سایه جنگ بر بازی‌های کودکان افغان

Image caption بسیاری از بازی‌های کمپیوتری اکنون در مبایل‌ها قابل دسترس هستند

"بکشش. با راکت بزن. زود باش. جلو آمد. حالا تو را می‌کشد. زود باش شلیک کن."

اینجا یک میدان جنگ واقعی نیست. بلکه دو کودک شش و هفت ساله هستند که مصروف یک بازی کامپیوتری جنگی هستند و چنان درگیر بازی شده اند که با شنیدن صدایشان فکر می کنی واقعا می‌جنگند.

بازی‌های کامپیوتری به خصوص دسته بازی‌های جنگی این روزها در میان بسیاری از کودکان افغانستان هوادار پیدا کرده است.

بازار گرم بازی‌های کامپیوتری جنگی

بسیاری از فروشندگان سی دی‌ها و دی وی دی‌های بازی‌های کامپیوتری می‌گویند اکثر مشتری‌های‌شان کودکان اند.

عصمت الله یکی از فروشندگان بازی‌های کامپیوتری در کابل می‌گوید: "بازی‌های کامپیوتری برای گروه های سنی خاص است. بسیاری از این بازی‌های جنگی برای افراد زیر ۱۸ سال نیست، زیرا صحنه های آن پر است از خشونت."

اما او می‌گوید بیشتر خریداران این بازی‌ها کودکان هستند که به بهانه خرید بازی‌ برای دیگران، بازی‌ها را از مغازه ها می‌خرند.

اما هواداران این بازی‌ها مجبور نیستند که همیشه این بازی‌ها را به شکل سی دی و دی وی دی خریداری کنند.

دسترسی آسان به موبایل این کار را برای بسیاری از کودکان آسان ساخته است.

در خانواده های نسبتا مرفه افغانستان اکنون حتی کودکان موبایل دارند و یا از موبایل بزرگترهای شان برای بازی استفاده می‌کنند.

مغازه های در سطح شهر وجود دارد که بازی‌های کامپیوتری را به موبایل‌ها نصب می‌کنند. مالکان این مغازه ها نیز تایید می کنند که بیشتر مشتریان شان کودکان هستند.

بصیر می‌گوید: "مردم بیشتر طرفدار بازی‌های جنگی اند. مثلا در این بازی یک پادشاه یا امپراطور با پادشاه دیگر می‌جنگد وگروه‌های جنگی مجهز با انواع سلاحها هستند. بیشتر مشتریانم کودکان دوازده تا چهارده سال هستند."

نگرانی والدین از علاقمندی کودکان به بازی‌های جنگی

بسیاری از والدین می‌گویند از وضع موجود و سرگرمی همیشگی کودکان‌شان با بازی‌های کامپیوتری جنگی راضی نیستند و می‌کوشند این عادت آنها را ترک بدهند.

مصطفی از باشندگان کابل می‌گوید کودکانش به شرط بازی کامپیوتری جنگی، حاضر می‌شوند نان بخورند.

او می گوید کودکانش به این بازی ها اعتیاد پیدا کردند و حتی زمان غذا خوردن در مورد این بازی ها صحبت می کنند.

مجیدی مردی سی ساله است که همراه با کودک شش ساله اش برای بازی به یکی از مغازه های بازی‌های کامپیوتری در شهر کابل آمده است.

او با کودکش مشغول بازی جنگی است.

می‌گوید از عواقب منفی این بازی‌ها آگاه است و پس از شامل شدن کودکش در مدرسه دیگر به او اجازه بازی کامپیوتری جنگی را نخواهد داد.

انیسه سی ساله می‌گوید کودک شش ساله اش علاقه زیادی به بازی‌های کامپیوتری دارد اما او به کودکش اجازه نمی‌دهد که بازی جنگی انجام دهد.

جمشید مردی چهل ساله نیز می‌گوید به خاطر نفرتش از جنگ، هرگز به کودکانش اجازه نمی دهد که حتی از وسایل بازی جنگی مثل تفنگ استفاده کنند.

اثرات بازی‌های کامپیوتری جنگی بر کودکان

شماری از متخصصان آموزش و پرورش کودکان می‌گویند بازی‌های جنگی مستقیما تاثیر منفی بر کودکان دارد و آنها را به پرخاشگری و ستیزه جویی تشویق می‌کند.

باری سلام یک خبرنگار افغان که با گروهی از همکارانش روی این موضوع تحقیق کرده، می‌گوید: "هر قدر که در کودکی از این محصولات استفاده کنید تمایل تان نسبت به آن بیشتر می‌شود و در بزرگسالی جنگ و خشونت عادت‌تان می‌شود و یک خوی ماندگار در وجودتان."

دکتران نیز هشدار می‌دهند که اعتیاد به بازی‌های کامپیوتری نه تنها آسیب های روانی را متوجه کودکان می‌کند بلکه باعث افت تحصیلی و آسیب های اجتماعی مثل دور شدن از خانواده و دوستان و حتی اضافه وزنی هم می‌شود.

شرف الدین عظیمی استاد روانشناسی دانشگاه تعلیم و تربیه کابل می‌گوید برخی از انسانها طبیعتا خوش دارند موفقیت را به سختی به دست بیاورند و در این بازی‌ها، بازی کننده مراحل مختلف و دشوار را می‌گذارند تا به مراحل بعدی برسد.

او می افزاید که جنگ بیش از سی سال در افغانستان سبب شده که عده ای از کودکان افغان به بازی‌های جنگی علاقمند شوند.

او برای جلوگیری از اعتیاد کودکان به بازی‌های کامپیوتری به نقش والدین تاکید می‌کند.

اما شماری از بازی‌های کامپیوتر مفید و آموزنده نیز خوانده می‌شود.

این بازی‌ها، شامل بازی‌های آموزشی است که باعث رشد ذهن کودکان و تقویت توانایی تصمیم گیری در آنها می‌شود.