انتخابات افغانستان؛ تا اینجای کار دموکراسی برنده است

کاربری در توییتر نوشته است: "الله وکیلی انتخابات افغانستان کی تمام می شود؟" حالا برای این سوال جواب قطعی و روشنی وجود دارد: ۳۱ سرطان/ تیر. یعنی اندکی بیش از دوماه دیگر نیز باید حوصله کرد.

اما این خبر، یعنی یک انتظار دوماهه دیگر، برای افغانها، خبر خوش است نه خبر بد. چرا؟ چون انتخابات افغانستان برخلاف انتخابات در تمامی کشورهای دیگر، فقط عبور از مرحله "برگزاری" به نتیجه نیست. در افغانستان برای رسیدن به پاسخ نتیجه انتخابات، باید سوالات فراوانی پاسخ داده می شدند.

برگزار می‌شود؟

حدود یک سال قبل از امروز، سوال اصلی و جدی این بود، آیا انتخابات افغانستان برگزار خواهد شد؟ حالا شاید چنین سوالی مسخره و یا جالب به نظر برسد، اما یک سال قبل این سوال، سوال سرنوشت و آینده افغانستان بود. مبنای این سوال شرایط دشوار سیاسی و امنیتی افغانستان پس از خروج نیروهای خارجی بود.

این طرح مورد بحث بود که چون سال ۲۰۱۴ سال خروج نیروهای خارجی از افغانستان است، ممکن است افغانستان ناامن شود، حملات طالبان شدت بگیرد نیروهای افغان توانایی مقابله به شورشیان را نداشته باشد، شاید اولویت افغانستان، مقابله با شورشیان و تحکیم امنیت باشد.

وقتی دولت افغانستان برای برگزاری لویه جرگه مشورتی توافقنامه امنیتی با آمریکا آماده می‌شد، شایعات و گمانه زنی هایی وجود داشت که آقای کرزی می‌خواهد قانون اساسی را تغییر دهد، یا آقای کرزی می‌خواهد شرایط اضطرار اعلام کند.

گمانه زنی هایی هم وجود داشت که مذاکرات دولت و طالبان به مرحله حساسی رسیده است، دولت می خواهد انتخابات را به تاخیر بیاندازد و پس از پیوستن طالبان به دولت، انتخابات برگزار شود.

این گمانه زنی‌ها و شایعات، سال گذشته، مثل خوره روح و روان مردم افغانستان بویژه سیاسیون این کشور را می‌خورد. اما سرانجام انتخابات برگزار شد.

تقلب نخواهد شد؟

پس از قطعی شدن برگزاری انتخابات، سوال جدی دیگر در مورد مشروعیت انتخابات مطرح شد و اینکه آیا انتخابات مشروع خواهد بود؟ آیا تقلب (جدا از اینکه از سوی چه کسی یا چه نهادی) صورت بگیرد، مشروعیت انتخابات را زیر سوال نخواهد برد؟ آیا دولت افغانستان واقعا به برگزاری یک انتخابات آزاد و عادلانه متعهد است و مهم تر از همه اینکه آیا نامزدان بویژه نامزدانی که برنده نشوند، نتیجه را خواهند پذیرفت؟

در مورد این سوالات و پاسخ آنها، بسیار گفته شد، نوشته شد و بحث شد و کما کان ادامه دارد ما واکنش دو نامزد پیشتاز به نتایج نهایی دور اول نشان داد که پاسخ این سوال نیز مثبت است و دموکراسی افغانستان از این گردونه نیز هرچند به سختی اما عبور کرده است.

مردم شرکت خواهند کرد؟

انتخابات دور قبلی در ۲۰۰۹ میلادی، مهر عدم شفافیت خورد و سرانجام برنده انتخابات را نه صندوق‌های رای بلکه مذاکرات سیاسی مشخص کرد. این امر سوالی را جدی کرده بود که علاقه ای برای مشارکت در انتخابات در مردم مانده است؟ این سوال وقتی جدی تر شد که طالبان تهدید کردند که حمله خواهند کرد و چند روز قبل از انتخابات، چندین حمله به محلاتی در پایتخت را نیز سازمان دادند.

اما مشارکت گسترده مردم در شانزدهم حمل/فرودین به رغم تهدید های طالبان پاسخ این سوال را نیز روشن کرد.

انتخابات معامله سیاسی؟

در دو هفته گذشته به دنبال آنکه مشخص شد دور اول انتخابات افغانستان برنده‌ای ندارد، سوال این بود که آیا دور دوم انتخابات برگزار خواهد شد یا رهبران سیاسی بر سر تقسیم قدرت و تشکیل دولت آینده به توافق می‌رسند و با توسل به "اجماع سیاسی" نیاز برگزاری دور دوم انتخابات را منتفی اعلام می‌کنند.

یوسف نورستانی با اعلام تقویم دور دوم انتخابات، و نامزدان پیشتاز هم با پذیرش نتیجه دور اول و اعلام آمادگی برای رفتن به دور دوم، سرانجام به این سوال نیز پاسخ دادند.

سوال دیگری نیست؟

چرا هست. هنوز هم سوال این است که آیا نتیجه دور دوم انتخابات که قرار است در ۳۱ سرطان/تیر اعلام شود و برنده انتخابات را مشخص کند، از سوی هر دو نامزد به راحتی پذیرفته خواهد شد؟ پاسخ این سوال را اما با توجه به اتفاق‌ها و رخدادهای دور اول انتخابات و موضع گیری نامزدان پیشتاز، می‌توان داد.

هرچند اشاره هر دو نامزد به انجام اصلاحات و تغییراتی در کمیسیون انتخابات قبل از برگزاری دور دوم، سوال مطرح شده را جدی می‌کند؛ اما تاکید هر دو نامزد بر رای مردم، پیروی از قانون و تعهد به پذیرش روند کلی انتخابات نشان می‌دهد که انتخابات و دموکراسی نوپای افغانستان از آخرین گردونه این راه دشوار و طولانی نیز عبور خواهد کرد و علایم و نشانه های زیادی را می‌توان یافت که نشان می‌دهند "دموکراسی" جدی ترین برنده انتخابات افغانستان است.

مطالب مرتبط