روزنامه‌های کابل: ۱۹ جوزا

امضای تفاهمنامه بین حکومت افغانستان و یک شرکت خصوصی ترکیه‌ای در مورد توسعه نیروگاه سد کجکی در ولایت جنوبی هلمند و غارت معادن لاجورد ولاید بدخشان، از مهم‌ترین موضوع‌های مورد بحث روزنامه‌های چاپ امروز کابل است.

هشت صبح امضای تفاهمنامه توسعه سد و نیروگاه کجکی را "گ امی اساسی و ارزشمند دیگر" در راستای تولید برق و توسعه شبکه آبیاری در ولایت هلمند دانسته و در سرمقاله خود افزوده که این خبر و همچنین آغاز بهره‌برداری از سد سلما در ولایت هرات، خبرهای "امیدوارکننده‌ای" هستند.

روزنامه اضافه کرده که "مردم افغانستان انتظار دارند که روزی سدهای بزرگی روی آب رودخانه آموز هم ساخته شود تا شمال کشور هم به رونق صنعتی تجاری و کشاورزی برسد"، اما توضیح بیشتری در این مورد ارائه نکرده است.

هشت صبح در ادامه سرمقاله خود نوشته که با آغاز اجرای طرح توسعه سد و نیروگاه کجکی، گروه‌های شورشی هم دست به کار خواهند شد تا از اجرای آن جلوگیری کنند. روزنامه تاکید کرده که دولت باید زمینه باج‌گیری طالبان در اجرای این طرح را بزداید، چرا که به تعبیر نویسنده، این امر نظام را با خطر مواجه می‌کند.

سرمقاله‌نویس هشت صبح افزوده که هرچند نیروهای امنیتی مستقر در هلمند توانایی آن را دارند که از پس تامین امنیت اجرای طرح توسعه نیروگاه سد کجکی برآیند، اما بهتر است که دولت از همین حالا برای تامین امنیت آن برنامه‌ریزی دقیقی کند تا این طرح به پایان برسد.

وزارت انرژی و معادن افغانستان روز سه شنبه (۱۸ جوزا/خرداد) تفاهمنامه نصب چهار توربین جدید با سرمایه‌گذاری شرکت خصوصی "۷۷" ترکی را امضا کرد. سخنگوی این وزارت گفته که این شرکت آماده است که ۱۷۰ میلیون دلار در این پروژه سرمایه گذارید کند تا تولید برق در این نیروگاه از ۵۱ مگاوات به ۱۵۱ مگاوات برق برسد.

Image caption عکس و تیتر اول اطلاعات روز

خلیل پژواک در ستون یادداشت روز جامعه باز در مطلبی با عنوان " جنگ لاجورد" با اشاره به گزارش تازه گلوبال ویتنس نوشته که در بدخشان زورمندان محلی و قاچاقچیان "مهره‌های قابل دید" جنگ در این ولایت و با هم بر سر تسلط بر معادن لاجورد این ولایت با هم درگیرند.

نویسنده افزوده که آن‌ها شامل افرادی بسیار می‌شوند و حتی کسانی مانند بسم‌الله محمدی وزیر پیشین دفاع هم در پشت صحنه آن دیده می‌شوند. به تعبیر نویسنده، این مهره‌ها به حدی با هم درگیرند که برای غلبه بر دیگری حتی پای گروه طالبان را هم می‌توانند به صحنه بکشانند و شریک سود تجارت سنگ‌های قیمتی کنند.

سردبیر جامعه باز با این تحلیل افزوده که "جنگ در افغانستان در کنار این که به سخت سری طالبان و تداوم جهاد آن‌ها و کارشکنی‌های پاکستان و استخبارات منطقه ربط دارد، پیوند وثیقی نیز با معاملات پرود داخلی و محلی دارد که بازوی دوم تداوم جنگی است که کرزی را سرخورده و غنی را گیج کرده است".

نویسنده این نکته را جدی‌تر دانسته که "صف دوست و دشمن برهم خورده" و در نتیجه آن "شبکه‌های مافیایی در بیرون و درون دولت شکل گرفته" و قاعده جنگ را "عوض" کرده است. هرچند نویسنده ارتباط این شبکه‌ها با آنچه که "ستون پنجم" خوانده می‌شود را توضیح نداده اما نوشته که این ستون هم بخشی از دولت است و هم شریک تجاری طالبان و سهامدار قاچاچیان لاجورد و تریاک.

حق نشر عکس .
Image caption عکس و تیتر اول جامعه باز

قدرت‌الله احمدی در سرمقاله اطلاعات روز با عنوان " تاراج معادن و پیچیدگی ابعاد منازعه در کشور" نوشته که تسلط بر معادن کشور حالا به هدفی مهم اقتصادی برای گروه‌های سودجود تبدیل شده است. نویسنده افزوده که حالا "تجارت سیاه" این معادن محدود به گروه طالبان نیست، بلکه گروه‌های مافیایی، سیاسی و فرماندهان محلی در آن نقش دارند.

به نظر نویسنده، این امر بیانگر آن است که ابعاد منازعه در افغانستان بسیار گسترده‌تر از دستیابی به قدرت سیاسی است. سرمقاله‌نویس اطلاعات روز افزوده که تسلط بر منابع اقتصادی حالا "بخش اعظم" منازعه در افغانستان را تشکیل می‌دهد که جریان‌های بزرگ و کوچک بسیاری در آن سهم و نقش دارند.

سرمقاله اطلاعات روز با این تحلیل ادامه داده که جنگ جاری در افغانستان تنها درگیری بین دولت و گروه‌های تروریست نیست، بلکه جنگی بر سر کنترل منابع اقتصادی نیز است. به تعبیر نویسنده، محافل مافیایی تلاش می‌کنند که با راه‌اندازی جنگ "حاشیه‌های امنی" برای خود ایجاد کنند تا زمینه تاراج معادن را فراهم کنند.

اخیراً نهاد تحقیقات گلوبال ویتنس در گزارشی نوشت که شماری از سیاستمداران، اعضای مجلس، مقام‌های پیشین دولتی و افراد قدرتمند محلی با همکاری با گروه طالبان معادن لاجورد بدخشان را غارت می‌کنند. اما بسیاری از افرادی که در این گزارش از آن‌ها نام برده شده، از جمله بسم‌الله محمدی، وزیر پیشین دفاع این ادعا را رد کرده است.

Image caption رستاخیز

لطیف پدرام در مطلبی زیر عنوان "حکمتیار را می‌آید یا او را می‌آروند؟" در هفته‌نامه رستاخیز نوشته که برخی از سر تنبلی گمان می‌کنند که رهبر حزب اسلامی "مهره سوخته است و کاری از او ساخته نیست"، در حالی که به نظر رئیس حزب کنگره ملی، این نظریه از "بیخ و بن غلط است".

این عضو مجلس خود را "رهبر اپوزیسیون" می‌خواند، در ادامه مقاله خود افزوده که با آمدن گلبدین حکمتیار، این رهبر فراری حزب اسلامی، در جایگاه "زعیم مجاهدین" قرار خواهد قرار خواهد گرفت که رهبران فعلی مجاهدین فاقد توانایی‌های لازم برای رسیدن به این جایگاه هستند.

پدرام معتقد است که حضور حکمتیار در درون نظامف زمینه "حذف عناصر مزاحم در شمال و شمال شرق" را فراهم خواهد کرد و به عنوان "پروژه‌ای" به کار خواهد افتاد تا راه نفوذ به سوی آسیای میانه باز خواهد شد تا "جنگ" در این منطقه شعله‌ور شود. رهبر حزب کنگر ملی از حکمتیار به عنوان "همان شمشیر لنگردار آمریکایی" نام برده است.

نویسنده رستاخیز در ادامه تحلیل هشدارآمیز خود افزوده که نیروهای وفادار به حکمتیار در افغانستان فعالند و در حال حاضر در کشورهای بحرین، سوریه، یمن و جمهوری آذربایجان هم با حمایت عربستان سعودی حضور دارند. به باور این عضو مجلس، حکمتیار از پشتیبانی کشور کشور خاور میانه‌ای برخوردار است.

روز ۲۹ ثور/اردیبهشت پیشنویس موافقتنامه صلح بین حکومت و حزب اسلامی افغانستان آماده شد تا رهبر این حزب و رئیس جمهوری آن را امضا کنند که زمینه پیوستن این حزب شورشی به صلح و تغییر فعالیت نظامی آن به فعالیت سیاسی فراهم شود. هنوز به صورت رسمی اعلام نشده که آیا آقای حکمتیار این توافقنامه را امضا کرده است یا نه.