روسای جمهوری افغانستان از داوود خان تا حامد کرزی

محمد داوود در سال ۱۳۵۲ با کودتای بدون خونریزی نظام سلطنتی را در افغانستان پایان داد و اولین نظام ریاست جمهوری را در این کشور پی‌ریزی کرد. از آن زمان تا پایان دوره حامد کرزی، هشت رئیس جمهوری در افغانستان حکومت کرده‌اند. آقای کرزی با دو دوره ریاست جمهوری، به علاوه یک دوره شش ماهه ریاست دولت موقت و یک دوره هجده ماهه ریاست دولت انتقالی، بیشترین مدت زمامداری پس از ظاهرشاه را به نام خود ثبت کرده است.

محمد داوود

محمد داوود، پسر عموی ظاهر شاه، آخرین پادشاه افغانستان، در یک اقدام از پیش برنامه‌ریزی شده، زمانی که شاه در سال ۱۳۵۲ در شهر ناپل ایتالیا به سر می‌برد، کودتای سفید به راه انداخت و قدرت را به دست گرفت.

او در نخستین بیانیه رسمی خود که از رادیوی دولتی پخش شد، آغاز جمهوریت را در افغانستان اعلام کرد.

نظام در افغانستان دگرگون شد و تاج و تخت شاهی از میان رفت. محمد ظاهر در واکنش به این اقدام گفت، هرگز تصور نمی‌کرد کودتا از سوی نزدیکترین افراد خانواده اش راه اندازی شود.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption داوود از ولایت قندهار در جنوب افغانستان بود.

اما هرچه بود، حالا داوود خان قدرت را در دست داشت و با وعده‌های امیدوارکننده‌ای مردم را به حمایت از رژیم جدید ترغیب می‌کرد.

در هفتم ثور سال ۱۳۵۷، ساعاتی پس از آنکه ارگ شاهی به محاصره درآمد صدای یک رشته تیراندازی‌ها تا فاصله‌های دورتری از قصر شاهی نیز به گوش رسید.

داوود خان با دست‌کم هجده تن از اعضای خانواده‌اش به دنبال یک روز مقاومت، صبحگاه هشتم ثور کشته شد و کودتا به پیروزی رسید.

این کودتا که توسط نیروهای کمونیستی رهبری می‌شد، در هفتم ثور به پیروزی رسید و ریاست جمهوری داوود پایان یافت، نور محمد تره‌کی اولین رئیس کمونیستی افغانستان زمام امور کشور را در افغانستان به عهده گرفت.

در سال ۱۳۸۷ گور دسته جمعی خانواده داوود خان، نخستین رئیس جمهور افغانستان و اعضای خانواده او در حاشیه شرقی شهر کابل یافت شد.

نورمحمد تره‌کی

نورمحمدتره‌کی یکی از بنیانگذاران حزب دمکراتیک خلق افغانستان بود که بعد از کودتای هفت ثور قدرت را به دست گرفت.

او از قبیله تره‌کی بود و در روستای ناوه مقر از توابع ولایت غزنی به دنیا آمده بود.

تاریخ دقیق تولد تره‌کی معلوم نیست ولی در برخی از منابع، تولد او ۲۳ سرطان (تیر) سال ۱۲۹۶خورشیدی ذکر شده است.

تره‌کی در خانواده‌ای بزرگ شد که از نظر اقتصادی متوسط بود، پدرش مالدار (دامدار) نیمه‌کوچی و شخص گمنامی بود.

وی تحصیلات ابتدایی را در زادگاهش به پایان رساند و به خاطر ارتباط قبیله‌ای با عبدالمجید زابلی، سرمایه‌دار معروف، در شرکت تجاری او به عنوان کاتب/منشی به کار مشغول شد.

اولین فعالیت سیاسی نورمحمد تره‌‌‌کی، از دوره صدارت شاه محمود خان شروع شد. وی با پیوستن به حزب "ویش زلمیان" (جوانان بیدار) مقالاتی با لحن رادیکال در جریده "انگار"، ارگان نشراتی این حزب، می‌نوشت.

در سال ۱۳۳۱ خورشیدی، نورمحمد تره‌کی به همرا تعداد دیگری از سران حزب، بعد از آزادی از زندان به دیدار شاه محمود خان رفت و وفاداری خود را به صدراعظم اعلام کرد.

شاه محمود خان نیز، تره‌کی را به عنوان وابسته مطبوعاتی افغانستان در واشنگتن انتخاب کرد ولی پس از یک سال فعالیت در آمریکا، سردار محمد نعیم سفیر کبیر افغانستان در آمریکا او را فردی "بی‌کفایت" خواند و از کار بر کنار کرد.

تره‌کی بعد از برکناری، در یک مصاحبه مطبوعاتی حکومت افغانستان را "حکومت خودکامه" خواند و اظهار داشت که می‌خواهد به عنوان پناهنده در آمریکا بماند. ظاهرا دولت آمریکا از دادن پناهندگی به تره‌کی خودداری کرد.

او پس از بازگشت از آمریکا به پاکستان رفت و در آنجا حمایت خود را از سیاست سردار محمد داوود که تازه به نخست‌وزیری رسیده بود، اعلام کرد و با وساطت محمد اکبر پروانی سر کنسول افغانستان در کویته، بخشیده شد و در سال ۱۳۳۵خورشیدی به کابل بازگشت.

در سال ۱۳۴۵، او خود را به نمایندگی از مردم ولسوالی مقر ولایت غزنی برای حضور در پارلمان نامزد کرد، اما شکست خورد.

Image caption آقای تره کی از ولایت غزنی در جنوب افغانستان بود

در دوران نخست وزیری داوود خان، مثل اکثر کشورها، در افغانستان نیز اندیشه های مارکسیستی رشد پیدا کرد که نور محمد تره‌کی در همبن ایام سفری به شوروی داشت و با برخی ازاعضای حزب کمونیست آن کشور دیدار کرد.

در ۱۱جدی (دی) سال ۱۳۴۴خورشیدی و در نخستین گنگره حزب دموکراتیک خلق افغانستان که در خانه نورمحمد تره‌کی در کارته ۴ کابل بر گزار شد، او به عنوان منشی عمومی (دبیرکل) حزب انتخاب شد.

در هفتم ثور/اردیبهشت سال ۱۳۵۷ خورشیدی پس از آنکه افسران وفادار به حزب دموکراتیک خلق افغانستان در یک کودتای نظامی، داوود خان را کشتند و قدرت را به دست گرفتند، نور محمد تره‌کی رئیس جمهوری افغانستان اعلام شد.

اما در تاریخ ۱۸ میزان (مهر) ۱۳۵۸رادیو کابل، خبر مرگ تره‌کی را این گونه اعلام کرد: "نورمحمد تره‌کی رئیس شورای انقلابی، در اثر مریضی شدیدی که از چندی به این طرف عاید حالش بود، صبح دیروز وفات یافت و جنازه مرحوم دیروز در مقبره فامیلی‌اش به خاک سپرده شد."

حفیظ الله‌امین

حفیظ الله‌امین، در سال ۱۳۰۰ خورشیدی در روستای "قاضی‌خیل" پغمان، در شمال غرب کابل در خانواده متوسط به دنیا آمد.

پدرش، حبیب‌الله در دوران نخست‌وزیری هاشم خان وظیفه زندانبانی زندان کابل را، که در آن زمان به نام "توقیف‌خانه کابل" یاد می‌شد، بر عهده داشت و بیشتر نیروهای سیاسی در همین زندان محبوس بودند.

امین تحصیلات ابتدایی خود را در پغمان فراگرفت و برای ادامه تحصیلات به کابل رفت و تحصیلات عالی را در دارالمعلمین (تربیت معلم) کابل سپری کرد و پس از به دست آوردن لیسانس از دانشگاه علوم کابل به شغل معلمی روی آورد. او خیلی زود پله‌های ترقی را طی کرد و به عنوان مدیر لیسه/دبیرستان شبانه روزی ابن سینا رسید.

در سال ۱۳۳۶ خورشیدی، حفیظ‌الله امین برای ادامه تحصیلات و با استفاده از بورسیه دارالمعلمین عازم آمریکا شد و پس از دریافت مدرک فوق لیسانس در رشته تعلیم و تربیت به کابل بازگشت و در یک موسسه آموزشی آمریکایی در کابل مشغول به کار شد و آن گونه که در برخی از منابع آمده، در همین زمان با نور محمد تره‌کی آشنا شد.

او در سال ۱۳۴۵ خورشیدی با پشنهاد تره‌کی به عنوان عضو کمیته مرکزی حزب تعیین شد و سه سال بعد برای بار دوم از حوزه پغمان خود را کاندید کرد و این بار توانست که به مجلس نمایندگان افغانستان راه پیدا کند.

پس از انشعاب میان حزب دموکراتیک خلق، امین به جناح "خلق" پیوست و از مبلغان پرشور آن و از مخالفان سرسخت ببرک کارمل و جناح "پرچم" شد. در سال ۱۳۵۲ از طرف جناح خلق ماموریت کار سازمانی در ارتش را بر عهده گرفت و مسئول بخش نظامی حزب شد.

در ۲۵ سنبله/شهریور سال ۱۳۵۸ پس از کشتن تره‌کی علاوه بر دبیر کلی حزب دموکراتیک خلق و ریاست شورای انقلابی، مقام نخست‌وزیری را نیز به خود اختصاص داد و حدود صد روز رئیس جمهور افغانستان شد.

در روزهای آخر حکومت امین، روسها به این نتیجه رسیدند که با نگهداشتن امین در اریکه قدرت، خیزش مردم و مقاومت مهار نخواهد شد.

در ۶ جدی/دی سال ۱۳۵۸ بود که هواپیماهای نظامی شوروی یکی پس از دیگری در فرودگاههای نظامی افغانستان به زمین نشستند. در همین روز حفیظ‌الله امین همه اعضای دفتر سیاسی را برای جلسه به اقامتگاهش در "تپه تاج بیگ" دعوت کرد و همه اعضای جلسه آنروز مهمان امین بودند.

حق نشر عکس .
Image caption آقای امین از ولسوالی پغمان ولایت کابل در مرکز افغانستان بود

امین و مهمانانش توسط آشپز روسی امین "مسموم" شدند و سپس در یک عملیات نظامی ۴۵ دقیقه‎ای که به سرکردگی ستوان "سیمیونف" در پیش چشم اعضای خانوداه خود کشته شد.

شب هنگام جسد امین را در قالی پیچانده و در گورستان نزدیک کاخ به خاک سپردند. بر سر گور او هیچ لوح یا نشانه‌ای نگذاشتند و بقیه اعضای خانواده امین را که زنده مانده بودند، به زندان پلچرخی بردند. هنوز کسی گور امین را نمی‎شناسد.

ببرک کارمل

ببرک کارمل با حمایت شوروی سابق و به ویژه پس از اشغال نظامی افغانستان توسط ارتش سرخ در ششم جدی ۱۳۵۸، به قدرت رسید، در میان اکثریت افغانها محبوبیتی نیافت و اصلاحات او هم باعث کاهش شورش در افغانستان نشد.

ببرک کامل در ۱۶ جدی ۱۳۱۶ خورشیدی در کابل به دنیا آمد، در لیسه/دبیرستان آلمانی زبان امانی در کابل درس خواند و در سال ۱۹۴۷ وارد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه کابل شد.

او نخستین فعالیتهای سیاسی‌اش را از دانشگاه و با فعالیتهای دانشجویی آغاز کرد و به‌زودی رهبر تشکل چپگرای دانشجویی موسوم به "جوانان بیدار" شد.

کارمل در ۱۳۳۴ خورشیدی به دلیل فعالیتهای چپگرایانه و ضد دولتی به زندان افتاد، اما یک سال بعد که از زندان آزاد شد، به استخدام وزارت پلان/برنامه‌ریزی دولت ظاهر شاه درآمد.

او ده سال پس از آن (جدی ۱۳۴۳) با گروهی از هم‌فکران خود، در جلسه‌ای در خانه شخصی نور محمد تره‌کی دست به تاسیس حزب دموکراتیک خلق افغانستان زد. هر چند در این جلسه تره‌کی به عنوان رهبر حزب برگزیده شد، اما کارمل به عنوان مهم‌ترین نظریه‌پرداز آن شناخته می‌شد.

کارمل پس از کودتای هفتم ثور، فرد شماره دوم نظام جدید بود.

در سال ۱۳۴۵ خورشیدی که حزب دموکراتیک خلق به دو جناح خلق و پرچم منشعب شد، ببرک کارمل در راس جناح میانه‌روتر پرچم قرار گرفت.

کارمل در پی کشته شدن میر اکبر خیبر، از اعضای برجسته حزب در ۲۸ حمل/فروردین ۱۳۵۷، در مراسم خاکسپاری او در گورستان شهدای صالحین در شرق کابل، سخنرانی تندی کرد.

کارمل و دیگر رهبران حزب در این مراسم، که در آن هزاران تن از اعضا و هواداران حزب شرکت کرده بودند، تاکید کردند که انتقام قطره قطره خون خیبر را خواهند گرفت. برخی‌ها این سخنان را به عنوان اعلام جنگ علیه رژیم داوود خان تعبیر کرده‌اند.

دولت داوود خان در پی این سخنرانی‌ها رهبران عمده حزب، از جمله ببرک کارمل و نور محمد تره‌کی را زندانی کرد و شماری دیگر را تحت نظارت ماموران امنیتی قرار داد.

ببرک کارمل با آغاز کار خود در مقام ریاست جمهوری، زمانی که دیگر حفیظ‌الله امین کشته شده بود، کارکردهای امین را به شدت مورد انتقاد قرار داد و او را "فاشیست و سفاک" خواند.

کارمل در شش سالی که در این مقام بود کوشش کرد دست به اصلاحاتی در اهداف، برنامه‌ها و سیاست‌های حزب و نظام بزند و شورشهای مجاهدین را، که با حمایت گسترده کشورهای غربی و اسلامی به همراه بود، خاموش کند.

کارمل در ثور/اردیبهشت ۱۳۶۵ خورشیدی از دبیر کلی حزب دموکراتیک خلق کنار زده شد و در عقرب/آبان همان سال توسط نجیب‌الله از ریاست جمهوری هم برکنار شد.

حق نشر عکس .
Image caption آقای کارمل نیز از ولایت کابل بود

کارمل پس از استعفایش چند سال در مسکو بود تا این که در سال ۱۳۷۱ تحت حمایت ژنرال عبدالرشید دوستم به شمال افغانستان بازگشت، اما دیگر هرگز سهمی در سیاست پرآشوب کشور به دست نیاورد.

کارمل در سالهایی که در حیرتان در مرز با ازبکستان بود، به شدت منزوی بود و با جهان خارج از این شهرک ارتباط زیادی نداشت. کسانی که او را در این سالها دیده بودند می‌گویند او بسیار "خسته و درهم شکسته" بود.

او سالها در آن جا ماند و پیش از سفر آخر به مسکو، دولت شوروی حتی به او ویزا نداده بود که به دیدار خانواده‌اش به ماسکو برود. کارمل پس از سقوط شوروی، زمانی که افغانستان در بحران داخلی فرو رفته بود، ویزا دریافت کرد و بار دیگر به ماسکو رفت.

او سرانجام در ۱۳ قوس/آذر ۱۳۷۵ در شهر مسکو درگذشت و جسد او را در شهرک بندری حیرتان، در شمال افغانستان به خاک سپردند.

نجیب الله

نجیب الله پلکان ترقی را در حزب دموکراتیک خلق از جنبش دانشجویی در کابل آغاز کرد و تا بالاترین مقام حزبی و دولتی رسید.

او آخرین رئیس جمهوری دولت تحت حمایت شوروی سابق در افغانستان بود که در مقایسه با سه رئیس جمهوری پیش از خود نفوذ بیشتری در میان مردم و هواداران حزب داشت.

نجیب‌الله در سال ۱۳۲۶ خورشیدی در کابل به دنیا آمد. پدر او، اختر محمد، از قوم احمدزی پشتون‌های پکتیا و در دهه ۱۳۴۰ خورشیدی وابسته تجاری کنسولگری افغانستان در پشاور پاکستان بود.

او در سال ۱۳۴۰ خورشیدی از لیسه (دبیرستان) حبیبیه کابل فارغ‌التحصیل شد و در سال ۱۳۵۴ از دانشگاه کابل در رشته پزشکی گواهینامه گرفت.

او در سال ۱۳۴۴ به حزب دموکراتیک خلق پیوست، به خواندن آثار مارکسیستی آغاز کرد و در سخنرانی در همایش‌های دانشجویی و حزبی مهارت یافت.

او بزودی در میان اعضای حزب در دانشگاه به فرد شناخته شده ای مبدل شد و با پیشرفت سریع در تشکیلات سازمانی بزودی در حلقه افراد بسیار نزدیک به ببرک کارمل، رهبر جناح پرچم حزب درآمد.

اما نجیب الله در زمان کودتای هفتم ثور/اردیبهشت ۱۳۵۷، که منجر به سرنگونی رژیم محمد داوود و استقرار دولت به رهبری حزب دموکراتی خلق در افغانستان شد، رئیس اداره امور دانشجویان دانشگاه کابل بود.

در ماه سرطان/تیر ۱۳۵۷ عهده‌دار سفارت افغانستان در تهران شد ولی دیری در مقام سفارت نماند و به کابل فراخوانده شد.

نجیب‌الله برای مدتی به مسکو رفت و در جدی/دی سال ۱۳۵۸ با اشغال افغانستان توسط ارتش سرخ شوروی سابق، به کشور بازگشت.

او این بار به ریاست سازمان نیرومند اطلاعاتی دولت تحت حمایت شوروی موسوم به خدمات امنیت دولتی (خاد) رسید و بسیاری از افغانها از سازمان خاد در این دوره خاطرات بدی به یاد دارند.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای نجیب از ولایت پکتیا در جنوب افغانستان بود که بعد از کشته شدنش توسط طالبان در این ولایت به خاک سپرده شد

زمانی که نجیب‌الله در سال ۱۳۶۵ به دبیر کلی حزب و سپس به ریاست جمهوری رسید هم هنوز تصویری که مردم از دوره ریاست او در سازمان خاد در ذهن داشتند، همچنان زنده بود.

همچنین وقتی که او سیاست "آشتی ملی" را برای مصالحه با مخالفان، به ویژه گروه‌های مجاهدین اعلام کرد، مخالفانش نپذیرفتند که او واقعا تغییر کرده است.

خروج ارتش شوروی سابق از افغانستان، در ۲۶ دلو/بهمن ۱۳۶۷ و کودتای نافرجام شهنواز تنی، وزیر دفاع دولت نجیب‌الله در ۱۶ دلو ۱۳۶۸، از مهمترین رویدادهای نظامی دوره ریاست جمهوری او شمرده می‌شود.

با این همه، نجیب‌الله با ادامه سیاست آشتی ملی خود، تشکیل اداره موقت و حتی برگزاری انتخابات را پذیرفت، اما اختلافات درونی در سالهای آخر حکومتش، او را در آستانه سقوط قرار داد.

دولت نجیب‌الله با مخالفت ژنرال عبدالرشید دوستم، از فرماندهان عمده شبه نظامیان طرفدار دولت نجیب در شمال افغانستان، با فروپاشی حتمی مواجه شد.

در نخستین ماه سال ۱۳۷۱ خورشیدی نجیب‌الله تصمیم به کناره‌گیری از قدرت و خروج پنهانی از کشور گرفت، اما سربازان تحت امر ژنرال دوستم در فرودگاه کابل مانع خروج او از کشورش شدند.

او به دفتر نمایندگی سازمان ملل در کابل پناه برد و حدود پنج سال در آنجا بود.

ادامه جنگ های میان گروهی در افغانستان و به ویژه قتل نجیب الله به دست طالبان در پنجم میزان/مهر سال ۱۳۷۵ او را در میان گروهی از مردم، بخصوص هواداران او، به "قهرمان" مبدل کرد.

طالبان به محض ورود به شهر کابل نجیب الله و برادرش، ژنرال احمدزی را از دفتر سازمان ملل در کابل بیرون کردند بعد از این که او را کشتند، جنازه‌اش را در چهار راه آریانا به پایه (دکل) برق آویختند. طالبان جسدهای آنها را در همانجا گذاشتند تا همه کسانی که از آن جا می گذشتند، ببینند.

صبغت الله‌مجددی

صبغت الله‌مجددی در سال ۱۳۰۵ خورشیدی در یک خانواده روحانی در شهر کابل به دنیا آمد. او از مشایخ طریقت نقشبندیه و منتسب به شیخ احمد سرهندی، معروف به مجدد الف ثانی است.

پس از کودتای ثور ۱۳۵۷، که حزب دموکراتیک خلق افغانستان طرفدار شوروی سابق در نتیجه آن به قدرت رسید، مجددی به پاکستان رفت و با ایجاد حزب جبهه نجات ملی افغانستان به مبارزات سیاسی و مسلحانه علیه دولت کابل آغاز کرد.

در سال‌های ۱۳۶۸ و ۱۳۶۹ خورشیدی که حکومت در تبعید مجاهدین در پاکستان ساخته شد، صبغت‌الله مجددی به عنوان رئیس دولت اسلامی افغانستان تعیین شد.

حق نشر عکس .
Image caption آقای مجددی از ولایت کابل در مرکز افغانستان

پس از پیروزی مجاهدین، آقای مجددی در بهار سال ۱۳۷۱ برای دو ماه به عنوان رئیس دولت موقت مجاهدین انتخاب شد و دولت را رسما از فضل‌الحق خالقیار، نخست وزیر دولت نجیب الله تحویل گرفت.

صبغت الله مجددی پس از دو ماه، زمامداری سکان دولت اسلامی را براساس توافقات پیشاور به برهان الدین ربانی رهبر جمعیت اسلامی سپرد.

پس از سقوط رژیم طالبان، آقای مجددی به روند بن پیوست و در تعاملات مختلف سیاسی این کشور نقش فعال داشته است.

او ریاست لویه جرگه اضطراری را پس از فروپاشی طالبان به عهده داشت که منجر به ایجاد اداره انتقالی به رهبری حامد کرزی شد.

حامد کرزی رئیس جمهور فعلی افغانستان به آقای مجددی به دلیل این که یکی از اعضای حزب او در دوران جهاد بوده، ارادت خاص نشان می دهد. حامد کرزی در سالهای جهاد رئیس دفتر صبغت الله مجددی در پاکستان بود.

صبغت الله مجددی به عنوان رئیس مجلس سنای افغانستان نیز کار کرده و همچنین ریاست کمیسیون تحکیم صلح را به عهده داشته است.

برهان الدین ربانی

حق نشر عکس AP

برهان الدین‌ربانی، رهبر حزب جمعیت اسلامی افغانستان و از رهبران برجسته "جهادی" در افغانستان بود.

آقای ربانی که سه‌شنبه (۲۰ سپتامبر/۲۹ سنبله) در کابل ترور شد، در سال ۱۹۴۰ در فیض‌آباد ولایت بدخشان، در شرق افغانستان به دنیا آمد.

او مکتب را در زادگاه خود، ولایت بدخشان و کابل تکمیل کرد و پس از آن وارد دانشکده شرعیات دانشگاه کابل شد.

آقای ربانی در سال ۱۹۶۸ از دانشگاه الازهر مصر، در رشته فلسفه اسلامی درجه فوق لیسانس گرفت و به کابل بازگشت.

او در سال ۱۹۷۱ حزب جمعیت اسلامی را بنیانگذاری کرد، حزبی که فراز و فرودهای زیادی را در سالهای جنگ داخلی افغانستان تجربه کرد و آقای ربانی تا زمان کشته شدنش رهبری آن را برعهده داشت .

گروه های مجاهدین در سال ۱۹۹۲ وارد کابل شدند.

برای دو ماه صبغت الله مجددی ریاست دوره موقت دولت مجاهدین را بر عهده داشت ولی رسما آقای ربانی اولین رئیس دولت اسلامی افغانستان اعلام شد.

Image caption آقای ربانی از ولایت بدخشان در شمال شرق و همسایگی ولایت تخار بود

به دنبال فروپاشی رژیم طالبان در حملات آمریکا در ۲۰۰۱ میلادی، آقای ربانی که تا آن زمان به عنوان رئیس جمهور افغانستان شناخته می‌شد، قدرت را رسما به حامد کرزی، رئیس اداره موقت افغانستان تحویل داد، اما جایگاهی در کابینه جدید افغانستان نیافت .

آقای ربانی اما در انتخابات پارلمانی افغانستان در سال ۲۰۰۵ شرکت کرد و عضویت مجلس نمایندگان این کشور را به دست آورد.

به دنبال ایجاد شورای عالی صلح افغانستان آقای ربانی رئیس این شورا شد.

آقای ربانی در این سمت مسئول پیشبرد گفت و گوها با طالبان بود.

حامد کرزی

حامد کرزی، رئیس جمهوری کنونی در ۲۴ دسامبر ۱۹۵۷ در روستای "کرز" در نزدیکی شهر قندهار، در جنوب افغانستان به دنیا آمد.

پدر او عبدالاحد کرزی، نائب رئیس مجلس نمایندگان دوره ظاهر شاه در سالهای ۱۹۶۰ میلادی و از رهبران بانفوذ قومی در قندهار بود.

عبدالاحد کرزی در سال ۱۹۹۹ در شهر کویته پاکستان در پی تیراندازی مردان ناشناس کشته شد و جسد او را حامد کرزی، پسرش به قندهار منتقل کرد و در حالی که قندهار در آن زمان مرکز اصلی طالبان شمرده می‌شد، آقای کرزی جسد پدرش را در مراسم باشکوهی به خاک سپرد.

آقای کرزی در لیسه/دبیرستان حبیبیه کابل آموزش دید. این مکتب به دلیل داشتن دانش آموزانی از میان فرزندان مقامهای بلندپایه دولتی و اشراف شهرت داشت. او در رشته علوم سیاسی و روابط بین المللی از دانشگاه شمله هند مدرک فوق لیسانس دارد.

حامد کرزی در سالهای جنگ با شوروی پیشین، در خارج از کشور بود و بیشتر دوران مهاجرت او در پاکستان گذشت. حامد کرزی در پاکستان با صبغت الله مجددی، رهبر جبهه نجات ملی افغانستان ارتباط نزدیکی داشت و سالها ریاست دفتر او و همچنین ریاست کمیته سیاسی این حزب را به عهده داشت.

در سال ۱۳۷۱ خورشیدی که آقای مجددی به عنوان نخستین رئیس جمهوری دولت مجاهدین آغاز به کار کرد، آقای کرزی به پست معاونت وزارت خارجه منصوب شد.

کرزی پس از حادثه سپتامبر ۲۰۰۱ وارد افغانستان شد و جنگ مسلحانه علیه طالبان را از منطقه‌ای در شمال ارزگان آغاز کرد.

او سرگرم نبرد در این منطقه بود که اجلاس تاریخی بن آلمان با شرکت رهبران اتحاد شمال، نمایندگان محمد ظاهر، شاه سابق که در رم در تبعید به سر می‌برد تحت نظر سازمان ملل برگزار شد.

بر اساس موافقتنامه ای که در این اجلاس به امضا رسید، اداره موقت افغانستان به ریاست آقای کرزی به تصویب رسید و او در اول جدی/دی ۱۳۸۰ رسما قدرت را از برهان الدین ربانی تحویل گرفت.

مدت کار آقای کرزی در این مقام شش ماه تعیین شده و جرگه بزرگ (لویه جرگه) جوزای ۱۳۸۱ او را برای دو سال دیگر در مقام ریاست دولت انتقالی ابقا کرد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption آقای کرزی نیز متولد ولایت قندهار است

حامد کرزی در نخستین دور انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۸۳، که براساس موافقتنامه بن برگزار شد، شرکت کرد و با بیش از چهار میلیون و چهارصد هزار رای (۵۵/۴ درصد) به عنوان نخستین رئیس جمهوری منتخب افغانستان آغاز به کار کرد.

آقای کرزی در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری که در سال ۲۰۰۹ برگزار شد نیز با کسب بیش از ۲.۲ میلیون رای برای پنج سال دیگر زمان امور را در افغانستان به دست گرفت.

حامد کرزی نخستین رئیس جمهوری است که قدرت را از یک دولت منتخب به دولت منتخب دیگر تحویل خواهد داد.