http://www.bbcpersian.com

15:42 گرينويچ - پنج شنبه 30 سپتامبر 2004

ستار سعيدی

فيلم سه نقطه، تحولی در سيمای زن در سينمای افغانستان

به تازگی، موسسه فرهنگی روزنه که يک نهاد فعال در امور زنان است، جشنواره ای تحت عنوان "تصوير کرامت زن" در کابل برگزار کرد.

در اين جشنواره، آثار شماری از سينماگران افغان، با موضوع زن در قالبهای مستند و داستانی به نمايش درآمد.

در پايان جشنواره تصوير کرامت زن، فيلم سه نقطه ساخته رويا سادات، فيلمساز جوان از ولايت هرات، مقام اول را به دست آورد.

سه نقطه داستان زندگی بيوه جوانی است که قربانی سنتهای دست و پاگير قبيله ای می شود.

دختر جوانی به زور و بدون تمايل خودش به همسری مردی در می آيد که کارش قاچاق مواد مخدر است.

در بخشی از داستان، زن برای نجات فرزند خردسالش از مريضی و گرسنگی، دست به دامان خان (بزرگ قبيله) می شود که او نيز در قاچاق مواد مخدر به کشور همسايه (ايران) دست دارد.

خان، تامين زندگی از راه انتقال مواد مخدر به ايران را پيشنهاد می کند و گل افروز نيز اجبارا می پذيرد.

او در نهايت توسط مرزبانان ايرانی دستگير می شود و به جرم قاچاق مواد مخدر، به حبس ابد محکوم می شود.

نويسنده و کارگردان فيلم، رويا سادات، بيست و سه ساله، دانشجوی دانشکده حقوق و علوم سياسی در هرات است.

چرا سه نقطه؟

خانم سادات در مورد علت پرداختن به موضوع مواد مخدر در فيلم سه نقطه می گويد: "به دنبال خشکساليهای پی در پی، بسياری از خانواده ها، به دليل فقر و تنگدستی، به توليد و قاچاق مواد مخدر روی آورده اند و سه نقطه، داستانی از تباهی اينگونه خانواده ها است".

رويا در مورد علت انتخاب اين نام برای فيلمش می گويد: "سه نقطه" يا "و غيره..."، نمايانگر اين واقعيت است که بسياری از حقايق زندگی زنان، به ويژه در برخی مناطق دور افتاده، ناگفته مانده است".

سه نقطه در منطقه مرزی غوريان در هرات فيلمبرداری شده و تهيه کنندگان فيلم می گويند که در مواردی، با دخالت افراد مسلح محلی مجبور تغيير محل فيلمبرداری شده اند.

يک تحول در سينمای زن افغان

اما در اين ميان زنان حضور کمرنگ تری داشته اند؛ اين کمرنگی، در مناطق دور از مرکز، بيشتر جلب توجه می کند.

زنان در برخی از ولايتهای افغانستان، به طور سنتی از حضور در اجتماع و به ويژه ظاهر شدن در تلويزيون و سينما منع می شوند.

اگرچه اسماعيل خان و حاکميت سابق اين ولايت، به طور رسمی از حضور زنان در تلويزيون ممانعت نمی کردند، اما در کمتر فيلم يا نمايشی که در هرات توليد می شد، زنان حضور داشتند.

رويا سادات می گويد که اسماعيل خان از کار او استقبال کرده و گفته است که حاضر است در مسايل امنيتی، با او همکاری کند.

بنابراين، فيلم سه نقطه که با کارگردانی و بازيگری دختران در خارج از پايتخت تهيه شده، در سينمای افغانستان يک تحول به حساب می آيد.

بازيگر نقش گل افروز، که سه نقطه نخستين تجربه او در سينماست، می گويد که با بازی در اين فيلم، بايد انتظار خطرات احتمالی يک جامعه سنتی را داشته باشد.

او حتی از مطرح شدن نامش واهمه دارد و ترجيح می دهد با همان نام "گل افروز" شناخته شود.

موسيقی سه نقطه، استثنايی ديگر در سينمای افغانستان

موسيقی متن فيلم هشتاد دقيقه ای سه نقطه، توسط مسعود حسن زاده، ساخته شده است.

مسعود جوان، شاعر است و دست هم در موسيقی دارد، او در اين فيلم، ترکيبی از سازهای محلی و سمبلهای فرهنگی را در موسيقی متن جای داده است.

در افغانستان، کمتر فيلمی با موسيقی متن منحصر به فرد ساخته شده است.

آلاتی از موسيقی محلی مانند دوتار، نی و دايره، در کنار صدای حزن آلود زنی که گويا آوازی را زمزمه می کند، ابتکار مسعود حسن زاده در ساختن موسيقی متن فيلم سه نقطه است.

فيلم سه نقطه را رويا سادات، جوان دانشجوی هراتی، با هزينه شخصی خود و کمک دوستانش تهيه کرده است.