بازجویی امنیت ملی افغانستان از خبرنگاران به اتهام گردانندگی یک حساب فیسبوکی

در افغانستان، اداره عمومی امنیت ملی روند تحقیق را از شماری از خبرنگاران به اتهام گردانندگی یکی از صفحات جنجالی در فیسبوک، آغاز کرده است.

این اداره تعدادی از خبرنگاران و فعالان شبکه‌های اجتماعی را به ظن گردانندگی یک صفحه فیسبوکی که گرداننده آن ناشناس است، احضار کرده و از آنها حدود یک ساعت تحقیق کرده است.

ذکی دریابی، مدیرمسئول روزنامه اطلاعات روز به بی‌بی‌سی گفت که از ریاست ۷۶ اداره عمومی امنیت ملی افغانستان که با رسانه‌ها سر و کار دارد تلفن دریافت کرده و از او خواسته شده که به این اداره مراجعه کند.

آقای دریابی می‌گوید که به خاطر روابطی که با مسئولان این اداره داشت دعوت را پذیرفت اما هنگامی که وارد اداره امنیت ملی شد با چند نفر از مسئولان این اداره وارد اتاق تحقیق شد و حدود یک ساعت با او سوال و جواب کردند.

ذکی دریابی می‌گوید که از سوی مسئولان این اداره متهم به گردانندگی صفحه فیسبوک 'کابل‌تاکسی' شد و به او گفته شد که "نشانه‌هایی وجود دارد که نشان می‌دهد" او گرداننده کابل تاکسی است.

آقای دریابی می‌گوید که هیچ ارتباطی با این صفحه فیسبوکی ندارد و از اداره امنیت ملی خواسته که اگر مدارکی علیه او دارد، نشان بدهد.

صفحه فیسبوک کابل تاکسی از صفحات طنز و انتقادی و بحث‌برانگیزی است که از پنج ماه به اینسو در میان صفحات فیسبوک افغان‌ها اضافه شده و توسط فرد یا افراد ناشناس اداره می‌شود.

این صفحه با انتقاد صریح و طنزآمیز از رهبران جهادی، چهره‌های مطرح قومی و سیاسی و مقام‌های عالی‌رتبه دولتی به یکی از صفحات جنجالی و بحث‌برانگیز تبدیل شده و هم اکنون حدود ۲۳ هزار نفر آن را لایک کرده‌اند.

ذکی دریابی که از پشت تلفن صحبت می‌کرد و احساس می‌کرد صدایش شنود می‌شود گفت که در امنیت ملی از او همچنین پرسیده شده: "اگر تو گرداننده این صفحه نیستی، پس به نظر تو چه کسی پشت آن است؟ نویسنده‌اش در داخل است یا خارج؟"

به دنبال احضار آقای دریابی، امروز امنیت ملی، جواد ناجی، از کارکنان سابق دولت و فعال شبکه‌های اجتماعی را نیز به این اداره برای ارائه توضیحات در مورد صفحه کابل تاکسی فراخوانده است.

Image caption به دنبال این اتفاق، برخی از کاربران شبکه های اجتماعی با انتقاد از عملکرد امنیت ملی عکس های نمایه های فیسبوک خود را با این عکس عوض کرده اند

آقای ناجی می‌گوید که از او نیز سوال‌های مشابهی پرسیده شده و در آخر مسئولان امنیت ملی از او پرسیده‌اند که آیا گرداننده کابل تاکسی را می شناسد؟

اداره امنیت ملی ظاهرا به هر دو نفر گفته که بر اساس شکایت حنیف اتمر، مشاور شورای امنیت ملی افغانستان فراخوانده شده‌اند.

تلاش ما برای صحبت با دفتر شورای امنیت ملی و اداره عمومی امنیت ملی افغانستان بی‌نتیجه ماند و کسی از این ادارات حاضر به صحبت نشد.

نی، دفتر حمایت از رسانه‌های آزاد افغانستان گفته فردا در مورد "افزایش خشونت‌ها علیه خبرنگاران، محدود شدن آزادی بیان... و دستور جلب خبرنگاران به اتهام مدیریت صفحه فیسبوکی کابل تاکسی، کنفرانس خبری برگزار می‌کند."

به دنبال این رویداد، برخی از کاربران شبکه‌های اجتماعی با انتقاد از اداره امنیت ملی و شورای امنیت، نوشته‌اند که "به جای پیگیری افراد در شبکه‌های اجتماعی برای ابراز نظرشان، دنبال تروریستانی باشید که در کابل حملات انتحاری می کنند."

برخی از کاربران از نیروهای امنیت ملی انتقاد کرده و نوشته‌اند: "به جای گرفتاری راننده کابل تاکسی، راننده لاری‌هایی را گرفتار کنید که بمب‌گذاری می‌کنند."

شهزاد اکبر، رئیس نهاد جامعه باز در افغانستان می‌گوید که شورای امنیت ملی افغانستان نمی‌تواند بدون مدرک خبرنگاران را احضار کند. او می‌گوید که این، اقدامی نگران‌کننده است که می‌تواند شروع یک روند "ناخوشایند" باشد.

خانم اکبر می‌گوید که معمولا در کشورهای در حال جنگ، هنگامی که مشکلات امنیتی اوج می‌گیرد و حکومت توان حل این مشکلات را ندارد، تلاش می‌کند رسانه‌ها را زیر فشار قرار دهد.

قانون اساسی افغانستان آزادی بیان را حق شهروندان خود دانسته و به رعایت آن تعهد کرده است. افغانستان قانونی که در مورد کاربرد شبکه‌های اجتماعی صراحت داشته باشد، ندارد اما مسئولان وزارت اطلاعات و فرهنگ این کشور گفته‌اند در حال کار روی چنین قانونی هستند.