در هشتمین جشنواره تئاتر افغانستان چه گذشت

حق نشر عکس Edris Fakhri

تئاتر افغانستان در ۹۱ سال عمرش از فراز و نشیب های متعدد سیاسی متاثر شده است. گاهی برخی از دولتمردان، تئاتر را به خانواده و کابینه خود منحصر کردند.

عده ای هم آنرا بلندگوی تبلیغ پیام های سیاسی خود قرار دادند. زمانی گروه‌هایی افتخارات، امکانات و تجهیزات تئاتر را به یغما بردند و زمانی هم تئاتر و هر هنر دیگر مردود و نا مشروع خوانده شد.

در این میان بغض منفرد گلوی هنرمند گاهی در خیابان های سنگی غرب پیچید و یا هم با خود هنرمند زیر خاک رفت بدون آنکه بیان شود.

آهنگ نا موزون زبان تئاتر

دستاورد های هنری سیزده سال اخیر تئاتر گسسته و محدود است. تا هنوز زبان تئاتر آهنگ موزونی نیافته. هماهنگی بین پیشگامان و نورسته های تئاتر جا نیافتده. تعهد دولت در قبال ترویج و پیشبرد تئاتر کمرنگ است و حمایت فرهنگی بیرونی نیز بیشتر به تیر های رها شده در تاریکی می‌مانند.

نهاد های فعال در زمینه تئاتر نیز برنامه ای مشخص و سازمان یافته ای برای بهبود وضعیت تئاتر در دست ندارند. نویسنده گان تئاتر نیز بیشتر به شکل سنتی و نثر گونه به موضوعات می پردازند و از گفت‌وگوهای رسمی و شعاری کار می گیرند. برای مشق زمان کافی داده نمی شود. چالش های امنیتی علاقمندان تئاتر را از آگهی باز میدارد و نمایش‌ها اکثرا فقط برای یک شب به روی صحنه می آیند.

'امیدوار کننده و الهام بخش'

با همه این چالش‌ها، برگزاری هشتمین جشنواره ملی تئاتر با سازماندهی تئاتر ملی روزنه امید را به‌روی علاقمندان این هنر دوباره گشود و گروه های تئاتر را از چهار گوشه افغانستان به رقابت فراخواند.

گروه‌های تئاتر از ۱۹ ولایت افغانستان به کابل پایتخت آمدند و ۳۱ نمایش را به هیات داوران جشنواره دادند و از این میان هیات داوران ۱۷ نمایش را برای اجرا روی صحنه و شرکت در رقابت برگزیدند.

نمایشنامه ها متنوع بودند جوان آراسته با لباس محلی دنبال عروس آینده می‌رود، هنرمندی که می‌میرد و حتی کفنی ندارد. امپراطور کیکاوس درحالی که مدهوش است جان نزدیکانش را می‌گیرد، مادری که یک پسرش سرباز ارتش است و پسر دیگرش که به گمان اینکه از دین دفاع می‌کند، خود را منفجر می‌کند و برادرش را نیز از بین می برد و شیری که سواد ندارد و در نوشتن نامه به معشوقش، از حیوانات دیگر کمک می‌طلبد.

حق نشر عکس Edris Fakhri

ممنون مقصودی بازیگر تئاتر و سینما و از اعضای هیات داوران این جشنواره، برگزاری هشتمین جشنواره تئاتر را یک دستاورد مهم می‌داند و می‌گوید: "همه زیر یک چتر کنار هم آمدند و کارهای یک دیگر را مشاهده کردند. این یک دستآورد ملی در عرصه هنر و وحدت مردمی است."

لینا علم بازیگر سینما و از دیگر اعضای هیات داوران می‌گوید حضور بازیگران زن از ولایات در این جشنواره به او انگیزه و امید داده است: "منحیث یک هنرپیشه زن من در مرکز با چالش های فراونی روبرو هستم ولی اینها(بازیگرانی که از ولایات آمده اند) در ولایات کار می‌کنند و از مناطق دور افتاده به این جشنواره آمده اند. همت این خانم ها به من الهام بخش است."

جنبه های دیگر

در کنار نمایش، آموزش های حرفه ای در عرصه نوشتن درامتیک، کارگردانی، بازیگری و نهادینه ساختن تئاتر در بین مردم نیز برای شرکت کننده گان این جشنواره فراهم شده است.

با توجه به جوانب مختلف این جشنواره، برگزاری آن را می‌توان زمینه ساز تبادل افکار بین دست اندرکاران تئاتر و گام جدی در روند تحقق تئاتر در سراسر کشور حساب کرد.

نابسامانی های امنیتی افغانستان را نمی توان نادیده گرفت. یک عضو گروه تئاتر ننگرهار از شرق افغانستان که قرار بود در این جشنواره شرکت کند چند روز قبل از سوی مخالفان مسلح دولت گرفتار و کشته شد.

اما به رغم از دست دادن یکی از اعضا، اعضای دیگر این گروه نمایش خود را روی پرده بردند. چنین بود که قادر فرخ کارگردان شناخته شده تئاتر در افغانستان در مورد بازیگران جوانی که از ولایات مختلف و به رغم تهدید های امنیتی هنوز کار تئاتر می کنند آنها را نسلی برخاسته از دود و باروت خواند:"جوانان ما از دود و باروت برخاسته اند و با گردن افراشته در این جشنواره شرکت کرده اند."

برندگان

جوایز هشتمین جشنواره در دو بخش به شش گروه تئاتر داده شد.

"پری گل ها" نوشته پیرمحمد کاروان در بخش نمایش کوتاه مقام اول را کسب کرد و "نوربندک مه خواستگاری موره" نوشته قربانعلی میرزایی در بخش نمایش بلند حایز مقام اول شد.

در سومین روز جشنواره در کنار توزیع جوایز، جشن با شکوهی نیز برگزار شد که با موسیقی محلی، تصوفی، پاپ، رپ و اتن همراه بود.

مطالب مرتبط