ملا اختر محمد منصور، رهبر گروه طالبان کی بود؟

حق نشر عکس Reuters

وزارت دفاع آمریکا روز شنبه اول جوزا (خرداد) اعلام کرد که ملا اختر محمد منصور احتمالا در جریان یک حمله هواپیمای بدون سرنشین کشته شده است.

ملا اختر محمد منصور کیست؟

آغاز زندگی

ملا اختر محمد منصور، رهبر گروه طالبان، در سال‌ ۱۹۶۸ در بند تیمور، در روستایی در ولسوالی میوند ولایت قندهار به دنیا آمد.

گفته می‌شود که او در سال‌های جنگ علیه نیروهای شوروی سابق همراه با شمار دیگری از اعضای خانواده‌اش، در کنار مجاهدین علیه شوروی جنگید.

او هم مانند شماری دیگری از اعضای خانواده‌اش عضو حزب اسلامی به رهبری یونس خالص بود. حزب اسلامی یونس خالص، یکی از هفت حزب جهادی افغان بود که در دهه هشتاد در پاکستان فعالیت داشتند.

شماری گفته اند که ملا منصور جوان، مجاهد برجسته‌ای بوده است، ولی جزئیات بیشتری در مورد فعالیت‌های او در آن زمان در دست نیست.

گفته می‌شود که او در سال ۱۹۸۷ به شهر کویته، مرکز استان بلوچستان پاکستان و از آنجا به شهر پیشاور رفت. در پیشاور او دوباره شامل مدرسه دینی شد و آموزش‌های دینی خود را ادامه داد.

در مورد زندگی شخصی ملا منصور، ازدواج و فرزندانش جزئیاتی در دست نیست.

حق نشر عکس Getty
Image caption عکس از آرشیو

ملا منصور در جمع نخستین گروه طالبان بود که در سال ۱۹۹۴ ولایت قندهار را تصرف کردند و در دو سال پس از آن، گروه‌های مجاهدین را به جز "اتحاد شمال" از میان برداشتند.

بعد از اینکه گروه طالبان در سال ۱۹۹۶ کابل را تصرف کرد، ملا منصور نخست مسئولیت شرکت هوایی آریانا را به عهده گرفت و سپس وزیر هوانوردی طالبان شد. گزارش شده که او مسئولیت نیروی هوایی را هم برعهده داشت.

او متهم است که در جریان حکومت طالبان، از پول مواد مخدر برای خود در کشورهای عربی خلیج فارس سرمایه گذاری کرده است.

سفر به سوی رهبری

بعد از سقوط رژیم طالبان در سال ۲۰۰۱، او والی نام‌نهاد ولایت قندهار شد، سمتی که نشانه‌ای از موقعیت بالای او در گروه بود. پس از آن ملا منصور عضو شورای رهبری طالبان، معروف به شورای کویته شد.

گفته می‌شود که ملا منصور از افراد نزدیک به ملا محمد عمر، رهبر پیشین طالبان بود.

حق نشر عکس EPA
Image caption ملا اختر منصور، بعد از مرگ ملا عمر رسما به عنوان رهبر گروه طالبان منسوب شد

قبل از اینکه ملا برادر، مسئول نظامی طالبان در سال ۲۰۰۷، از سوی پاکستان به زندان بیافتد، ملا منصور یکی از دو معاون وی بود. بعد از بازداشت ملا برادر، منصور به‌عنوان فرد شماره دو این گروه فعالیت را شروع کرد.

ملا منصور در غیاب ملا عمر، سرپرستی تمام فعالیت‌های سیاسی، نظامی و تبلیغاتی طالبان را به دوش داشت و خط مشی طالبان را تعیین می‌کرد. اما ظاهرا برای نگهداشتن اتحاد طالبان، مرتب از نام ملا عمر بهره می‌گرفت.

بعد از منتشر شدن خبر مرگ ملا عمر، رهبر پیشین گروه طالبان، ملا اختر محمد منصور، از سوی بخشی بزرگی از گروه طالبان به عنوان رهبر این گروه پذیرفته شد.

اما رهبری او با مخالفت شماری از فرماندهان طالبان همراه شد و در نتیجه گروه کوچکتری از بدنه گروه طالبان به رهبری ملا رسول، منشعب شد.

در ماه‌های اخیر دو گروه طالبان در مناطق مختلف افغانستان با هم می‌جنگیدند.

ملا منصور و روند صلح

در آغاز رهبری ملا اختر محمد منصور، گفته می‌شد که به دلیل اینکه او با ملا عمر نزدیک بوده است، از جمله حامیان گفت‌وگوهای صلح است. ولی با گذشت نزدیک به ۱۰ ماه از رهبری او، طالبان همواره از هر گونه گفت‌وگو صلح دوری کردند.

حق نشر عکس MoFA
Image caption ملا منصور خواست گروه چهار جانبه صلح را رد کرد

بعد از نشست چهارم گروه چهارجانبه هماهنگ کننده صلح افغانستان، قرار بر این بود که نخستین گفت‌وگو‌های رو در روی دولت افغانستان با گروه طالبان در ماه فبروری (فوریه) برگزار شود. اما طالبان درخواست گروه چهار جانبه صلح را رد کرد.

در خبرنامه که از سوی پنتاگون بعد از حمله به ملا منصور منتشر شده آمده است که او مانع گفت‌وگوهای صلح بود. دولت افغانستان هم گفته است که ملا اختر محمد منصور، مرتب به ندا‌های صلح، پاسخ رد داده است.

در نزدیک به ۱۰ ماهی که از رهبر ملا محمد منصور می‌گذرد، افغانستان شاهد افزایش خشونت‌ها بوده است. در ماه اکتبر سال گذشته، ولایت قندوز برای چند روز در دست گروه طالبان بود.

چند هفته پیش، کابل شاهد یکی از خونین‌ترین حملات این گروه بود که در آن بیشتر از ۶۰ تن کشته و دست‌کم ۴۰۰ تن دیگر زخمی شدند.