روزنامه های کابل: دوشنبه، ۱۵ ثور

حق نشر عکس AFP
Image caption در حال حاضر کمک به آسیب دیدگان، در اولویت برنامه های دولت در مورد رویداد ارگو است

حادثه رانش مرگبار زمین در ولسوالی ارگو در ولایت بدخشان در شمال شرق افغانستان، همچنان در محور مطالب اصلی روزنامه های چاپ امروز کابل است.

این رویداد روز جمعه ۱۲ ثور/اردیبهشت در منطقه باریک آب اتفاق افتاد که در اثر آن حدود ۳۰۰ خانه زیر خاک مدفون شد، اما تلفات آن آمارهای متناقضی ارائه شده است.

گناه یا مسئولیت؟

چراغ به انتقاد از مقام‌های دولتی پرداخته و نوشته که هشدارهای خطر را جدی نگرفته‌اند و "هنوز در خواب زمستانی و بی‌خبری" هستند. به نوشته روزنامه برخی از مقام‌ها در حکومتی که روزهای کمی از عمرش مانده، یا در صدد جا باز کردن برای خود در حکومت آینده هستند یا در سودای پر کردن جیب خود.

سرمقاله‌نویس با برشمردن حوادث مرگبار در ولایت‌های شمالی کشور، از سیلاب در فاریاب، جوزجان و سر پل گرفته تا رانش زمین در تخار و اخیرا در بدخشان، نوشته که مردم درمانده در برابر تهدیدهای چندسویه جز پروردگار، دیگر به کسی امیدی ندارند، "مگر دستی از غیب برون آید و کار بکند".

چراغ در ادامه با طرح این سوال که "از بهر کدام گناه مورد خشم طبیعت قرار گرفته ایم؟!" نوشته که همین که "ناهنجاری‌های جامعه را می‌بیند و ارزش‌های اخلاقی و دینی زیر پا گذاشته می‌شود، خدا را سپاسگزاری می‌کند که بر سر مردم سنگ نمی‌بارد.

حق نشر عکس AP
Image caption در ارگو سیصد خانه ویران شد

اما روزنامه وحدت در سرمقاله خود نوشته که افغان‌ها باید نگاه خود به طبیعت را از نگاه تقدیرگرایانه و جبرگریانه به نگاهی مسئولانه تغییر دهند و به فکر پیشگیری باشند، کاری به تعبیر نویسنده تجربه عقلانی بشر آن را حکم می‌کند. روزنامه تاکید کرده که نباید تنها به تسلیت گفتن و همدردی اکتفا کرد.

وحدت افزوده که حوادثی مانند انفجار در معادن بر اثر گاز گرفتگی، ریزش معادن، زمین لرزه و خشک سالی هر کدام براساس مطالعه ویژگی‌های سرزمینی هر کشوری قابل پیش‌بینی و روی دست گرفتن تمهیدات لازم برای جلوگیری از آن تا حدودی امکان‌پذیر است.

نویسنده اما افزوده که چنین مطالعات در افغانستان صورت نمی‌گیرد و هر باری که رویدادهای طبیعی اتفاق می‌افتد، به موضوع‌های قابل مطالعه درباره آنها و آموزش از آنها در آینده به سرعت فراموش می‌شود. سرمقاله‌نویس وحدت تاکید کرده که مقام‌های دولت اقدامات لازم را برای پیشگیری از رانش زمین در بدخشان روی دست می‌گرفتند.

'جنگ قدرت' در روز عزا

هشت صبح در مطلب اصلی خود با عنوان "جنگ قدرت در روز عزای عمومی" از شماری از نمایندگان مجلس و شهرداری کابل انتقاد کرده و نوشته که آنها از دیروز به "جنگ قدرت" با هم مشغول شدند. روزنامه افزوده که شاید در شهرداری فساد باشد، اما راه برکناری شهردار این نیست که نمایندگان در روز عزای عمومی تحصن کنند.

دیروز عده‌ای از اعضای مجلس نمایندگان در نزدیک ساختمان شهرداری کابل اقدام به تحصن کردند و خواستار برکناری محمدیونس نواندیش شهردار کابل شدند و او را به دست داشتن به فساد متهم کردند. در مقابل شماری از مردم و کارگران شهرداری به حمایت از شهردار راهپیمایی کردند.

نویسنده هشت صبح تاکید کرده که نمایندگان مجلس باید اصلاحات را از خود آغاز کنند چرا که عده‌ای از آنها یا خود متهم به غصب زمین هستند یا متهم به حمایت از غاصبان زمین. روزنامه افزوده که "باج‌گیری" توسط نمایندگان مجلس "زبانزد همه است" و برخی از نمایندگان خود هم برخی از همکاران خود را متهم کرده‌اند.

سرمقاله‌نویس از سوی دیگر راهپیمایی کارکنان شهرداری را هم نقد کرده و نوشته که به خیابان آوردن کامندان شهرداری در روز عزای عمومی "توجیه‌پذیر نیست". هشت صبح افزوده که شهردار به جای این که به دنبال بارندگی شدید در شهر به فکر پاک کردن خیابان‌ها و آبروها باشد، کارمندانش را به خیابان‌ها می‌آورد تا به نفع او شعار دهند.

روزنامه هشت صبح با این مقدمه، نتیجه‌گیری کرده که این وضعیت بیان‌گر آن است که برخی از مقام‌ها، نمایندگان و شماری از پولداران تازه به‌دوران رسیده، عواطف انسانی را فراموش کرده‌اند. به همین دلیل، به سادگی از مرزهای اخلاقی عبور می‌کنند و در روز عزاداری عمومی هم به اردوکشی می‌پردازند و در خیابان خیمه تحصن برپا می‌کنند.

غم آینده؟

Image caption عکس و تیتر اول روزنامه جامعه باز. این در رسانه ها و به ویژه شبکه های اجتماعی به صورت گسترده پخش و مایه انتقاد از حکومت شده

روزنامه دولتی انیس در سرمقاله خود نوشته که رویداد ارگو همدردی گسترده ملی و بین‌المللی را به دنبال داشت. روزنامه افزوده که رهبران کشورهای مختلف با مردم افغانستان اظهار همدردی کردند و آنچه که برای انیس اهمیت دارد، همدردی گسترده در میان کشور و تلاش برای گردآوری کمک به آسیب‌دیدگان این رویداد است.

انیس نوشته که یک زن در ولایت مرکزی غور انگشتر طلایش را فروخت تا به پولی برای آسیب‌دیدگان بدخشان فراهم کند. به همین گونه شمار زیادی از مردم در ولایت دیگر کمک جمع کردند تا به بازماندگان قربانیان رانش زمین به ارگو بفرستند. علاوه بر آنها، دولت هم بیست میلیون افغانی را در اختیار مردم ارگو قرار داد.

برداشت این روزنامه دولتی این است که مردم افغانستان در چنین مواقع اختلاف‌های خود را کنار می‌گذارند و به حکم این که بنی آدم اعضای یک دیگرند، به کمک هموطنان خود می‌روند. انیس اما ابراز تاسف کرده که مقام‌های دولتی این موضوع ارزشمند را در نظر نگرفتند و به "غم آینده خود" پرداختند، در حالی که آنها پیشتر از همه مسئولند.

حق نشر عکس f
Image caption رانش زمین در ارگو را کسی پیش بینی نکرده بود

در مقابل روزنامه ویسا در سرمقاله خود نوشته که همدردی حامد کرزی رئیس جمهوری و اعلام روز یکشنبه گذشته به عنوان ماتم ملی، بیانگر همبستگی مردم و دولت افغانستان است. روزنامه سفر محمدیونس قانونی معاون اول رئیس جمهوری را هم ذکر کرده اما افزوده که تنها اعلام یک روز ماتم ملی و سفر آقای قانونی به بدخشان کافی نیست.

ویسا تاکید کرده که باید نیازهای آسیب‌دیدگان ارگو درک شود و کمک‌های بیشتری در اختیار آسیب‌دیدگان قرار گیرد و زمینه کمک‌های سازمان‌های داخلی و بین‌المللی به آنها فراهم شود. روزنامه افزوده که اگرچه کمک به آسیب‌دیدگان شروع شده، ولی تاکید کرده که باید مقدار و دامنه این کمک‌ها کافی باشد.

سرمقاله‌نویس ویسا معتقد است که توقف عملیات نجات و این که روستای ویران شده "گور دسته‌جمعی" خواهد شد، بیانگر عمق تراژیدی است که در ارگو اتفاق افتاده است، چرا که ساکنان این روستا زیر حجم عظیمی از خاک ناشی از رانش زمینه مدفون شده‌اند.

مطالب مرتبط