BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 09:35 گرينويچ - چهارشنبه 27 سپتامبر 2006 - 05 مهر 1385
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
دهمين سالگرد کشته شدن دکتر نجيب الله
 

 
 
شادمانی طالبان پس از کشتن دکتر نجيب الله
طالبان در نخستين ساعات ورود به کابل، دکتر نجيب الله را کشتند و جسدش را در يک چهارراه آويزان کردند
پنجم ميزان (27 سپتامبر)، دهمين سالگرد کشته شدن دکتر نجيب الله، رييس جمهوری پيشين افغانستان به دست طالبان است.

مردم کابل خزان سال 1375 خورشيدی را با اضطراب تصرف پايتخت توسط جنگجويان بنيادگرای طالبان آغاز کردند.

دو سال از تشکيل اين گروه در افغانستان می گذشت و طالبان پيش از کابل، شهرها و مناطق زيادی را تصرف کرده بودند.

آوازه تفسير سختگيرانه آنان از شريعت اسلامی و عملکردشان در شهرهای ديگر چون قندهار، هرات و جلال آباد به گوش مردم کابل رسيده بود و کابلی ها نيز با توجه به پيشرويهای سريع و پی در پی طالبان، حضور آنان را در پايتخت، دور از انتظار نمی دانستند.

بی ترديد اين خبر نيز به مردم پايتخت رسيده بود که طالبان در چند سال گذشته شهرهای تحت تصرفشان را با آرامش نسبی حفظ کرده بودند، در حالی که کابل از نخستين هفته های پس از حضور مجاهدين، کمتر شبی را آرام گذرانده بودند.

دنيای نو و کهنه طالبان

طالبان
طالبان پس از ورود به کابل
حضور طالبان، ترکيبی از جهان کهنه و نو را در ذهنها تصوير می کرد.

طالبان دستار پوش با ريشهای انبوه و چشمهای سرمه کشيده، سوار بر داتسونها و تويوتاهای مدل بالا، زمانی خيابانهای کابل را تسخير کردند که همانگونه که سران و رهبران مجاهدين دست از جنگ کشيدند و شهر را ترک کردند، خورشيد چهارمين روز ميزان هفتاد و پنج نيز، در پشت کوههای غرب پنهان می شد.

با وجود خارج شدن گروههای رقيب از شهر کابل، مردم اين شهر، شب پنجم ميزان را نيز با آرامش سپری نکردند و صدای انفجار و شليک گلوله به طور پراکنده تا ساعات اوليه صبح شنيده می شد.

نخستين اقدام

صبح روز بعد، مردم با فريادهای جارچيانی از خواب بيدار شدند که آنان را به تماشای جسد آويخته دکتر نجيب الله، رييس جمهور سابق افغانستان در چهارراه آريانا فرا می خواندند.

به گفته شاهدان عينی، جسد به دار آويخته دکتر نجيب الله در حالی که آثار ضرب و شتم پيش از کشتن در سر و صورتش مشاهده می شد و لباس محلی به تن داشت، از جايگاه پليس ترافيک در چهارراه آريانا آويخته شده بود.

از پايه ديگر جايگاه نيز، جسد احمدزی برادر جوان تر دکتر نجيب الله آويخته شده بود که آثاری از شکنجه و ضرب و شتم نداشت.

طالبان در ميان انگشتان بی حرکت و خون آلود دکتر نجيب الله، پول و سيگار گذاشته و بدين ترتيب، جسد او را به تمسخر گرفته بودند.

دکتر نجيب الله
دکتر نجيب الله
چهارراه آريانا با ارگ رياست جمهوری، جايی که دکتر نجيب الله شش سال در آن حکومت می کرد و دفتر سازمان ملل متحد که رييس جمهور سابق افغانستان از زمان سقوط حکومتش در سال 1371 خورشيدی، به مدت پنج سال در آن به سر می برد، فاصله کمی دارد.

اين چهارراه اکنون، ده سال پس از کشته شدن دکتر نجيب الله و پنج سال پس از سقوط طالبان، بيشتر به يک منطقه نظامی شبيه است.

حصارهای امنيتی و سيمهای خاردار و حضور سربازان تا دندان مسلح ائتلاف ضد تروريسم و کمک به امنيت، چهارراه آريانا را از مسير رفت و آمد مردم حذف کرده است.

مردم چه می گويند؟

اما آيا مردم کابل اکنون و پس از ده سال، خاطره بامداد پنجم ميزان را فراموش کرده اند؟ دکتر نجيب الله، اکنون چه جايگاهی در ميان مردم دارد؟

برخی از شهروندان افغان معتقدند که او به خاطر پايداری در برگرداندن اراضی آن سوی خط ديوراند (خط مرزی مورد مناقشه ميان افغانستان و پاکستان) کشته شد.

برخی ديگر به اين موضوع اشاره می کنند که دکتر نجيب الله، با وجود اينکه شش سال رييس جمهور افغانستان بود، ثروتی نيندوخت و پس از پايان حکومتش، خانواده اش در پاکستان و هند مهاجر شدند و حتی يک خانه هم از او برجای نماند.

خاطره رياست خاد

نجيب الله
بی ترديد، اينها نماينده تصوير ذهنی تمام مردم از شخصيت و عملکرد دکتر نجيب الله نيست، نام اين رييس جمهوری پيشين افغانستان، در مقطعی از تاريخ اين کشور، با سازمان خدمات امنيت دولتی (خاد) و عملکرد آن گره خورده است.

دکتر نجيب الله، در سالهای آغاز دهه شصت خورشيدی، رييس خاد بود که نام آن در ذهن برخی از مردم، خاطره شکنجه و کشتار جمعی مخالفان دولت را زنده می کند.

برخی منتقدان می گويند که رياست دکتر نجيب بر اين سازمان، از زاويه های منفی شخصيت اوست که در ذهن مردم باقی مانده است.

اما ده سال پس از کشته شدن دکتر نجيب الله، و با وجود سايه سياهی که رياست خاد بر تصوير ذهنی برخی شهروندان افغان از رييس جمهور فقيد کشورشان برجای گذاشته است، امروزه همانگونه که عکسهای رييس جمهور کنونی کشور (حامد کرزی)، و شخصيتهايی مثل احمد شاه مسعود بر در و ديوار خانه های مردم آويخته است، تصاويری از دکتر نجيب الله رييس جمهور فقيد نيز، دست به دست و خريد و فروش می شود.

'شهيد' و 'قصاب'

نجيب الله
خيلی ها هم معتقدند که محبوبيت امروزی دکتر نجيب الله در ميان برخی اقشار مردم، نوعی محبوبيت واکنشی، با توجه عملکرد حکومتهای پس از وی بود.

دکتر نجيب الله پس از سقوط دولتش در بهار سال 1371 خورشيدی به بعد، همواره در دفتر سازمان ملل متحد در کابل به سر می برد.

برخی از سران و رهبران مجاهدين، بعد از کشته شدن دکتر نجيب الله به دست طالبان، ادعا کرده بودند که قصد داشتند او را نيز با خود به خارج از کابل منتقل کنند تا از آسيب طالبان در امان باشد، اما خود او نپذيرفته بود.

اين ادعا، از سوی برخی نزديکان دکتر نجيب رد می شود.

به هر صورت، پس از ده سال، دکتر نجيب الله رييس جمهور پيشين افغانستان، برای برخی از مردم اين کشور يک شخصيت ملی است که از او به عنوان "شهيد" نام می برند و عکسها و فيلمهايش، در بازارها به فروش می رسد، در حالی که برخی از مردم، همچنان او را "قصاب کابل" و حکومتش را ادامه حکومت کودتا می دانند.


 
 
دکتر نجيب اللهده سال بعد
عکسهايی از دکتر نجيب الله
 
 
طالبان'بازگشت طالبان'
طالبان امروز و طالبان ده سال پيش
 
 
احمد شاه مسعود و دکتر نجيب اللهعکسها و رويدادها
خريداران عکسهای دکتر نجيب الله، احمدشاه مسعود و حامد کرزی
 
 
دکتر نجيب اللهگزارش
دکتر نجيب الله شخصيتی چند بعدی
 
 
سايت های مرتبط
بی بی سی مسئول محتوای سايت های ديگر نيست
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران