آینده حملات هواپیماهای بدون سرنشین در افغانستان چه خواهد شد؟

افغانستان یکی از مسایل اصلی مورد بحث رهبران جهان در اجلاس سران ناتو است که پس فردا در ولز بریتانیا برگزار می شود.

سران ناتو قرار است درباره ماموریت بعدی شان در افغانستان بحث و تبادل نظر کنند. ماموریت نظامی ناتو در افغانستان تا چهارماه دیگر به پایان می‌رسد. آمریکا و دیگر اعضای ناتو گفته اند که ماموریت جدیدشان در افغانستان کمک به نیروهای امنیتی افغان و مبارزه با تروریسم خواهد بود. ماموریتی که انتظار می‌‌رود بیش از پیش به استفاده از هواپیما های بدون سرنشین نیاز داشته باشد.

Image caption هواپیماهای بدون سرنشین سلاح های پیشرفته و کشنده علیه شورشیان اند

افغانستان، محل بیشترین حملات هواپیماهای بدون سرنشین

ولایت قندهار در جنوب افغانستان زادگاه طالبان و میزبان یکی از پایگاه های اصلی هواپیماهای بدون سرنشین است. این هواپیما ها سلاح های پیشرفته و کشنده علیه شورشیان به حساب می‌آیند.

از پایگاه هوایی قندهار این پرنده های بدون سرنشین فعالیت های شورشیان را در مناطق جنوبی و شرقی افغانستان زیر نظر دارند و به آنها حمله می کنند.

این هواپیماها شورشیان را در کشور همسایه پاکستان هم در امان نگذاشته اند. کشوری که موارد زیادی از این گونه حملات همیشه گزارش می شود. اما براساس یک ارزیابی تازه شمار حملات هواپیماهای بدون سرنشین در افغانستان به مراتب بیشتر از دیگر کشورها است.

آلیس راس، از اداره روزنامه نگاری تحقیقی بریتانیا که درباره حملات هواپیما های بدون سرنشین در افغانستان تحقیق کرده، می گوید: "تا پایان سال ۲۰۱۲ میلادی بیش از یک هزار حمله هواپیما های بدون سرنشین در افغانستان صورت گرفته. که بیشتر از دو برابر مجموع حملاتی است که در پاکستان، یمن و سومالی انجام شده است."

اما یافته های آنها در افغانستان نشان می دهد که معلومات کافی در مورد محل حمله، زمان حمله و این که چه کسانی در نتیجه این حملات کشته می شوند در دسترس نیست.

Image caption خودرویی در کنر که هدف شلیک هواپیمای بدون سرنشی قرار گرفته است

قربانیان حملات هواپیماهای بدون سرنشین کی ها هستند؟

نظامیان بریتانیایی و آمریکایی می گویند که هواپیماهای بدون سرنشین بیشتر برای جمع آوری اطلاعات و محافظت از نیروهای زمینی استفاده می شوند.

اما مقام های محلی افغان می گویند که این هواپیماها تلفات سنگینی هم به شورشیان وارد کرده است.

قادر خان امید، معاون پلیس کنر می گوید: "ما فکر می‌کنیم، بمباران هواپیماهای نیروهای ائتلاف نه تنها در کنر، بلکه در تمام افغانستان موثریت دارد. موثریتش این است که روحیه دشمن را ضعیف می‌سازد و روحیه نیروهای امنیتی ولایت کنر را بلند می‌برد. این هواپیماها بی سرنشین است که به وقت و زمان خوب دقیق حمله می‌کند و دشمن را از بین می‌برد و به ما هم بسیار کمک می‌کند."

مثل حمله سال گذشته در ولسوالی وته‌پور ولایت کنر؛ ولایتی در شرق افغانستان که ساکنان آن به صدای این هواپیماها عادت کرده اند.

گزارش کردن یا تائید این حملات کار سختی است. نظامیان خارجی اطلاعات کافی درباره این حملات ارائه نمی کنند و دسترسی روزنامه نگاران هم به این مناطق خطرناک، آسان نیست.

ساکنان کنر نظرات متفاوتی درباره حملات هواپیماهای بدون سرنشین دارند. بعضی ها می گویند این هواپیماها تهدیدی برای غیرنظامیان نیست ولی شماری دیگر خواهان پایان این حملات اند.

یکی از ساکنان کنر می گوید: "تا به حال نیروهای آمریکایی در کنر از هواپیماهای بدون سرنشین فقط برای از بین بردن مخالفان شان استفاده کرده اند."

اما ساکن دیگر این ولایت می گوید: "ما از دولت افغانستان می خواهیم که جلوی این حملات را بگیرد. این حملات بر روحیه کودکان، زنان و بزرگسالان تاثیر منفی می گذارد."

برخی نهادهای بین المللی می گویند بدون اطلاعات کافی در مورد حملات هواپیماهای بدون سرنشین، نمی توان میزان آسیب این حملات به غیرنظامیان را ارزیابی کرد.

Image caption به گفته معاون فرماندهی پلیس کنر تنها در پنج ماه گذشته ده ها شورشی در حملات هواپیماهای بدون سرنشین کشته شدند

نگرانی از افزایش حملات هواپیماهای بدون سرنشین

حالا این نگرانی هم وجود دارد که ممکن است نیروهای خارجی بعد از پایان ماموریت نظامی شان از این هواپیما ها بیشتر استفاده کنند.

آلیس راس از اداره روزنامه نگاری تحقیقی بریتانیا می گوید: "نیروهای خارجی در افغانستان دو ماموریت اصلی خواهند داشت. حمایت از نیروهای افغان و اجرای عملیات ضد تروریستی. افغانستان کشور بزرگی است. و این ماموریت در قلمروی بزرگی باید اجرا شود ولی با نیروی خیلی کم. بنابرین به نظر می‌رسد که این نیروها بیش از پیش از هواپیما های بدون سرنشین برای ماموریت ضد تروریستی استفاده کنند."

اما آنچه بسیاری را نگران کرده ادامه حملات هواپیماهای بدون سرشنین در آینده بدون حمایت کافی اطلاعاتی است که به اعتقاد شماری می تواند جان غیرنظامیان بیشتری را با خطر روبرو کند.

این یکی از مسایل حساسی است که می تواند در روابط افغانستان و ناتو تنش ایجاد کند. یافتن راه‌کار مناسب برای عبور از این چالشها و یافتن پاسخ روشن برای سوالات احتمالی که در آینده فراروی ناتو خواهد بود، از مباحث اصلی ناتو در دور روز آینده است.

Image caption احتمالا نیروهای خارجی بعد از پایان ماموریت نظامی شان در افغانستان، از هواپیماهای بدون سرنشین بیشتر استفاده خواهند کرد