افغانستان: انار می‌تواند جانی تازه به اقتصاد بدمد؟

آیا کشاورزی می‌تواند از وابستگی افغانستان به کمک‌های خارجی کم کنند؟ افغانستان امیدوار است بتواند در کنفرانس لندن، موافقت شرکت‌های بزرگ خارجی را برای سرمایه‌گذاری در عرصه‌های مختلف اقتصادی در این کشور جلب کند. کشاورزی یکی از این عرصه‌هاست. داوود قاری‌زاده، در گزارشی، چشم‌انداز این بخش کلیدی در اقتصاد افغانستان را بررسی کرده‌است.

حق نشر عکس b
Image caption یک میوه‌چین در مزرعه‌ای نزدیک شهر قندهار

فصل برداشت محصول در باغ‌های میوه قندهار، ولایتی که نامش در حال حاضر بیشتر از انارهای مشهورش با طالبان پیونده خورده، به پایان خود نزدیک می‌شود.

میوه‌چین‌ها "یا الله، یاالله گویان"، محصول قیمتی را از بالای درخت برای آنها که زیر درخت هستند می‌اندازند تا مبادا میوه‌‌های ارزشمند، سالم به زمین نرسند.

در دمای حدود ۲۰ درجه سانتی‌گراد، هوا همچنان معتدل است و برای شیرین شدن میوه‌ ایده‌آل.

میوه‌ها، بسته‌بندی شده در جعبه‌ یا کیسه‌ کنفی به سمت بازارها و انبارهای سراسر کشور، پاکستان و خاورمیانه روانه می‌شوند.

با این همه برای اینکه این محصول سودی واقعی نصیب افغانستان کند باید به بازارهای اروپا برسد.

حق نشر عکس f
Image caption از نظر کارشناسان انارهای افغانستان از بهترین انارهای جهان‌ هستند

'در مسیر پر پیچ و خم'

کارتن‌های آب انار روی خط تولید کارخانه‌ای در جنوب انگلستان حرکت می کنند. شرکت تولید آب میوه "پامگریت" که افشره (عصاره) باکیفیت انار را از سراسر جهان می‌خرد، حالا به افغانستان چشم دوخته است.

آدام پریچارد، رئیس این شرکت می‌گوید: "انارهای افغانستان از بهترین انارهای جهان هستند، اما مشکلات تدارکاتی [در افغانستان] هم از چالش‌های عمده هستند."

آقای پریچارد امیدوار است که این هفته در "کنفرانس لندن درباره افغانستان"، قرارداد خرید هزار تن افشره انار را با یک کارخانه آب‌میوه در کابل امضا کند.

در صورت امضای این قرارداد و برنامه‌ریزی برای آن می‌توان برنامه‌ جدیدی را برای کشاورزی افغانستان در سال‌های آینده در نظر گرفت.

حق نشر عکس f
Image caption انار به عنوان جایگزینی سودآور نیز برای کشت غیرقانونی تریاک مورد توجه قرار گرفته است

دشواری‌های بسیار

در دفتری واقع در مرکز کابل، دشواری‌های بسیاری که پیش روی آقای پریچارد و همکاران افغانش قد علم کرده‌اند، بیش از پیش به چشم می‌آیند.

نجله حبیبی‌یار، رئیس سازمان توسعه صادرات افغانستان است. او کاملا می‌داند برای کشاورزان افغان چقدر سخت است که به جای محصول عمده تجاری و البته غیرقانونی خشخاش، با محصول انارشان زندگی را اداره کنند.

او به بی‌بی‌سی می‌گوید: "محصول خوب انار به کار، زمان و یک بازار خوب نیاز دارد. اما کشاورزان خشخاش می‌دانند که حتی اگر محصولاتشان از بین برود باز هم پولش را می‌گیرند. دردسرش کمتر است."

امسال ناامنی، تلاش برای مقابله با کشت خشخاش را با مشکل روبرو کرده است و تولید تریاک ۱۷ درصد بیشتر شده است.

میزان تولید انار هم بیشتر شده اما در شرایطی که خشخاش‌کاران می‌دانند مشتری به سراغ‌شان می‌آید، باغ‌داران انار با موانع بزرگی برای رساندن میوه‌های‌شان به بازار روبرو هستند.

نجله حبیبی‌یار می‌گوید: "مساله اصلی داشتن تجهیزات مناسب نگهداری محصول در سردخانه، آماده کردن و بسته‌بندی کالاست. در عین حال ما متاسفانه فاقد یک نهاد بازرسی تایید شده از سوی مجامع بین‌المللی هستیم که با بررسی کیفیت نهایی محصول، آن را رسما تایید کند."

اولین بار که شرکت "پامگریت" قصد خرید افشره میوه را از کابل داشت، این پیچیدگی‌ها باعث می‌شد محصول نهایی بسیار گران تمام شود اما حالا آدام پریچارد امیدوار است اوضاع تغییرکند.

او می‌گوید: "در تلاشیم از طریق همکاری با تولید کنند‌ه‌ها، روندی ایجاد کنیم که محصول خود را رقابتی‌تر و تجاری‌تر عرضه کنند."

حق نشر عکس f
Image caption در سال‌های اخیر آب انار با سرعت جای خود را در بازار بریتانیا پیدا کرده است