کابینه جدید افغانستان؛ فرمان‌بردار و خالی از سنگین وزن‌ها

حق نشر عکس Arg
Image caption شانزده عضو کابینه افغانستان امروز سوگند یاد کردند

کابینه دولت وحدت ملی افغانستان پس از کش و قوس‌های زیاد سرانجام کارش را شروع کرد. ولی بسیاری از سنگین‌وزن‌های سیاسی نتوانستند به این کابینه راه‌ پیدا کنند. اشرف غنی رئیس جمهوری در کابینه را به روی وزیران پیشین و نمایندگان مجلس بست، تا به گفته او فرصتی برای چهره‌های جدید فراهم شود.

هفته پیش از رای‌گیری در مجلس، وزیر پیشنهادی امور زنان، به خانه یکی از نمایندگان مجلس آمد. می‌خواست نظر او را به دادن رای اعتماد جلب کند.

دلبر نظری، چهره غیر حزبی، بدور از کش‌وگیرهای سیاسی و کم‌تر شناخته شده، سرانجام به کرسی وزارت امور زنان تکیه ‌زد. او از سهم قوم ازبک به کابینه راه یافت. شاید بتوان دلبر نظری را آیینه اغلب اعضای کابینه فعلی قلم‌داد کرد.

وزیر جدید امور زنان افغانستان می‌گوید: "می‌فهمید که از یک قشر محروم جامعه هستم. در همین جامعه بزرگ شده‌ام. این دردها و رنج‌ها را دیده‌ام. پنج سال وکیل بودم. مشکلات مردم زیاد است. خواهران آسیب‌پذیرند، من آرزو دارم از همین طریق یک خدمتی به مردم کنم."

Image caption دلبر نظری: خواهران آسیب‌پذیرند، من آرزو دارم از همین طریق یک خدمتی به مردم کنم

اعضای کابینه افغانستان پس از هفت ماه چانه‌زنی مشخص شدند.

از تبارهای مختلف‌اند. قدرت گرچه بین رهبران جهادی و تکنوکرات‌ها تقسیم شده‌ است، ولی معیارها برای وزیران چنان بوده که حتا رهبران جهادی سعی کرده‌اند، افراد تحصیل‌کرده معرفی کنند. از فرماندهان مقتدر پیشین در کابینه خبری نیست. آنها نتوانستند از فیلتر رئیس جمهوری غنی بگذرند. رئیس جمهوری پیش از معرفی وزیران جدید با هر یک‌ از آنها گفت‌وگو کرده‌ است.

خیال رئیس جمهوری از سنگین‌وزن‌های اثرگذار که حرف اصلی را در کابینه‌‌های پیشین می‌زدند، راحت است.

در محافل مجاهدین اما نگرانی‌ روز به روز بیشتر می‌شود. کسانی که مدعی اصلی قدرت‌اند، نگران از آنکه حاشیه‌نشین شوند. اکرام معصومی، فرمانده جهادی، همین چند سال پیش وزیر کار و امور اجتماعی بود. او می‌گوید:"حضور مجاهدین در حکومت در دور اول و دوم ریاست جمهوری قوی و چشمگیر بود. ولی با حساسیت و بدبینی‌هایی که علیه مجاهدین وجود دارد، این تلاش‌ها جریان دارد [که آنها را حذف کنند]."

به نظر می‌رسد افغانستان شدیدا درگیر جنگ قدرت است. بین دو طرز فکر متفاوت برای اداره کشور.

شاه‌حسین مرتضوی، سردبیر روزنامه هشت صبح می‌گوید افرادی که به کابینه راه یافته‌اند، به رهبران سنتی خود کم‌تر وفادار‌ اند.

Image caption اجمل عابدی: اصل اساسی مشارکت مردمی است. قطعا ما طرف‌دار سیاست حذف نیستیم

او می‌گوید: "نسل سومی را که آقای غنی انتخاب کرده به یک شکلی تحت‌الحمایه رهبران جهادی و تنظیمی است، ولی همین افراد تلاش می‌کنند که از این مسیر برای خود جایگاه و پایگاه اجتماعی باز کنند و تلاش می‌کنند که خودشان وارد بازی‌های سیاسی و داد و ستد شوند. از این لحاظ تعهد و پایداری و وفاداری‌شان به رهبران‌شان خیلی کم‌تر است و بلکه اینها تلاش می‌کنند که وفاداری خود را به رهبران حکومت وحدت ملی تبارز بدهند."

رئیس جمهور غنی باور دارد که انحصار قدرت باید بشکند، امری‌ که به این زودی‌ها دشوار به نظر می‌رسد. تا اینجا ارگ اما خوشحال از این که اعضای جدید کابینه بیش از هرچیز دیگر، به افغانستان وفادار اند.

اجمل عابدی، سخنگوی رئیس جمهوری می‌گوید: "اصل اساسی مشارکت مردمی است. قطعا ما طرف‌دار سیاست حذف نیستیم. سیاست حذف را راه حل مشکل افغانستان نمی‌دانیم. اما بدون شک نسل جدید داخل سیاست شده، افغانستان امروز با ۱۳ سال قبل نه از نظر تخصص نه از نظر ظرفیت قابل مقایسه نیست. در مورد اعضای کابینه کنونی، اصل مهم وفاداری به افغانستان است."

برای مردم افغانستان سیزده سال گذشته سال‌های طلایی بود که میلیاردها دلار به کشورشان سرازیر شد. اما انتقادهای زیادی از سوء مدیریت این منابع و فرصت‌ها وجود دارد.

رئیس جمهور غنی حالا با وزیرانی سر و کار دارد که کم‌تر مدعی و بیشتر فرمان‌بردار به نظر می‌رسند. اما بیشتر این وزیران با معرفی منابع قدرت به اینجا رسیده‌اند. مساله حل‌نشده ولی این است که اگر منافع آنها با رئیس جمهوری هم‌سو نباشد، این وزیران سمت چه کسی را خواهند گرفت؟