مرور روزنامه‌های کابل؛ یکشنبه ۱۴ ثور

Image caption دولت یک روز را ماتم ملی اعلام کرده

رویداد "فاجعه بار" رانش زمین در ولایت شمال شرقی بدخشان، تیتر اصلی اکثر روزنامه های چاپ امروز کابل است. هرچند موضوعات دیگر افغانستان از جمله رویدادهای انتخاباتی، بحث‌ها در مورد روز جهانی رسانه‌ها و آزادی بیان در افغانستان نیز در مطالب تحلیلی و گزارش‌های روزنامه‌ها انعکاس یافته اما همه این موضوعات را رقم درشت تلفات حادثه بدخشان زیر شعاع قرار داده است.

روزنامه اطلاعات‌روز در سرمقاله خود با عنوان 'قربانیان فاجعه در انتظار کمک' نوشته که "با گذشت زمان، عمق و گستره‌ی فاجعه در بدخشان افزایش می‌یابد و هر ساعتی که می‌گذرد، امیدها به زنده ماندن قربانیان گیرمانده زیر آوار کمتر می‌شود."

این روزنامه در ادامه نوشته که دیگر هیچ امیدی به زنده ماندن قربانیان نمانده است.

اطلاعات‌روز از دولت انتقاد کرده و نوشته: دولت بسیار دیر و ناهماهنگ به کمک آسیب‌دیدگان این فاجعه شتافت. مقام‌های دولتی تا کنون رقم دقیق تلفات را اعلان نکرده و نهادها و مقام‌های مختلف دولتی در ذکر آمار و ارقام با هم‌دیگر هماهنگ نیستند.

رویداد بدخشان که ظهر جمعه ۱۲ ثور، اتفاق افتاد واکنش های متفاوت داخلی و بین‌المللی به همراه داشت. ابتدا آمار تلفات ناشی از این رویداد چیزی حدود ۲۵۰ تا ۳۵۰ نفر اعلام شد و بعدتر مقام های ولایتی گفتند که کشته شده های رانش زمین از ۲۵۰۰ نفر بیشتر است چرا که ۳۰۰ خانه زیر خاک شده است.

کاری که تا حالا دولت کرده اعزام هیاتی بلندرتبه به ولسوالی ارگو بود و ارسال کمک‌های اولیه به قربانیان.

حکومت حامد کرزی امروز یکشنبه ۱۴ ثور را ماتم ملی اعلام کرده و چندین سازمان بین‌المللی و فعالان مدنی به بدخشان رفته‌اند که به داد قربانیان برسند.

نیاز به آگاهی عمومی در مورد رویدادهای طبیعی

سرنوشت، از روزنامه‌هایی که به زبان پشتو چاپ می‌شود نوشته که رویداد ارگو درد و غم مشترک همه افغان‌ها است.

Image caption نمایه یکی از صفحات فیسبوک؛ بدخشان به شما نیاز دارد

نویسنده سرنوشت نوشته که رویداد ارگوی بدخشان از آن دسته رویدادها است که جلوگیری از آن دشوار است چرا که شهروندان افغان در نقاطی مسکن ساخته‌اند که عمدتا مورد تهدید سیلاب‌ها، زمین‌لرزه‌ها و دیگر رویدادهای طبیعی قرار دارند و به همین دلیل جلوگیری از این نوع رویدادها ممکن نیست و باید آگاهی عامه بیشتر شود.

مثل سایر روزنامه‌ها سرنوشت هم نوشته چیزی که حالا برای دولت و سازمان‌های امدادرسان مهم است، راه و چاره‌ای برای جلوگیری از این حادثه نه بلکه امدادرسانی است و باید در فرصتی مناسب در مورد جلوگیری از تلفات انسانی در رویدادهای طبیعی برنامه ریزی شود.

آرمان‌ملی به سهم‌گیری مردم در امدادرسانی به قربانیان رویداد طبیعی بدخشان اشاره‌ کرده و نوشته: در فرهنگ متعارف موجود سرزمین خویش کاستی‌هایی داریم. در این گونه موارد سهم‌گیری مردم تا هنوز به گونه‌ای که در کشورهای دیگر مرسوم است، دیده نشده است.

سرمقاله نویس آرمان‌ملی، از دولت هم انتقاد کرده و نوشته که "دولت ناکارآیی که ما داریم نمی‌تواند به این فاجعه رسیدگی کند" و به نظر نویسنده مردم باید با الگو گرفتن از مردم سایر کشورها از جمله ایران که در رویدادهای مشابه به یاری هم شتافته‌اند، دست به کار شوند.

دولت افغانستان روز گذشته اعلام کرد که از همه امکانات خود برای نجات قربانیان استفاده می‌کند و دیروز با توقف جستجوی کشته شده ها مقام های محلی گفتند که احتمال دارد منطقه آسیب‌دیده به یک مقبره دسته جمعی تبدیل شود.

فعالان مدنی و تعدادی از جوانان و کاربران افغان شبکه‌های اجتماعی با راه‌ اندازی عزاداری مجازی با مردم بدخشان و بستگان قربانیان رویداد ابراز همدردی کردند و عده‌ای هم به بدخشان سفر کردند که به جمع امدادرسانان بپیوندند.

انتقاد از دولت

روزنامه دولتی انیسدر سرمقاله خود تلاش کرده که مقام‌های دولتی و منابع مسئول را متوجه مسئولیت‌های شان کند.

حق نشر عکس bb
Image caption روزنامه ماندگار

انیس نوشته این نوع حوادث در کنار تلفات جانی و خسارات مالی تاثیرات ناگواری از جمله "شیوع امراض ساری" دارد.

به نظر نویسنده: برای رسیدگی به قشر آسیب پذیر از حوادث غیر مترقبه طبیعی، ایجاب می‌کند که با طرح برنامه‌های پیش‌گیرنده خسارات ناشی از حوادث، تدابیر سازنده‌ای در نظر گرفته شود و مسئولان امور در این عرصه اقدمات کاملا فوق‌العاده کمک رسانی را روی دست گیرند."

انیس همچنین انتقاد کرده که در رویداد ارگوی بدخشان، مسئولان امور آن گونه که انتظار می‌رفت به کمک آسیب‌دیدگان نرسیدند و پس از سه روز از وقوع رویداد هنوز هم خانواده‌هایی زیر آوار مانده‌اند و اگر تدابیر و آمادگی قبلی وجود می‌داشت افرادی که برای کمک قربانیان رفته بودند خود قربانی رانش دومی نمی شدند.

رویداد بدخشان؛ نیازمند اعلام وضعیت اضطراری

روزنامه ماندگار که منتقد دولت است هم تیتر سرمقاله خود را "فاجعه بدخشان را دست کم نگیرید" انتخاب کرده و با انتقاد شدید از عملکرد اداره مبارزه با حوادث طبیعی نوشته که این اداره سالانه بودجه و مصرف گزافی را به خود اختصاص داده اما هرگز کارکرد موثری نداشته است.

این روزنامه نوشته که با توجه به وسعت فاجعه این رویداد دولت باید وضعیت اضطراری اعلام می کرد و همه نیروهای خارجی و داخلی را برای امدادرسانی در بدخشان به کار می‌انداخت.

ماندگار از تلاش‌های افراد و گروه‌ها برای امدادرسانی به قربانیان رویداد طبیعی بدخشان هم یاد کرده و گفته که این نوع "تلاش‌های پراکنده" جایی را نمی‌گیرد.

سرمقاله نویس این روزنامه نوشته: "به احتمال زیاد نجات جان انسان‌هایی که زیر خروارها خاک و گل و آوار گیر مانده اند، دیگر ممکن نیست اما به یقین که بازماندگان آسیب‌دیده این فاجعه شدیدا نیازمند کمک اند و بدیهی است که اگر بی‌توجهی حکومت به بدبختی بزرگ این مردم استمرار یابد، فهرست بلند تلفات این فاجعه انسانی بلندتر خواهد شد."

عملیات نجات موفق نبود

روزنامه ۸صبح با عنوان درشت " فاجعه بدخشان" در سرمقاله اش نوشته که بدخشان با فاجعه انسانی رو‌به‌رو است و این حادثه وجدان جامعه را تکان داده است.

در سرمقاله این روزنامه آمده: "چیزی که خیلی دردآور است این که عملیات نجات کسانی که احتمالا زیر آوار گیرمانده بودند، موفق نبود. روزنامه می‌نویسد که تجربه در کشورهای دیگر نشان می‌دهد که قربانیان حتی پس از چند روز از زیر آوار نجات یافته‌اند و باید به این مساله در مورد رویداد بدخشان هم توجه شود."

۸صبح می‌نویسد: "مقام‌های اداره مبارزه با حوادث طبیعی باید برنامه‌های آگاهی‌دهی داشته باشند و برای مقابله با هر نوع حادثه‌ای در هر گوشه کشور آمادگی بگیرند. در مورد بدخشان روستاها نابود شده‌اند و تمام منابع اقتصاد روستایی از بین رفته است، بنابر این باید برای احیای اقتصاد روستایی و تضمین بقای اقتصادی روستانشینان آن ولایت، برنامه کمک رسانی درازمدت از سوی مراجع مسئول طراحی و اجرا شود."

این روزنامه در تحلیلی کوتاه گفته که شهرهای بزرگ افغانستان از جمله کابل نیز به دلیل تراکم جمعیت از حوادث طبیعی آسیب‌پذیر اند و ارگان‌های دولتی باید در مورد رویدادهای احتمالی در آینده دست به کار شوند.

متوجه پیامد‌ها باشید

Image caption تعدادی از کاربران شبکه‌های اجتماعی نمایه صفحات فیسبوک خود را به این گرافیک تغییر داده اند

روزنامه محور هم که به زبان‌های پشتو و فارسی چاپ می‌شود در مطلب صفحه اصلی خود به ابعاد رویداد بدخشان پرداخته و نوشته که در کنار خانه‌های تخریب شده ۳۰۰۰ خانه دیگر با تهدید جدی رو‌برو هستند.

به نوشته محور رانش زمین سبب شده که در روستای آب‌باریک ولسوالی ارگوی بدخشان آب‌بندی ایجاد شود که احتمال دارد تا چهار روز دیگر باز شود و سه هزار خانه را نابود کند.

محور می‌نویسد که در کنار عملیات نجات قربانیان این رویداد باید متوجه پیامدهای رویداد طبیعی بود و جان افرادی را که در این رویداد نجات یافته‌اند از رویدادهای بعدی نجات داد.

روز گذشته مقام‌های محلی هم گفتند که قسمتی از کوهی که در روستای آب‌باریک است به دنبال رانش روز جمعه زمین ترک برداشته و اگر این کوه بلغزد هفتصد خانواده را تهدید خواهد کرد.

مقام‌های دولتی از برنامه‌های خود برای جلوگیری از این رویداد احتمالی چیزی نگفته‌اند اما فرمانده پلیس بدخشان گفته که به مردم هشدار داده شده که محل را تخلیه کنند.

روزنامه جامعه‌باز نیز در سرمقاله خود رویداد ارگو را فرصتی برای "ارتقای ظرفیت انسانی و تجهیزات" عنوان کرده و نوشته: "سرعت عمل در چنین‌مواردی نقش تجهیزات و خطوط مواصلاتی را برجسته می‌سازد. در کشور ما بسیاری از چنین حوادثی ‌با بهانه دورافتادگی و نبود خطوط مواصلاتی به فاجعه تبدیل شده و توجیهی بوده است برای تبرئه نهادهای مربوطه و در مجموع دولت با تمامی شاخ و برگش."

نویسنده جامعه‌باز تجدید نظر در برنامه‌ها و شیوه‌های ارائه خدمات را از ضرورت‌های اساسی کشور دانسته و به دولت توصیه کرده تا از حوادث طبیعی به عنوان فرصتی برای تقویت نیروهای انسانی استفاده کند و از هر‌ اقدامی برای بهبود نیروهای انسانی سر باز نزند.

مطالب مرتبط