روزنامه‌های کابل: شنبه ۲۵ دلو

Image caption اشرف غنی به زودی با ناریندرا مودی نخست وزیر هند در دهلی دیدار خواهد کرد

با اعلام آمادگی چین برای کمک به گفت‌وگوهای صلح، نزدیک شدن روابط دولت افغانستان با پاکستان و اعلام سفر قریب‌الوقوع اشرف غنی رئیس جمهوری افغانستان به هند، بسیاری از روزنامه‌های چاپ امروز کابل چند و چون روابط افغانستان با این سه کشور و ارتباط آن با تامین صلح در کشور را تجزیه و تحلیل کرده‌اند.

هشت صبح در سرمقاله خود با اشاره به اعلام آمادگی چین برای آمادگی به کمک به روند صلح در افغانستان، تاکید کرده که در هر نوع توافقی باید قانون اساسی افغانستان به عنوان "خط قرمز" به رسمیت شناخته شود. نویسنده افزوده که حکومت وحدت ملی باید هرچه زودتر خط قرمز صلح احتمالی را مشخص کند.

اخیراً چین اعلام کرد که در صورت درخواست همه جناح‌ها در افغانستان، حاضر است به روند صلح در این کشور کمک کند. پیشتر اشرف غنی رئیس جمهوری افغانستان از چین خواسته بود که از تلاش‌های صلح دولت وحدت ملی حمایت کند. سرمقاله‌نویس هشت صبح معتقد است که ظاهراً چین به درخواست آقای غنی لبیک گفته است.

روزنامه با اشاره به این که چین با پاکستان روابط عمیق دفاعی، امنیتی و صنعتی دارد، نوشته که این واقعیت به چین فرصت می‌دهد که از نفوذش بر پاکستان استفاده کند و ارتش این کشور را وادار به همکاری جدی برای کمک به تلاش‌های صلح در افغانستان کند. هشت صبح افزوده که عناصر صلح‌طلب طالبان هم می‌توانند به راحتی به چین اعتماد کنند.

به نوشته روزنامه، انگیزه چین این است که این کشور در تامین صلح در افغانستان نفع امنیتی و اقتصادی دارد. هشت صبح افزوده که ثبات در افغانستان به استخراج معادن زمینه مساعدی را فراهم می‌کند که شرکت‌های چینی مسئولیت آن را به عهده دارند. مبادلات بازرگانی بین افغانستان و چین هم بهبود می‌یابد. هشت صبح افزوده که این تلاش‌ها مغایر منافع متحدان غربی افغانستان نیست.

حق نشر عکس Reuters
Image caption روزنامه ها از نزدیک شدن دولت اشرف غنی با پاکستان انتقاد کرده اند

اما ماندگار نوشته که پاکستان در برابر کمک به مصالحه در افغانستان "شرط‌هایی" دارد – آن هم شرط‌هایی که هیچ‌گاه تغییر نمی‌کند. به باور روزنامه، شامل چند مورد می‌شود، یکی این که افغانستان در روابطش با هند سیاست خارجی پاکستان را لحاظ کند. ماندگار معتقد است که اشرف غنی با "پس زدن کمک هند" اخیرا این سیاست پاکستان را لحاظ کرد.

به نوشته روزنامه، شرط دیگر پاکستان این است که در وضعیت کنونی، دولت افغانستان باید به عنوان پیش‌زمینه صلح از روی کار آوردن چهره‌های ضدطالبان در قدرت به‌ویژه در نهادهای امنیتی خودداری کند. این شرط هم به نظر ماندگار "عملی شده به نظر می‌رسد". شرط سوم به نظر روزنامه دادن سهمی از استخراج معادن افغانستان به پاکستان است.

ماندگار برآن است که پاکستان با حضور چین در گفت‌وگوهای صلح و روابط سه‌جانبه "دست بالا" دارد؛ چنانکه به نوشته روزنامه در گفت‌وگوهای استراتژیک سه‌جانبه اخیر در کابل، حضور چین به عنوان متحد استراتژیک پاکستان، این جسارت را به مقام‌های پاکستانی داد که نکته‌های اصلی مورد نظر خود را ابراز کنند.

سرمقاله‌نویس ماندگار با این تحلیل، از نزدیک شدن روابط بین کابل و اسلام‌آباد ابراز نگرانی کرده و نوشته که حالا "افغانستان بی‌پرده روابطش را با پاکستان چنان نزدیک و خودی ساخته است که نمایندۀ پاکستان حتی خودش را در کابل مهمان هم احساس نمی‌کند." باور نویسنده آن است که پاکستان قصد دارد "تعیین‌کننده صلح و جنگ" در افغانستان باشد و دولت کابل "مجری سیاست" آن.

جامعه باز در سرمقاله خود نوشته که با توجه به نزدیکی روابط کابل با اسلام‌آباد، هنوز در مورد چند و چون آینده روابط کابل با دهلی نو "باید انتظار کشید". روزنامه معتقد است که هرچند پیش از این کابل روابط خود با اسلام‌آباد و دهلی را به صورت متوازن نگه می‌داشت، اما رویکرد دولت اشرف غنی نسبت به پاکستان این توازن را بر هم می‌زند و هنوز مشخص نیست که ایا او در سفر آینده خود به دهلی، این توازن را برقرار خواهد کرد یا نه.

حمید فیدل در این مطلب افزوده که در حال حاضر روابط افغانستان با پاکستان به "بهترین حالت" رسیده و سیاست دولت کابل از زمان به قدرت رسیدن اشرف غنی تا حدودی مشخص شد و آن این که "تمایل بیشتر به پاکستان و دوری جستن از هند."نویسنده جامعه باز افزوده که "به نظر می‌رسد در دراز‌مدت افغانستان این مسیر را انتخاب کرده باشد."

سرمقاله‌نویس معتقد است که پیش از این پاکستان و هند تلاش می‌کردند یکی نسبت به دیگری نقش بیشتری در تحولات افغانستان بازی کند و حالا پای چین هم به این میدان کشیده شده است. جامعه باز در پاسخ به این سوال که "دولت افغانستان چگونه توازنی که در روابط سیاسی میان این سه کشور لازم است را به وجود می‌آورد؟" این احتمال را مطرح کرده که ممکن است کابل مسیر پاکستان را برگزیده باشد.

روزنامه جامعه باز با یادآوری این موضوع که آقای غنی تلاش کرده که "روابط حکومتش با دولت پاکستان را بازسازی کند"، نوشته که "رئیس‌جمهوری در رسیدن به این هدفش موفق بوده"، ولی روابط دولتش با هند، کشوری که رقیب پاکستان است و کمک‌های مالی و نظامی قابل توجهی در اختیار افغانستان قرار داده، "مبهم و در سایه باقی مانده است".

حمزه واعظی در اطلاعات روز "چالش‌های مبارزه با فساد ساختاری" در افغانستان را بررسی و نوشته که چهار سوال را در این مورد مطرح است: اول این که آیا "اراده سیاسی" و بعد "توانایی و ظرفیت لازم" و سوم نیروی کافی برای مبارزه با فساد وجود دارد یا نه. سوال چهارم نویسنده این است که آیا گزینه‌های مدیریتی وجود دارد که در پی مبارزه با فساد هم سلامت نظام حفظ شود و هم شفافیت به وجود آید.

پاسخی نویسنده برای این سوال‌ها داده این است که مبارزه با فساد نیاز به برنامه‌ریزی در دو سطح دارد: یکی در سطح راهبردی و دیگری در سطح تاکتیکی. به نظر نویسنده، سطح راهبردی شامل سه نکته قابل توجه است: تحکیم و بهسازی ساختار نظام سیاسی مبتنی بر تفکیک قوای ثلاثه، دوم تسریح روند بازسازی و نوسازی و سوم تعامل معقول، قانون دو ستانه با جامعه بین‌المللی.

مقاله‌نویس اطلاعات روز سطح تاکتیکی این برنامه را مستلزم توجه به چند مورد مهم دانسته: عزم سیاسی، ایجاد یک نهاد صالح، بی‌طرف و قاطع، مبارزه از بالا به پایین، حساب‌رسی با پشتوانه قضایی، جلب حمایت بین‌المللی و تحت پیگرد قرار دادن متهمان در خارج از کشور، نهادینه‌سازی شایسته‌سالاری، جوانگرایی و نگاه استراتژیک به فساد.

واعظی در ادامه تاکید کرده که مبارزه با فساد ربط مستقیمی با حیات سیاسی کشور و آینده استراتژیک آن و خود رهبران حکومت وحدت ملی دارد. نویسنده توضیح داده که جدی گرفتن هدف استراتژی در راستای مبارزه با فساد به معنای جدی گرفتن حیات سیاسی کشور و فرصت دیگری برای تداوم قدرت سیاسی و حمایت مردمی از رهبران دولت است.

مطالب مرتبط