صد روز نخست حکومت وحدت ملی

حق نشر عکس Reuters

پس از شکست بن­‌بست انتخابات و روی کار آمدن 'حکومت وحدت ملی' در افغانستان، محمد اشرف غنی، رئیس جمهوری در روز مراسم تحلیف در ۷ میزان ۱۳۹۳، خطاب به مردم از برنامه‌های جدید اصلاحات در سه قوه دولت یادآوری کرد و اطمینان داد که به زودترین فرصت اصلاحات را در قوای قضائیه، مقننه و اجرائیه به وجود خواهد آورد.

او همچنان به فساد گسترده در دستگاه‌های سه­‌گانه اشاره کرد و وعده سپرد برای ریشه‌‌کن کردن فساد و ایجاد اصلاحات در کمیسیون‌های انتخاباتی اقدامات جدی روی دست گیرد. رئیس جمهوری در سخنرانی روز تحلیف‌اش نیز تاکید کرد که وعده‌های داده شده به مردم در زمان انتخابات را عملی و برای تامین امنیت، ایجاد ثبات و اعاده صلح در کشور تلاش خواهد کرد.

اما در حالی‌که از هفتم میزان روز مراسم تحلیف و انتقال قدرت سیاسی به حکومت وحدت ملی تا کنون دقیقا ۱۰۰ روز می‌گذرد، آیا گام‌های اولیه برای انجام وعده‌های داده شده به مردم برداشته شده تا ملت را به دورنمای عملکرد حکومت وحدت ملی امیدوار سازد؟

آنچه انجام شد

۱- حکومت وحدت ملی در هفته نخست کارش 'موافقتنامه دوجانبه امنیتی' با آمریکا و 'موافقت‌نامه وضعیت نیروها' را با ناتو امضا کرد. این دو توافق‌نامه سرنوشت حضور نیروهای خارجی در افغانستان را پس از سال ۲۰۱۴ مشخص می‌سازد.

۲- بازگشایی پرونده فساد کلان کابل بانک و پیگیری قانونی عاملان آن. هرچند گفته می­‌شود عاملان اصلی بحران کابل بانک هنوز نه تنها بازداشت نشده‎اند بلکه در پست‌های بلند دولتی کار می‌کنند.

۳- سرعت اقدامات برای بازدید از برخی نهادهای حکومت و غافل­گیر کردن مسئولان بی­‌کفایت از جانب رئیس جمهوری، از گام‌هایی است که حکومت به نفع مردم برداشته است.

۴- سران حکومت به عنوان چهره های جدید دولت وحدت ملی در کنفرانس لندن و بروکسل شرکت کردند که به دنبال آن نعهد کشورهای عضو ناتو به ادامه همکاری با افغانستان در یک ماموریت جدید جلب شد. همچنین در کنفرانس لندن تجدید تعهد کمک ۱۶ میلیارد دالری جامعه جهانی به افغانستان حاصل شد.

۵- سفر رئیس جمهور غنی به چین و شرکت رئیس اجرائی در جلسه شانگهای نیز خالی از سود نبود و در جهت حصول منافع ملی گام­‌های ارزنده‌ای به حساب می­‌آیند.

۶- سفر رئیس جمهوری به پاکستان و گفت‌وگوی او با سران حکومت آن کشور را نیز می­‌توان حداقل آغازی جدید برای آوردن صلح و کشاندن طالبان به روند صلح به همکاری پاکستان تعبیر کرد.

در کنار این مسایل اما کارهای بنیادی و اساسی که باید از جانب حکومت وحدت ملی با سرعت انجام می‌‌شد، تا کنون محقق نگردیده است.

آنچه انجام نشد

۱- امنیت به عنوان عنصر مهم زندگی انسان­‌ها، نه تنها در کشور بهبود نیافت بلکه به نظر می‌رسد­ برنامه و استراتژی لازم برای تامین امنیت نیز در دست اجرا نیست. در دوران حکومت جدید چه در ولایات و چه در مرکز، تلفات نظامیان و غیر نظامیان به شدت افزایش یافته و روزانه ده‌ها تن در کشور جان‌های شان را از دست می‌دهند. انفجار و انتحار اکنون به مشغله روزمره مردم کابل تبدیل شده و روزی نیست که در کابل پایتخت، اطفال و زنان و غیر نظامیان کشته و یا زخمی نشوند.

امروز هر شهروند کابلی از ترور و انتحار به شدت در هراس است و حتی مامور دولت نیز هرلحظه جانش را در خطر ترور می‌بیند. مردم به صورت عموم نگرانی‌شان بیشتر شده است.

۲- اقتصاد کشور رو به رکود گذاشته و بی‌کاری در افغانستان بیداد می‌‌کند. به دلیل نبود امنیت، سرمایه‌گذار­‌ها از افغانستان فرار کرده و تاجران نیز جرات نمی­‌کنند روی کارهای زیربنایی سرمایه‌گذاری کنند. بهای کالاهای اساسی رو به صعود بوده و هیچ نهادی برای کنترل قیمت مسئولیت نمی­ پذیرد. در کل از نظر اقتصادی مردم با دشواری­‌های بزرگی روبرو هستند.

۳- در مورد آوردن اصلاحات سریع در کمیسیون‌‌های انتخاباتی و تنظیم بهتر نظام انتخاباتی کشور که به عنوان یکی از اولویت­‌های کاری هر دو نامزد در توافقنامه سیاسی بر آن تاکید شده است، نیز تا هنوز کاری انجام نشده و کوچک‌ترین گامی در این راستا از جانب حکومت وحدت ملی برداشته نشده است.

با توجه به مشکلی که در انتخابات ریاست جمهوری به وجود آمد و کمیسیون‌ها نتوانستند نامزد برنده و بازنده را اعلام کنند، مردم به هیچ وجه اطمینان ندارند که در انتخابات مجلس نمایندگان که پیش رو است، از رأی شان حراست ­شود.

۴- یکی از مسائلی که حکومت وحدت ملی برای تامین شفافیت در دوره‌های بعدی انتخابات بدان تاکید کرده بود، توزیع تذکره‌های الکترونیکی بود. اما تا کنون هیچ گام عملی جدی در این مورد برداشته نشده است.

صد روز بدون کابینه

۵- از همه مهم­تر کابینه جدید که ایجاد آن می‌­توانست به عنوان گام نخست، مبنای اجرای سایر امور حکومت وحدت ملی باشد، تا هنوز تشکیل نشده است. تاخیر در اعلام تشکیل کابینه از همین حالا انبوهی از مشکلات را به وجود آورده و تا حدودی مردم را از آینده نا امید ساخته است.

عدم شکل‌‌گیری کابینه، سبب شده که مردم در خلای قدرت به سرببرند و فرصت‌طلبان با استفاده از فضای به وجود آمده تلاش می­‌کنند به نفع شخصی و به ضرر مردم، آخرین میخ را بر تابوت نظامی به ارث‌مانده از رئیس جمهور کرزی، بکوبند.

۶- در مورد برچیدن فساد گسترده در دستگاه دولت که میراث نظام ۱۳ ساله گذشته می‌‌باشد و هر دو نامزد نیز چه در زمان انتخابات و چه در توافقنامه سیاسی وعده داده بودند که با جدیت با آن مبارزه خواهند کرد، تا هنوز اقدام عملی صورت نگرفته است. برخلاف از مدتی که وزارت‌ها به وسیله سرپرست اداره می­‌شود، دامنه فساد و سوءاستفاده‌ها به دلیل عدم نظارت جدی، گسترده­‌تر شده است.

با چنین وضعیتی از همین اکنون می‌‌توان آینده عملکرد حکومت وحدت ملی را تا حدودی پیش‌بینی کرد. این‌ که حکومت جدید می‌‌تواند در پنج سال آینده وعده‌های داده شده به مردم از جانب هر دو نامزد در زمان انتخابات را عملی کند یا نه و اینکه آیا حکومت می­‌تواند ثبات را تامین، اقتصاد کشور را تقویت، فساد را ریشه‌کن و در اداره دولت اصلاحات به وجود آورد، سوال­‌هایی هستند که گذشت زمان به آن پاسخ خواهد داد.

می­‌گویند: "سالی که نیکو است از بهارش پیداست".

مطالب مرتبط