BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 11:52 گرينويچ - پنج شنبه 16 دسامبر 2004
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
درگذشت خانم پروين خواننده زن افغان
 
خانم پروين
بعد از سقوط طالبان سه سال پیش این خانم پروین بود که برای اولین بار در محفلی از زنان در کابل بروی صحنه آمد و و آوازخواند
خانم پروین یکی از اولین آوازخوانان زن افغان رادیوی افغانستان که در سالهای چهل ميلادی آوازخوانی را آغاز کرد و تا پایان در این هنر ماندگار ماند روز چهارشنبه (8 دسامبر) در بستر بیماری در شهر کابل درگشت.

خانم پروین به هنگام مرگ در سالهای هشتاد زندگی اش قرار داشت.

خانم پروین که نام اصلی اش خدیجه است دختر سردار عبدالرحیم خان و از خانواده پسران امیر عبدالرحمن خان است.

سردارعبدالرحيم خان که در زمان استالين به سيبری تبعيد شده بود روزگار سختی را گذراند و سپس با پادرميانی سفير وقت افغانستان در مسکو از تبعيد رها شد اما هيچگاه حق بازگشت به ميهنش را بدست نياورد و تا مرگ در مسکو باقی ماند.

مادر خانم پروین از بدخشان افغانستان بود که بعد از تبعید همسرش به ازبکستان و روسیه به تنهایی در تربیت دخترش همت گماشت.

پروفسورعبدالاحمد جاوید از اولین روسای رادیوی افغانستان در يادآوری خاطره ای از آغاز به کار خانم پروين گفت که آنها برای ثبت آهنگهای خانم پروین که بعد از سامعه و فرشته سومین آوازخوان زن در رادیو بود با دسته ساز به خانه او رفتند و آهنگی از او را ضبط کردند تا در رادیو نشر شود.

جلیل زلاند اولین مدیر موسیقی رادیو افغانستان نيز در خاطره ای از خانم پروين می گوید آنها برای جلب توجه شنوندگان و معرفی موسیقی افغانی برنامه ای را در تئاتر کابل رویدست گرفتند که خانم پروین در آن به اجرای آهنگ گلفروش پرداخت . این آهنگ به شکل دراما توسط کودکان اجرا شد.

خانم پروین با زحمات زیاد کار آوازخوانی را در رادیو افغانستان ادامه داد و با پوشيدن برقع رفتن به راديو را ادامه داد و مشوق سایر آوازخوان زن از جمله مهوش، ژیلا و رخشانه و دیگران شد.

خانم پروین تا ایام بیماری زنی فعال و دل زنده بود و در محافل هنری شرکت می کرد.

بعد از سقوط طالبان در سه سال پیش این خانم پروین بود که برای اولین بار در محفلی از زنان در کابل بروی صحنه آمد و و آوازخواند.

خانم پروین به زبانهای دری، پشتو ، ازبکی و بلوچی آواز می خواند.


ديدگاه خوانندگان

خانم پروين يک واقعيت انکار ناپذير در دنيای موسيقی افغانستان بود. می توان گفت خانم پروين چراغ هدايت برای خانم های افغانی که حتی از حقوق حقه انسانی شان نيز محروم بود محسوب ميشود. نظرات دوستداران وی و يا بهتر بگويم دوستداران هنر و موسيقی و فرهنگ راخواندم در ميان نظر آقای مليار که خود را از کابل معرفی کرده است نيز بچشم می خورد؛ که توجه ام به خود جلب کرد. در اينجا شعری يادم آمد که می گويد "هر که ناموخت از گذشت روزگار هيج ناموزد ز هيج آموزگار"... پلوشه - سيدنی

من ازخانم خديجه ضيايی با نام هنرياش ميرمن پروين خاطرات فراموش ناشدنی دارم. درهنگام جشن استقلال که آنزمان درچمن حضوری (ميدان بزرگ) سه هفته برگزار ميشد، ميرمن پروين درکمپ ويا پاوليون جوانان سرودهای بين المللی اسکوت و ترانه های دافغانستان سارندوی تولنه (Scout Organization Afghanistan) را با جوانان اين سازمان همراهی می کرد. کليه آهنگهای بانوی بزرگ موسيقی وطنم رامی پسندم بويژه ازسرود نوروزی سمنک (سمنو) که ازطريق راديو افغانستان پخش می شد و به من روح تازه دم بهاری می بخشيد. سمنک در جوش ماچمچه زنيم ديگران درخواب ما دپچه زنيم.ميرحفيظ صدری - آلمان

داد رهين بدان می ماند که نوش دارو بعد از مرگ به سهراب رسيد. درگذشت خانم پروين واقعاً يک ضايعه بزرگ برای مردم افغانستان محسوب می گردد. اما متاسفانه وزارت اطلاعات و فرهنگ در روز های اخير عمر وی برايش تقدير نامه اعطا نمود. به هرصورت آواز گيرا و صدای خوش پروين در اذهان همه برای هميشه باقی خواهد ماند و من شخصاً خودم هميشه به آواز خانم پروين گوش می دهم علی الخصوص آهنگ که در مورد عنعنه مردم افغانستان به نام سمنک خوانده است هميشه گوش فرا می دهم. محمد محسن ضيا - کابل

ميرمن پروين ستاره تابناک موسيقی کشور ماست. مدتی قبل با عده ای مهمانان اسپانيايی تبار به منزل ايشان رفتيم. اين مهمانان می خواستند با يک آواز خوان زن افغان صحبتی داشته باشند. خانم پروين با وجود بيماری و ضعيف بودن به همان رسم افغانی پذيرايی خاصی از ما کرد و تصور متفاوت غربی ها را نسبت به زنان افغان تغيير داد. وی در همان بستر بيماری آهنگی را به اينان زمزمه نمود و برايشان چنين گفت: "با وجودی که شايد چند روزی بيشتر از عمرم نمانده ولی من افتخار می کنم که حتی تا همين لحظه ای از زندگی نا اميد نشده ام و دليل اميدواريم به آينده افغانستانم محبت و احساسات عميق مردم وطنم نسبت به من است. من مطمئنم که دشمنان آواز زنان عمر کوتاهتری خواهند داشت. شايد من از اين دنيا می روم ولی جوانانی هستند که اين راه را ادامه دهند، دعای خير من با آنان است.".... روح ميرمن پروين شاد و خاطره اش جاودان باد. آزاده افغانی - ننگرهار

پروين با اعتقاد به اثر موسيقی و قدرت نفوذ آن در جامعه آن را به مثابه رسالت هنرمند تا پايان عمرش حفظ کرد. باشد تا ديگر زنان افغان با گذاشتن پای در جای پای آن هنرمند بزرگ راه را برای نشر فرهنگ غنی و پايدار افغانی باز کنند. نور حسن حيدری - مشهد

زن بودن خود قهرمان بودن است. تکميل انسانيت را خالق هر دو جهان به زن نسبت داده است. مرگ خانم پروين درد غربت را بيشتر می سازد و درد از دست دادن را. فقط می توانم بگويم روحش شاد و همتش بدرقه راه ديگر قهرمان زنان افغان. شهرزاد وفا - پاکستان

از شمار دو چشم يک تن کم، وز شمار خرد هزاران بيش. ۸ دسامبر، نه تنها جامعه موسيقی يک هنرمند پر تلاش را، که کل جامعه فرهنگی، يک فرهنگی نامدار را و همچنان جامعه زن افغانستان، يک چهره نمونه مقاومت را از دست داد. آری خانم پروين يکی از اولين آواز خوانان زن افغان بود که صدا و آوازش از ورای امواج راديو افغانستان بيشتر از نيم قرن پِيش، نه صرفاً يک آهنگ هنری بود، که فرياد خفه شده بود که هزاران سال در سينه زن و به خصوص در دايره تنگ سنت های جامعه ما، ناگفته و ناشنيده مانده بود. آری او با شهامت و با تيشه ظريف هنر و احساسش، آن بندها، سنت ها و طلسم زن کش جامعه آن روز ما را در هم شکست و بی پروا با آواز رسا و پر احساسش، عواطف هنرمندانه خود را در قالب آهنگ های ماندگار، در گوش و جان مردمش پژواک بخشيده و در سينه و ذهن شان، به يادگار گذاشت. و ديديم که او در اين راه تنها نماند و ديری نگذشت که هنرمند زنان ديگری، با پيروی از پروين، با صدا و هنرشان در رگهای اجتماع جاری شدند و جامعه هنری موسيقی ما را روز تا روز بارور نمودند و به يقين آرام آرام، بسان نغمه های خوش، دلنشين و گرمابخش بهاری، يخبندان هزاران ساله سنتی حاکم جامعه ما را خواهند زدود. پروين را نمی توان صرفاً يک هنرمند آواز خوان به حساب آورد که او يک هنرمند سنت شکن و فرهنگی مقاوم بود که با زيباترين و پر تأثير ترين وسيله به جنگ جهل، تعصب و سنتهای کور رفته و با هنر و صدايش برای عشق، برای دوستی و برای صداقت زيست. و چه زيبا که تا آخرين دم حيات از تلاش دست برنداشت، و کوچکترين خدشه به باور او نسبت به کارش و تأثير شگرف آن بر جامعه، به وجود نيامد. و به يقين می دانست که باعث اين شناخت و پويايی برای هنرمند زنان جامعه اش شده است. راهش سپيد باد! عبدالرحيم غفوری - سوئد

چنگ قضاست دهر، امانگاه خلق نيست / گنجشک را چه سود ز شهباز آشنا، قانون طبيعت چنين است. يکی بستر گذرای عمر را بروی زمين می گشايد، ديگری رخت عمر را می بندد و می رود به آنجا که عدمش ناميده اند. خوشا به آنانکه عمر خود را وقف خدمت بشر و بشريت کرده و نام نيکو و خاطره های نيک و جاودانه در خاطر ديگران و در دل تاريخ از خود به يادگار می گزارد. حقا که خانم پروين چنين زيست. او با روشنايی نور هنرش دل سياه تاريک دلان و متعصبين هنر ناشناس وطن را شکافت و با فداکاری زايد الوصفی، توانست راه گشايی شود برای ساير زنان با شهامت که به هنر موسيقی (غذای روح بشر) محبت و عشق داشتتد. نفس در سينه آدم نمی رفت ... درون سينه او ساز کردند، خانم پروين نمرده است. تا ماه و زمين است، پروين زنده است. تا هنر موسيقی در وطن مان زنده است، خانم پروين زنده است. او از جمله زنان جاودانه ميهن ماست. روحش شاد باد و نامش ماندگار. حسين - انگلستان

مرگ خانم پروين واقعاً لغزيدن ستون هنر بوده به خصوص زنان در اين بخش من نظر دارم که وزارت امور زنان در مرگ ميرمن پروين هيچ گامی نه برداشته. آيا اين وزارت به خاطر چه چيز ايجاد شده؟ برای حقوق زنان. خانم پروين که يک زن مشهور و هنر پرور اين مرز و بوم است بايد سهم بارز را در اين عرصه ها ايفا نمايد. عبدالعزيز شيرزوی - کابل

ميرمن پروين يکی از زنان شجاع افغانستان بود که در تاريخ هنر افغانستان فراموش نشدنی است. اوعاشق وطنش بود برای همين تا آخر عمر در افغانستان باقی ماند. ميرمن پروين با صدای رسايی که داشت همه او را دوست داشتند. او در عصر خودش و در عصر حاضر يک قهرمان بود. با وجودی که در جامعه افغانستان مرد سالاری بيداد می کند او قد علم کرد. خواندن او از راديو جرئت زيادی به زنان در بند کشيده افغان بخشيد و نشان داد که جای زن افغان تنها در کنج آشپزخانه نيست و زن افغان هم استعداد دارد که هنرمند شود، مکتب برود و علم و دانش بياموزد. اولين مرتبه که ميرمن پروين را ديدم در يک محفل عروسی در هوتل کابل و در اخير سالهای هفتاد عيسوی بود. در آن شب من با مرحوم استاد سرمست موسيقی دان چيره دست افغانستان گيتار می نواختم و اعضای محفل از خانم پروين خواستند که آهنگ گل فروش را برايشان بخواند. استاد سرمست در قسمت ترمپت و من با گيتار و بقيه اعضای ارکستر با جاز و کيبورد ميرمن پروين را همراهی کردند و از آن شب تاکنون هر موقع که گيتار، کيبورد و يا پيانو می نوازم، همين آهنگ گل فروش را اول با خود می نوازم. خداوند روح اش را شاد و يادش گرامی باد. احمدضيا يوسف زی - سانفرانسيسکو

خداوند مغفرت شان کند. سپری نمودن لحظات ارزشناک زندگی در موسيقی هيچگاه سبب رضای خداوند نمی گردد. مليار - کابل

هميشه نام استاد پروين برايم به عنوان چکاد موسيقی افغانستان و پيشاهنگ حضور زنان بزرگ اين مرز و بوم در عرصه موسيقی ملی وطن بوده است. خدا روحش را شاد گرداند و به ديگر دست اندرکاران موسيقی افغانستان و به ويژه بانوان موسيقی ما در تداوم راه سترگ پروين همت عطا کند. محمد صادق دهقان - کابل

با درگذشت خانم پروين موسيقی افغانستان يتيم شد. شيرين نظری - تبريز

خانم پروين زنی بود که دوست داران هنر ياد ايشان را هميشه گرامی خواهند داشت و اميدواريم که همه آوازخوانان و هنرمندان کشور دوباره به کشورشان بازگشته و نگذارند که چراغ هنر در افغانستان خاموش شود. و بار ديگر روح خانم پروين شاد و يادش در قلب دوستدارانش گرامی باد. سيد شجاع الدين - دبی

درود بر روان پاک خانم پروين. بلی زندگی همينه، کاروان ها با مسافرانش وارد اين دنيا می شود و بعد از توقفی دوباره رهسپار ديار ديگر می سازد. چه خوشا آن کسی که نام نيک در جا گذارد. سلطان حميد مددگار - سوئد

به نظر من کلمه قهرمان به کسی اطلاق می شود که نه در کشتن اشخاص فعال باشد بلکه در فعاليت در عرصه های فرهنگی، اجتماعی و سياسی بی نظير و ممتاز باشد. خانم پروين يکی از جمله قهرمانان و زن ميهن دوست بود که در عرصه فرهنگی از خود شاهکاری و خود گذری نشان داده است. روی اين دليل بعد از مرگ وی نامش در رديف قهرمانان فرهنگی جايگزين شود و در آينده اگر کدام زنی به افتخارات فرهنگی ما می افزايد، مدال خانم پروين برايش داده شود. محمد روحانی افغانی - منچستر

مرگ ميرمن پروين ضايعه بزرگی است که جبران آن برای جامعه افغانستان ميسر نيست ولی خاطرات و يادگارهای اين خانم مهربان در دل ها برای هميشه زنده خواهد بود. من از اوان کودکی آهنگ "گل فروش" او را دوست داشتم و اين آهنگ جزء زندگی و خاطرات من است. برای ميرمن پروين از پروردگار عالم روح شاد آرزو نموده و به هنردوستان کشورم تسليت عرض ميکنم. نوراحمد شيرخانی - هرات

 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران