طرح جدید اوباما برای افغانستان 'گزینه صفر' است؟

حق نشر عکس Reuters
Image caption هفته گذشته اوباما سفر کوتاه و سر زده به افغانستان داشت که با حامد کرزی رئیس جمهور افغانستان نیز دیدار نکرد

باراک اوباما، رئیس جمهوری آمریکا، سرانجام سرنوشت حضور نظامیانش را در افغانستان روشن کرد و برای خروج مرحله‌ای آنها از طرحش پرده برداشت.

آمریکا براساس برنامه تازه‌اش بعد از پایان ماموریت جنگی در سال ۲۰۱۴، نزدیک به ده هزار سرباز را همچنان در افغانستان نگاه خواهد داشت. اما تا دو سال دیگر یعنی تا پایان ۲۰۱۶ تمامی سربازانش را از افغانستان خارج می‌کند، به جز چند صد نفر که در نزدیکی سفارت مستقر خواهند شد.

رئیس جمهوری آمریکا همچنین گفت شمار سربازان آمریکایی تا آخر سال ۲۰۱۶ میلادی در افغانستان در حد محافظان یک سفارت عادی کاهش خواهد یافت، اما یک واحد یاری امنیتی درست مثل عراق خواهد داشت.

در عراق که آمریکا به رسیدن به توافق امنیتی با دولت نوری مالکی ناکام ماند، طرح خروج کامل را اجرایی کرد و فقط چندصد سرباز برای تامین امنیت دیپلمات‌های خود گذاشت.

همین نکته برای بسیاری در کابل سوال‌هایی را مطرح کرد که آیا برنامه اعلام‌شده اوباما به معنای انتخاب گزینه صفر در سال ۲۰۱۶ میلادی است؟

بدون شک برای تحلیلگران نظامی افغانستان تعهد تازه آقای اوباما به افغانستان کمتر از حد انتظار است.

کاهش زمان حضور و شمار سربازان آمریکایی در شرایطی که هیچ ضمانتی وجود ندارد که نیروهای امنیتی افغانستان از نظر اطلاعاتی، نیروهای هوایی و مالی تا آن وقت خودکفا شود، مایه نگرانی جدی‌ است.

ژنرال عتیق‌الله امرخیل، از فرماندهان پیشین ارتش افغانستان می‌گوید که نظامیان افغان در مرحله‌ای نیست که بتواند شورشیان را مهار کنند و همچنان به حمایت نیروهای ناتو نیازمندند.

او می‌گوید تا زمانی که افغانستان یک ارتش آماده و مجهز نداشته باشد، تصمیم گیری برای خروج ناتو پیش از وقت است.

به رغم آن، ژنرال جوزف دنفورد، فرمانده آمریکایی ناتو در کابل می‌گوید که برنامه رئیس جمهورش گزینه صفر یا به عبارت دیگر ترک افغانستان و رها کردن این کشور به حال خودش نیست.

آقای دنفورد فوراً بعد از اعلام طرح خروج رئیس جمهور اوباما نشست خبری برگزار کرد تا درباره جزئیات آن اطلاعات بیشتر بدهد، گفت که همکاری نظامیان افغان و آمریکایی برای درازمدت ادامه خواهد داشت.

فرمانده آیساف گفت صدها سرباز آمریکایی که در ماموریت غیر رزمی حمایتی در افغانستان می مانند ماموریت آموزش نیروهای افغان، پشتیبانی مالی و تجهیزاتی را ادامه خواهند داد و انتظار دارد تا سال ۲۰۱۷ نیروی هوایی افغانستان هم فعال شود.

حق نشر عکس AFP
Image caption دولت افغانستان از طرح خروج آمریکا استقبال کرده

ژنرال عتیق‌الله بریالی، معاون پیشین وزارت دفاع هم باوجودیکه می‌گوید برنامه اوباما گزینه صفر نیست، اما معتقد است که وزارت دفاع افغانستان کار زیادی برای پرکردن خلاء اطلاعاتی، مدیریتی و تدارکاتی دارد.

اعلام برنامه تازه رئیس جمهور اوباما اما به امضاء موافقت نامه امنیتی دوجانبه مشروط است. توافق نامه‌ای که رئیس جمهور کرزی از امضاء آن خودداری کرده، ولی دو نامزد پیشتاز انتخابات ریاست جمهوری گفته‌اند که آنرا فوراً نهایی می‌کنند.

این موافقت‌نامه امنیتی زیر مجموعه پیمان همکاریهای استراتیژیک بین دو کشور است که ده سال تا پایان ۲۰۲۴ اعتبار دارد.

اگر این موافقت‌نامه با همین جزئیات که نهایی شده امضا شود، آمریکا همچنان متعهد می‌شود که در نه شهر کابل، بگرام، مزارشریف، هرات، قندهار، شورآب، گردیز، جلال آباد و شیندند حضور داشته باشند طبعاً حیطه همکاریهای امنیتی‌اش با وضعیت که اکنون اعلام شده، به طور چشمگیری گسترده می‌تواند باشد.

فرماندهان ناتو می‌گویند که با طرح تازه خروج، آمریکا در سال ۲۰۱۷ تنها یک پایگاه در بگرام خواهد داشت و سایر پایگاه های خود را در گوشه و کنار این کشور خواهد بست. اما ژنرال دنفورد می‌گوید آمریکا در سایر نقاط کشور به نحوی حضور خواهد داشت.

با این حال، دولت افغانستان از طرح خروج آمریکا استقبال کرده و می‌گوید افغانها حالا به جای رسیده‌اند که از حاکمیت ملی خود دفاع کنند.

مطالب مرتبط