توسعه امیدوارکننده بازار کتاب در افغانستان

Image caption تاسیس بنگاه‌های بزرگ انتشاراتی و دانشگاه‌های خصوصی به توسعه بازار کتاب در افغانستان کمک کرده است

سرازیر شدن هزاران جلد کتاب از کشورهای همسایه به افغانستان، ایجاد کتابخانه‌های جدید و آغاز به کار ده‌ها دانشگاه خصوصی در این کشور، رونق بازارهای کتاب را در این کشور بیشتر کرده است.

بسیاری از کتاب‌فروشان در کابل می‌گویند شمار متقاضیان کتاب نسبت به چند سال پیش بیشتر شده و سالانه ده‌ها هزار کتاب به فروش می‌رسد.

در مواردی هم بخشی از کتاب‌های وارداتی، از سوی دولت این کشور سانسور می‌شود.

در روز جهانی کتاب، توجه بسیاری به وضعیت بازار کتاب در افغانستان جلب شده است.

نیمه‌های روز خواستم سری بزنم به یکی از کتابخانه‌ها در غرب کابل.

از آخرین باری که به این کتابخانه رفته بودم حدود چهار سال می‌گذرد.

این‌بار اما متوجه شدم که شمار کتاب‌ها و متقاضیان کتاب در اینجا نسبت به چند سال پیش بیشتر شده و کار و بار مالک کتاب‌فروشی هم رونق گرفته است.

بیشتر کتاب‌ها در این جا جزء کالاهای وارداتی است.

اینجا هر نوع کتابی می‌توان پیدا کرد؛ از کتاب‌های دانشگاهی گرفته تا رمان‌های خارجی، کتاب‌های جامعه‌شناسی و سیاسی.

حفیظ الله قاسمی، مالک کتاب فروشی می‌گوید شمار مشتریانش در سال‌های اخیر افزایش چشم‌گیری داشته است.

آقای قاسمی امیدوار است که مشتریانش از این هم بیشتر شوند.

آقای قاسمی گفت: "در چند سال اخیر بنگاه‌های انتشاراتی بزرگ و کتاب‌فروشی‌های بزرگی در کابل ایجاد شده‌اند. این امر کمک کرده که مردم به خرید کتاب تشویق شوند، چون کتاب‌های متنوع در بازار هست. ایجاد دانشگاه‌های خصوصی هم به این امر کمک کرده است."

وحیدالله، دانشجوی سال دوم دانشکده اقتصاد است.

او را در حال جستجوی کتاب در یکی از کتاب‌فروشی‌های کابل دیدم.

وحیدالله می‌گوید از زمانی که کودک بوده کتاب می‌خوانده است.

او می‌گوید تنها فرد در خانواده‌اش است که به کتاب‌خوانی علاقه دارد.

وحیدالله می گوید به برکت رونق بازار کتاب، به کتاب‌های متنوع و زیادی دسترسی یافته است.

وحیدالله گفت: "خواندن کتاب شخصیت مرا کلا متحول کرده به معنای مثبت آن. حالا شناخت بیشتر و بهتری از محیط اطرافم دارم. در کنار کتاب‌های دانشگاهی‌ام، کتابهای بیشتر دیگری هم می‌خوانم که مفاهیم آزادی‌خواهانه‌ای دارند."

در کابل جای مشخصی برای فروش کتاب نیست و کتاب‌ها را می‌توان در محل‌های مختلفی از روی گاری‌های دستی گرفته تا پیاده‌روهای عمومی و کتاب‌فروشی‌های مدرن پیدا کرد.

سالانه کتاب‌های بی‌شماری وارد افغانستان می‌شود؛ بیشتر از ایران و پاکستان.

بسیاری از این کتاب‌ها باید از زیر ذره‌بین دولت بگذرند تا مبادا حرف خلافی در آن گفته شده باشد.

دولت اما می‌گوید سانسوری که بر کتاب‌های وارداتی اعمال می‌شود بسیار جدی نیست، ولی کتاب‌هایی که محتوای غیراخلاقی دارند و یا کتاب‌هایی که خلاف منافع ملی کشور هستند، اجازه ورد به افغانستان را ندارند.

Image caption رونق گرفتن بازار کتاب زندگی جوانان افغان را هم متحول کرده است

جلال نورانی مشاور وزارت اطلاعات و فرهنگ گفت: "در کشورهای مختلف جهان برخی مجلات و یا کتاب‌هایی به چاپ می‌رسد که به مسایل جنسی می‌پردازند. تصاویر مستهجن در برخی از کتاب‌ها هست که ممکن است جوان‌های ما را منحرف کند."

او افزود: "ما اجازه نمی‌دهیم چنین کتاب‌هایی وارد افغانستان شوند. کتاب‌هایی که به منافع علیای کشور ما صدمه می‌رسانند و یا کتاب‌هایی که اختلاف‌های قومی و مذهبی را دامن می‌زند، جواز ورود به افغانستان را ندارد."

دولت افغانستان می‌گوید در حدود ده سال گذشته تلاش کرده فرهنگ کتاب‌خوانی را در این کشور ترویج کند.

تا حالا ۱۸۰ بنگاه انتشاراتی در افغانستان مجوز کار گرفته‌اند و سالانه بخشی از کتاب‌های مورد نیاز هم در چاپخانه‌های داخلی چاپ می‌شوند.

براساس آمارها، حدود ۲۶ درصد مردم در افغانستان با سواد هستند.

گفته شده میانگین کتاب‌خوانی هر افغان یک دقیقه در سال است، آماری که نشان می‌دهد هنوز افغانستان راه درازی در پیش دارد تا فرهنگ کتاب‌خوانی در آن جا بیافتد.

مطالب مرتبط