BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 18:27 گرينويچ - شنبه 17 مارس 2007 - 26 اسفند 1385
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
نوروز جشن طبيعت نه پادشاهان
 

 
 
مزار
تجليل از نوروز همواره روی بعضی نظريات و شايعات استوار بوده است ولی اين نظريات گاهی ايراد پذير هستند.

نظر اولی در مورد نوروز اين است که اين مناسبت، جشن تخت نشينی يما پادشاه (جمشيد) است که پس از نشستن بر تخت، هر ساله تجليل می کرد و به شکل يک عنعنه باقی ماند.

دليل اينکه بعضی از علمای مذهبی با تجليل از نوروز مخالفت می کنند اين است که می گويند اين، جشن آتش پرستان است. به ويژه که در بعضی از محلاتی که از نوروز تجليل می شود، در شب های چهارشنبه آتش بلند می افروزند، افراد به دور آن رقص و پای کوبی می کنند، و عده ای از روی آتش خيز می زنند.

نظر دوم اين است که نوروز، جشن آريايی ها است. اين نظر هم شايد ناشی از اين باشد که نوروز در ايران، افغانستان و تاجيکستان با شکوه تر و گسترده تر تجليل می شود، اما هر دوی اين نظريات، ايراد پذير هستند.

اگر نوروز جشن پادشاهان باشد، می بايست جشن های سده و مهرگان که تا زمان سلطنت غزنويان نيز تجليل می شد، باقی می ماند. از جانب ديگر مردمان آريايی نژاد منطقه ما که در مناطق گرم زندگی می کنند، نوروز را تجليل نمی کنند.

مخالفت علمای مذهبی نيز عام نيست. بعضی از ملاها که رابطه عنعنه و سنت های مذهبی را نمی دانند، با اين پديده مخالفت کرده اند.

در صورتی که علمای بزرگتر امثال غزالی، فقط خريد و فروش بت ها، مجسمه ها، و تصاوير انسان و حيوانات را مکروه دانسته اند که در اين روزها مروج بوده است، نه خود تجليل از نوروز.

نادرست بودن نژادی بودن جشن نوروز، از اين مسئله نيست که در آسيای مرکزی بيشتر مردمان ترک تبار با عين مراسم آريايی نژادان، اين جشن را تجليل می کنند.

شايد اينکه در عربستان سعودی، آغاز فصل سال با خراسان و ايران همزمان نبوده، موجب پيدايش نظريات مخالف و موافق در اين مورد شده است.

رقص "اتن ملی" افغان ها

جشن طبيعت

از مسئله تاريخی که بگذريم، جشن نوروز، جشن طبيعت، جشن شکفتگی گلها و سبزه، درختان و اشجار است.

در گذشته های دور، برای زياد شدن حاصلات زراعی و سردرختی، جشن هايی در ابتدای بهار برگزار می شده است که سمنک (سمنو) پزی، و رنگين ساختن تخم مرغهای پخته و جنگاندن آنها، همه به نحوی از اينها به باروری مزرعه، درخت و حيوانات نيز مربوط است.

در بعضی از مناطق افغانستان، جشن های خاصی بنابر همزمان بودن جشن نوروز با زايش حيوانات برگزار می شود که از آن جمله است: جشن ققناق که نوعی پنير بسيار چرب است که از شير روزهای زايمان حيوانات بدست می آيد.

همچنين ميله هايی که به خاطر پختن و خوردن گوشت بره برگزار می شود، زيرا معمولا بره های نر را به خاطر پوست شان می کشند و تعداد آنها در خانواده های مالدار بسيار زياد است. بنا بر اين، ميله هايی برپا کرده، اقارب و دوستان را جمع می کنند.

"ميله گل زرد"

ميله ای گل سرخ در مزار شريف خود بيانگر تجليل از شکفتن گلهای لاله و ايام بهار است.

در سمت قطغن افغانستان، ميله های کوچک تری به نام ميله های گل زرد نيز برگزار می شود. چون در کوه پايه ها، پيشتر از گل لاله، گل زرد می شکفد.

در تمام صفحات شمال افغانستان ميله های گوناگون در بهار تجليل می شود، در روزهای اول نوروز، زنان به شکل دسته جمعی در زيارتگاه ها جمع می شوند و مجالس خوشی و سرور برپا می کنند.

اما عموما تا آخر بهار، رفتن به دامنه های کوه ها و دشت های سرسبز و برگزاری ميله ها ميان دوستان و خويشاوندان فراوان است.

عروسان

بعضی رسوم غريب نيز حکايت از در نظر داشتن باروری و زايش در اين جشنها و مراسم دارد.

از جمله در برخی نکات کوهستانی افغانستان، عروسانی که در ايام بهار نکاح می شوند بعد از سپری کردن مراسم معمولی، روزی با پيره زنان از خانه بيرون می روند، در باغ يا خانه درخت ميوه داری را که تازه شکوه و برگ کرده باشد در آغوش می گيرند.

اين رسم برای آن است که آن عروس صاحب فرزندان زياد شود.

افغان های هندو و سيک در جشن نوروز

نوروز و مذهب

تجليل نوروز در زيارتگاه ها حاکی از آن است که در گذشته در اين مناطق رب النوع های باران، بارآوری و سيرمحصولی وجود داشته و مردم با نام آنها مراسمی را برپا می کردند.

بنابر روايات تاريخ، در نواحی خراسان قديم و ترکمنستان امروزی يکی از ارباب انواع که بر اسب بالدار سوار بوده و به داد بينوايان و مسکينان می رسيده است به شکل تجليل از زيارت حضرت علی در مزار شريف استحاله يافته است، "دلدل" حضرت علی، صفات همان اسب بالدار را به خود گرفته است.

هرگز مراسم جشن های نوروزی بر سر قبر پادشاهان و يا يادآوری از آنان برگزار نمی شود که آن را به تخت نشينی يما يا جمشيد نسبت بدهيم.

رسوم فراموش شده

دو رسم جالب و زيبای نوروزی در دهات افغانستان وجود داشت، معمولا در مدارس، ملاها اوراق بزرگ کاغذ را با نقش های گل و سبزه رنگين می کردند که در وسط آن صورت معراب و منبر نيز نقش می شد و اشعار نوروزی نيز در اين اوراق نوشته می شد.

ملاها به هر يک از شاگردان (دانشجويان) خود از اين اوراق نوروزی می داندند و در عوض شاگردان به ملاها دستمزد ناچيزی می پرداختند.

در روستاهای که مدارس دينی بزرگ تری وجود داشت، ملا بچه ها به دسته های متعدد تقسيم شده و دسته گلهای بزرگ می ساختند و در پشت دروازه ها می رفتند و اشعار نوروزی را با لحن خوشی می خواندند.

اين رسم را گل گردانی بهاری می گفتند.

 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران