بی‌سرنوشتی کابینه و روزگار مردم افغانستان

حکومت جدید افغانستان پس از ماه‌ها کشمکش انتخاباتی سرانجام در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۴ تشکیل شد. معرفی کابینه در چهل و پنج روز اول حکومت، از وعده‌هایی بود که رئیس جمهوری جدید به مردم داده بود اما حالا با گذشت حدود هشتاد روز از ایجاد حکومت وحدت ملی، خبری از کابینه جدید نیست. بسیاری از مسئولان محلی در حالت سرپرستی قرار گرفته‌اند و وزارت‌خانه‌ها و ریاست‌های مهم دولتی هم توسط سرپرست‌ اداره می‌شوند. این مساله منجر به وقفه در امور اداری و اجرایی و کندی در کار نهادهای دولتی افغانستان شده که تاثیرات مستقیم و غیر مستقیمی بر زندگی مردم داشته است.

از تعدادی از شهروندان افغان پرسیدیم که آیا تاخیر در معرفی کابینه هیچ تاثیری روی زندگی شان داشته؟

حمید، موتر فروش:

کار و بار ما از وقتی که حکومت وحدت ملی اعلام شده، خوب نیست. می‌توانم بگویم که پنجاه درصد روی کار ما تاثیر منفی کرده و مشکلات زیادی ایجاد کرده است.

مردم به خاطر انتحار و انفجارها سراسیمه‌اند و این وضعیت روی روحیه مردم تاثیر گذاشته است. به هر وزارتی که می‌رویم کار و بار به کندی پیش می‌رود. سرپرست‌ها کار نمی‌کنند و ماموران دولتی هم دل شان کار نمی‌‎شود. هر جایی که سر می‌زنیم کارها به کندی پیش می‌رود.

شیرین نورزی، خانم خانه:

وقتی که پسرم یا شوهرم یا هر کسی از خانه بیرون می‌رود ما اعتماد نداریم که پس بیایند. هفتاد هشتاد روز می‌شود که می‌گویند کابینه تعیین می‌شود، نه کابینه تعیین شد و نه مشکل مردم حل شد. شما همین حالا بروید ببینید که جوانان در پشت وزارت‌خانه‌ها ایستاده‌اند برای کار و از یک طرف هر روز مردم می‌میرند.

به همین دلیل بی‌سرنوشت هستیم و زندگی برای ما هیچ مفهومی ندارد، این وضعیت بیشتر از همه، ما مادرها را بسیار پریشان کرده. به هر وزارتی هم که داخل می‌شویم و اولاد خود را برای کار و استخدام می‌بریم، کار بدون واسطه نمی‌شود چون کسی از شایستگی نمی‌پرسد و اگر واسطه داشته باشید و در پارلمان کسی را بشناسید کار حل می‌شود در غیر آن نه.

ضیاالحق، کارمند دولت:

وزیر شخص اول اداره است، اگر فرد مسئول اداره نباشد نه کسی منفک و نه هم مقرر می‌شود و تمام امور اجرایی مردم می‌ماند منتظر شخصی که تایید و یا امضا کند. شخص اول که نباشد کاری صورت نمی‌گیرد و مردم در به در می‌شوند.

به هر حال در اداره‌ها کار نیست، کسانی که سرپرست هستند کار مسئولان را نمی‌توانند انجام دهند، مثلا در همین وزارت معارف (آموزش و پرورش)، معلمانی هستند که می‌خواهند به ولایات تبدیل (منتقل) شوند یا از ولایات به مرکز بیایند یا که معلمان زیادی امتحان دادند که باید استخدام شوند، این ها همه سرگردان هستند. نه تنها وزارت معارف بلکه همه وزارت‌ها همین وضعیت را دارد.

روشن، مدیر اجرائی مکتب:

ما که انتظار حکومتی سالم را داریم، معرفی کابینه برای ما خیلی مهم است و می‌تواند تاثیرات مثبت روی زندگی ما، بخصوص روی زندگی طبقه جوان داشته باشد. مثلا همین حالا که من به ریاست معارف شهر آمده‌ام، باور ندارم که به مقصد می‌رسم یا نه.

جدا از ترس و نگرانی، کارها درست پیش نمی‌رود. همین حالا نمی‌دانیم که معاش ماه آینده را چه کسی منظور (تایید) و اجرا خواهد کرد. سه روز است که سرگردان هستم و هنوز کارم معطل است. من آرزو دارم که به هر حال یک وزیر یا سرپرستی بیاید که کارها راه بیافتد.

محمد حسن ابراهیمی، فوق لیسانس زراعت:

یک پست در وزارت زراعت اعلام شده بود و ما امتحان دادیم و مصاحبه هم کردیم و روند اداری هم تمام شد. قرار بود استخدام شویم که فرمان آمد که استخدام بند شده و به این ترتیب کار ما هم بند ماند و تا همین حالا بی‌سرنوشت هستیم.

پیگیری هم کردیم و بالاخره وزیر سرپرست گفت که دیگر کاری از دست ما ساخته نیست و بعد وزیر هم برکنار شد و معین (معاون) هم که آمد گفت صلاحیتی ندارد که منظوری و تقرری کسی را امضا کند.

همین باعث شد که نزدیک به شش ماه از وقت ما در روند استخدام هدر برود و بی‌سرنوشت بمانیم. بعد از آمدن وزیر جدید هم معلوم نیست که چه می‌شود.

محمد آصف، کتاب فروش:

سی سال است که اینجا کتاب فروشی می‌کنم و جنجال‌های زیادی را پشت سر مانده‌ام، در این روزها خود من به چند شعبه دولتی رفته‌ام، یکی می‌گوید سرپرست است و دیگری می‌گوید که معین صاحب امر داده نمی‌تواند.

یکی از پسرانم با مشکلات و مصرف زیاد دارالمعلمین را خواند و قرار بود که به عنوان معلم استخدام شود. هر جا که رفتیم همه می‌گویند که تا کابینه معلوم نشود کسی مقرر نمی‌شود و گفته شده که کسی هم تعیین یا برکنار نشود. بیکاری هم زیاد شده و همه ما در سردرگمی به سر می‌بریم.

فاطمه عاشوری، تجارت پیشه:

چهار سال است که با خانم‌ها در بخش خودکفا سازی زنان کار می‌کنیم، از یک سال گذشته متاسفانه زیاد ضربه خوردیم چون هم روند انتخابات طولانی شد و بعد که انتخابات تمام شد وزارت‌ها بهانه‌های جدیدی تراشیدند. این روزها که کار ما در وزارت‌خانه‌ها بند است به ما می‌گویند که منتظر باشید که سرنوشت وزارت معلوم شود. همین است که سرمایه‌گذاری‌ها ضرر می‌کنند.

خود ما مثلا مجبور شدیم که درآمدی که از جای دیگری داشتیم را صرف کارهای خود کنیم که در وزارت مالیه گیر کرده بود. باز هم می‌گویند امروز وزیر نیست، انتخابات است، کابینه نیست، حالا هم همه سرپرست تعیین شده و کسی اجازه کاری را ندارد.

خان جان الکوزی، معاون اول هیات مدیره اتاق تجارت و صنایع افغانستان:

به دنبال امضا نشدن موافقت‌نامه امنیتی با آمریکا، جنجال‌های انتخابات و بالاخره خروج نیروها، بخش خصوصی افغانستان شش میلیارد دلار ضربه دید، بعد از ایجاد حکومت وحدت ملی کم کم امیدواری و حرکتی به میان آمد اما حالا دوباره به خاطر روشن نبودن سرنوشت کابینه، امیداوری‌ها از بین رفته و تجارت و سرمایه‌گذاری و صنعت با مشکل مواجه شده و به حداقل رسیده است.

حکومت تعهد کرده بود که کابینه کارا و حرفه‌ای به میان می‌آورد که عاری از فساد و متکی به قانون باشد اما متاسفانه امروز و فردا شد و به درازا کشید و هنوز کابینه‌ای در کار نیست که تاثیر جدی و عمیق بر اقتصاد و سرمایه‌گذاری داشته است. امیدواریم که با همه این انتظارها، حکومت سرانجام کابینه تخصصی و کاری معرفی کند. ده‌ها تاجر و افرادی که به اداره‌ها، گمرک‌ها، وزارت‌ها و دفتر ولایت‌ها مراجعه می‌کنند کار شان راه نمی‌افتد و مشکلات بیشتر می‌شود.

فرحناز، تجارت پیشه:

من برای مدتی معاون یک شرکت بودم و خواستم که تجارت شخصی خود را شروع کنم و برای منفک شدن از کار قبلی خود، درخواست دادم اما شرکت به دلیل مسایل مالی مرا به وزارت مالیه راجع کرد. وقتی به وزارت مالیه رفتیم گفتند که به خاطر وضعیت کنونی، کسی منفکی یا مقرری را امضا نمی‌کند. من تا حالا بی سرنوشت مانده‌ام.

زیاد ضربه دیدم، می‌خواستم کار شخصی خودم را شروع کنم اما به خاطر همین مساله نشد که پیش ببرم و این سکتگی (وقفه) مانع من شد که شرکت خودم را باز کنم و هم از نظر مالی و هم از نظر کاری زیاد ضرر کردم.

عصمت الله وردک، سرمایه‌گذار:

با ایجاد حکومت وحدت ملی و مشخص نبودن سرنوشت کابینه ما دچار سردرگمی شدیم و کسی نیست که به ما پاسخگو باشد. خصوصا مشکلات ما با وزارت مالیه به حدی رسیده که کالاهای تجاری ما که از کشورهای همسایه وارد می‌شود کسی جریان گرفتن محصول (تعرفه) را پیش نمی‌برد و این سبب شده که کالاهای غیرقانونی وارد کشور شود و کسی هم نیست چیزی بگوید.

خواهش ما از رئیس جمهوری و رئیس اجرایی این است که کابینه را تعیین کنند که مشکلات ما حل شود در غیر آن کارخانه ما بسته می‌شود و مثل ما چندین کارخانه دیگر از بین می‌رود که سبب به وجود آمدن مشکلات اقتصادی و فلج شدن اقتصاد و در نهایت رکود خواهد شد. علت اصلی همه این مشکلات معرفی نشدن کابینه است چون در هیچ وزارتخانه‌ای، کسی مسئولیت نمی‌گیرد و کار نمی‌کند.