال‌های ۲۰۰۴ و ۲۰۰۹ برگزار شد، میزان آگاهی مردم در مورد رای‌دهی و روند انتخابات در سطح پایین قرار داشت.

شاید این تنها کمیسیون مستقل انتخابات بود که به عنوان یکی از مسئولیت‌های خود، مردم را از طریق پخش آگهی‌های بازرگانی و نصب پوسترهای تبلیغاتی در در و دیوار شهرها به رای‌دهی تشویق می‌کرد. با این شعار که "من کارت گرفتم، شما هم کارت بگیرید."

در این دور تنها کمیسیون مستقل انتخابات نیست که برای انتخابات و رای‌دهی تبلیغ می‌کند، تعداد زیادی از فعالان مدنی، آوازخوانان، چهره‌های شناخته شده و صدها کاربر شبکه‌های اجتماعی به طور انفرادی و گروهی به نفع انتخابات تبلیغ می‌کنند.

در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۳ بیش از هشت میلیون و صد هزار افغان شرکت کردند اما در سال ۱۳۸۹ این رقم به نصف فروکش کرد و حضور بیش از چهار میلیون و پانصد هزار شرکت کننده در انتخابات سال ۱۳۸۸، نشان داد که میزان مشارکت در دومین انتخابات ریاست جمهوری به طور قابل ملاحظه‌ای کمرنگ شده‌است.

انتظار می‌رود با وجود تهدیدهای شورشیان و افزایش نا امنی‌ها، در انتخابات فردا جمعیت قابل توجه از شهروندان افغانستان به پای صندوق‌های رای بروند. دولت افغانستان اعلام کرده که برای سیزده میلیون رای‌دهنده آمادگی گرفته است و رئیس جمهور کرزی گفت اگر دست کم شش میلیون نفر هم رای دهند، او خوشحال خواهد بود.

کمپین برای شرکت در انتخابات

Image caption طراحی "شب‌های کابل" برای دعوت به شرکت در رای‌دهی

مبارزات انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای ولایتی افغانستان دو روز قبل از روز برگزاری انتخابات، پایان یافت. به اساس طرزالعمل کمیسیون مستقل انتخابات در دو روزی که سکوت نامیده می‎‌شود، هیچ نامزدی نمی‌تواند به نفع خود و یا ضرر دیگری کمپین کند. اما با توقف مبارزات انتخاباتی همه کمپین‌ها متوقف نشد.

موجی از کمپین‎‌ها که برای تشویق مردم جهت شرکت در انتخابات راه اندازی شده‌بود و در هفته‌های گذشته تحت شعاع مبارزات انتخاباتی نامزدان قرار گرفته بود، حالا چشمگیر شده‌ است.

گروهی از فعالان مدنی و جوانان در کابل از ده روز پیش کمپینی را زیر نام "بلی، من رای می‌دهم" راه اندازی کرده‌اند که در شبکه‌های اجتماعی بازتاب زیادی داشته است.

این گروه با پخش شعارهایی در فیسبوک و توییتر سعی دارد حرف خود را به گوش همه افغان‌ها برساند. با توجه به این که همه به اینترنت دسترسی ندارند، پیام اصلی خود را در یک وانت هم نصب کرده و خیابان به خیابان کابل تبلیغ کرده است.

رامین انوری از سازماندهان این کمپین می‌گوید هدف اصلی این برنامه، که از پول شخصی شان راه اندازی شده تشویق افغان‌ها برای شرکت گسترده در انتخابات است.

او می‌گوید در ده روز گذشته خشونت‌ها در افغانستان سبب شد که بسیاری از شهروندان انگیزه شرکت در انتخابات را از دست بدهند و "ما فکر کردیم که چطور می‌توانیم انرژی مثبتی در جامعه ایجاد کنیم و مردم را به شرکت در انتخابات تشویق کنیم که با وجود چالش‌های زیاد امنیتی در انتخابات شرکت کنند."

پیشتر بنیاد انتخابات آزاد و عادلانه که از روند انتخابات افغانستان نظارت می‌کند گفته که حملات مخالفان مسلح و اخیرا هدف گیری مواضع غیرنظامی توسط طالبان مردم را تحریک کرده که در انتخابات نقش پر رنگ‌تر داشته باشند.

هنر و انتخابات

Image caption فرهاد دریا هم کمپینی را برای شرکت در انتخابات راه اندازی کرده و گفته "من به افغانستان رای می‌دهم."

کمپین "من رای می‌دهم" تنها کمپینی نیست که برای تشویق مردم به شرکت در روند انتخابات، گام برداشته بلکه شماری از افراد و گروه‌های دیگر نیز کارهایی در این زمینه انجام داده‌اند.

فرهاد دریا از چهره های مشهور موسیقی افغانستان نیز در صفحه فیسبوک خود برنامه‌ای را به هدف آنچه خود او تلاش برای "اشتراک گسترده و آگاهانه" مردم در رای‌دهی خوانده، به طور خودجوش به راه انداخته است.

آقای دریا در پیامی که به بی‌بی‌سی فارسی فرستاده گفته آرمانش این است که فرهنگ انتخابات نهادینه شود و مردم به شرکت در انتخابات ترغیب شوند.

آرش بارز از شرکت کنندگان برنامه پرطرفدار "ستاره افغان" نیز هفته پیش کنسرتی در ولایت غربی هرات داشت. او در این کنسرت گفت که انتظار دارد انتخابات شفاف برگزار شود.

با توجه به علاقه افغان‌ها به موسیقی حتی کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان هم در تبلیغات خود از صدا و سیمای چهره پر طرفدار موسیقی افغانستان شفیق مرید استفاده کرده است. شعار امسال کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان که "رای شما، آینده شما" است؛ را شفیق مرید خوانده و در این ترانه از مردم دعوت می‌شود که در انتخابات شرکت کنند.

کمیسیون مستقل انتخابات افغانستان هم ۲۵ درصد از کل بودجه ۱۲۰ میلیون دالری خود را برای تشویق مشارکت بیشتر مردم به تبلیغات اختصاص داده‌است. هرچند آمار دقیق مصارف آن طوری که مسئولان کمیسیون می‌گویند بعد از انتخابات از سوی نهادهای تمویل کننده از جمله برنامه توسعه‌ای سازمان ملل متحد پخش خواهد شد.

شمارش معکوس

Image caption بسیاری از افرادی که برای تشویق مردم به شرکت در انتخابات کمپین می‌کنند، انتخابات را تنها گزینه برای بهبود وضعیت افغانستان می‌دانند

با نزدیک شدن روز برگزاری انتخابات، افغان‌ها می‌دانند که مخالفان مسلح دولت افغانستان که انتخابات را تحریم کرده و تعهد کرده‌اند که انتخابات را مختل خواهند کرد، آمادگی بیشتری برای سازماندهی حملات انتحار و حمله به مراکز رای‌گیری گرفته‌اند.

اما شمار زیادی از کاربران شبکه‌های اجتماعی صفحات اختصاصی شرکت در انتخابات ریاست جمهوری ایجاد کرده و در تلاش بسیج کردن مردم برای رفتن به پای صندوق‌های رای دهی اند.

دعوت های متعددی هم در فیسبوک برنامه ریزی شده و شماری از کاربران با تغییر نمایه صفحه خود گفته اند که در برخی از شهرها در مکان مشخصی تجمع می‌کنند و گروهی به مراکز رای دهی می‌روند؛ به رغم این که می‌دانند که شورشیان هم گفته‌اند گروهی به مراکز رای حمله خواهند کرد.

بسیاری از این کاربران شرکت در انتخابات را یگانه گزینه برای تغییر سرنوشت افغانستان که از چهار دهه به این سو با جنگ پیوند خورده؛ می‌دانند.

Image caption تعدادی از کاربران شبکه‌های اجتماعی هم گفته اند که به دلایل مختلف رای نخواهند داد

دولت هم هزاران سرباز را موظف کرده که مراقب باشند و جلو حملات احتمالی را در شهرهای بزرگ و روستاها بگیرند. برگزاری انتخاباتی، شفاف، سالم، سرتاسری و امن از چالش های عمده برای حامد کرزی رئیس جمهوری افغانستان است که آخرین روزها را در کرسی ریاست جمهوری می‌گذارند.

آقای کرزی در پیامی که یک روز قبل از انتخابات منتشر کرد، از مردم خواست که در انتخابات به طور گسترده شرکت کنند و این روز را به "جشن مشارکت ملی" بدل کنند.

هرچند در هر دو دور قبلی نه تنها به افغان‌های داخل کشور که به میلیون‌ها پناه‌جوی افغانی که در خارج زندگی می‌کنند هم صندوق گذاشته شده بود اما مشارکت مردم در سال ۱۳۸۸ نسبت به ۱۳۸۳ کاهش چشمگیر داشت.

۲۵ درصد از افرادی که در یک نظرسنجی فیفا شرکت کرده اند گفته اند که به دلایل متعدد در انتخابات شرکت نمی‌کنند.

Image caption تصویری از یکی از خیابان‌های هرات

با این حال تا اکنون روشن نیست که در انتخاباتی که یک روز بعد برگزار می‌شود چه تعداد افغان‌ها شرکت خواهند کرد اما با در نظرداشت هشدارهای مخالفان مسلح دولت، مشکلات سیاسی و اقلیمی در افغانستان و بی اعتمادی برخی نسبت به انتخابات، مقام‌های افغان نگران‌اند که مشارکت در این دور کمتر نشود.

مطالب مرتبط