BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 16:27 گرينويچ - جمعه 15 ژوئن 2007 - 25 خرداد 1386
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
هزار خورشیدرو؛ رمانی از خالد حسینی
 

 
 
روی جلد رمان
ماه گذشته "هزار خورشید رو" * * دومین رمان خالد حسینی، نویسنده اثر پرفروش "کاغذپران باز" یا "بادبادک باز" به بازار کتاب در اروپا و آمریکا راه یافت.

هزار خورشیدرو (A Thousand Splendid Suns) داستان رنج و بدبختی و عقده های فروخورده زنان افغانستان است و تصویری از عشق و سرگذشت غم انگیز دو زن با دو خاستگاه اجتماعی که روزگار آنها را در فضای مشترکی به هم پیوند داده است.

این رمان چهار سال پس از کاغذپران باز (The Kite Runner) منتشر می شود؛ اثری که در سال انتشار در 2003 عنوان پرفروش ترین رمان را از آن خود کرد. رمان نخست خالد حسینی تاکنون به چندین زبان دنیا، از جمله فارسی، ترجمه شده و 8 میلیون نسخه از آن در بیش از سی کشور به فروش رفته است. قرار است تا پایان سال جاری میلادی فیلمی نیز براساس این رمان، ساخته یکی از شرکتهای وابسته به هالیوود، وارد بازار سینما شود.

خلاصه داستان

مریم نوجوان، در نخستین عصیانش از خانه اش در دامنه هرات بدون اجازه مادر به شهر می رود، اما در بازگشت دیدن جسد بیجان مادر که با ریسمان از درخت آویخته شده او را در جا میخکوب می کند.

این نخستین حادثه بزرگی است که قهرمان اول داستان را از رویاهای کودکانه بیرون می آورد و با واقعیتهای تلخ زندگی مواجه می سازد. مریم 15 ساله با خودکشی مادر مسیر زندگی اش عوض می شود و پدرش او را به اجبار به ازدواج مردی خشن و سنتی به نام رشید در می آورد.

این رمان سرگذشت محنت بار دو زن، و داستان عواطف و رنجهای آنان طی دوره سی ساله ای است که تحولات و نا آرامیهای سیاسی افغانستان را در خود فروبرده است

مریم که هنوز از غم مرگ مادر بیرون نیامده است، اسیر مردی می شود که سی سال بزرگتر از اوست و وی برایش ارزشی بیش از یک خدمتکار محض و مطیع ندارد. زمانی مادر مریم به او گفته بود که دخترم، انگشت تقصیر مرد همیشه یک زن را نشانه می گیرد و مریم باور نکرده بود. اکنون مریم طعم تلخ حرفهای مادر را با تمام وجود می چشد و می بیند که راهی جز پذیرش تحقیر مرد و اهانت جامعه پیش رویش نیست.

لیلا، قهرمان دیگر داستان با سرنوشتی محنت بارتر از او روبرو می شود. لیلا که برعکس مریم دختر محبوب یک تحصیلکرده است، زمانی زندگی اش از هم می پاشد که در جریان جنگهای داخلی افغانستان، اصابت یک راکت به خانه آنها طومار زندگی پدر و مادرش را در هم می پیچد.

این حادثه زندگی لیلا را دگرگون می کند و از او یتیمی برجایی می گذارد که در هفت آسمان یک ستاره ندارد.

طارق دلداده لیلا پیش از این حادثه در اثر جنگ همراه با خانواده اش به پاکستان آواره شده است.

بدبختی لیلا زمانی دوچندان می شود که در می یابد با نطفه کودکی از طارق آبستن شده است و در همین حال می شنود که طارق خود در اثر حمله ای در نزدیکی مرز پاکستان کشته شده است.

بدین ترتیب لیلا نیز در 14 سالگی به ازدواج با رشید تن می دهد و به عنوان همسر دوم وی با مریم سرنوشت مشترکی پیدا می کند.

باری لیلا صاحب دختر می شود و از چشم رشید می افتد. مریم که اکنون نزدیک به دو دهه از ازدواجش با رشید می گذرد، در آغاز لیلا را رقیبی برای خود می شمارد، اما گذشت زمان آنها را بسان یک مادر و دختر و دو دوست صمیمی به یکدیگر نزدیک می کند. هزار خورشیدرو رنجها و عشق مریم و لیلا را در یک دوره سی ساله به تصویر کشیده است.

محتوای اثر

خالد حسینی پس از انتشار رمان نخستش گفته بود که می خواهد در آینده داستانی درباره زندگی زنان افغانستان بنویسد و به نظر می رسد "هزار خورشیدرو" تحقق همین وعده باشد.

این رمان سرگذشت محنت بار دو زن، و داستان عواطف و رنجهای آنان طی دوره سی ساله ای است که تحولات و ناآرامیهای سیاسی افغانستان را در خود فروبرده است.

رنج و دوستی دو عنصری هستند که در زندگی شخصیتهای اصلی داستان به شکل بارزی تبلور یافته اند.

اگر عنصر دوستی یا عشق در این بستر داستانی کمرنگ شود، ممکن است آنچه می ماند جاذبه چندانی برای آنانی که از شرایط زن در جامعه افغانستان بی اطلاع نیستند، ایجاد نکند. دوستی عمیق و نامتعارف مریم و لیلا، دو هم باغ (هوو)، نقطه اوج این عشق است و شاید ترکیبی از این دو عنصر، آن را از نوع آثار داستانی در این عرصه متفاوت کرده است.

"هزار خورشیدرو" در همین حال تصویری است از جامعه سنتی و مردسالار افغانستان؛ از جامعه ای که در آن مردان تصمیم می گیرند و زنان چاره ای جز تمکین ندارند.

به همین دلیل مریم در آغاز داستان فقط چند روز پس از مرگ مادر وقتی با پیشنهادی دور از انتظار از سوی زنان پدرش برای قبول شوهر روبرو می شود، تنها دست به دامان پدر می شود که بگوید این حرف دروغ است و آنها واقعا قصد ندارند که او را به شوهر بدهند.

در همان روزهای نخست ازدواج هم، رشید به او می فهماند که در این خانه تنها یک نفر تصمیم می گیرد.

در همین زمینه موفقیت مهم حسینی به عنوان یک داستان نویس مرد آن است که به خوبی می تواند از زبان یک زن، ذهنیت درونی و دغدغه های او را بازگو کند.

در این رمان، همچنین تلاش شده تا تاریخ سی ساله افغانستان نیز به نحوی روایی بازگو شود.

وقایع این داستان در یک دوره سی ساله اتفاق می افتد: سالهای پایانی سلطنت ظاهرشاه و کودتای جمهوری، به قدرت رسیدن چپیها، دوره جنگهای داخلی و حکومت مجاهدین، ظهور طالبان و سرانجام سقوط آنان از قدرت.

شاید از همین رو بخشهای زیادی از وقایع رمان در کابل یعنی مرکز تحولات این دوره اتفاق می افتد، تا روایتگر قصه بتواند از نزدیک شاهد رویدادها باشد. نویسنده در عین حال که سعی کرده مجموع حوادث این دوره را از نظر دور ندارد، تلاش داشته تا با تکیه بر وقایع تاریخی، داستان را از مسیر اصلی آن خارج نسازد. اگرچه در برخی موارد به نظر می رسد وقایع این دوره بر فضای رمان سایه افکنده و نویسنده را به گزارشگر رویدادها شبیه کرده است.

نگاه خوانندگان و منتقدین

"هزار خورشید رو" به طور تقریباً همزمان در نیویورک و لندن منتشر شده و انتشار آن بازتاب گسترده ای در رسانه های اروپایی و آمریکایی داشته است. بسیاری که پیش از این با نام خالد حسینی به خاطر رمان پرفروش کاغذپران باز آشنایی داشته اند، بی درنگ سراغ اثر دوم این نویسنده را گرفته اند.

شماری از منتقدین "هزار خورشید رو" را تصویر جذاب و در عین حال تلخی از جامعه سنتی افغانستان و جایگاه زنان در آن خوانده اند.

آنان این اثر را نگاهی به سه دهه جنگ در افغانستان از چشم دو زن توصیف کرده اند. انتخاب دو زن که به دو خاستگاه متفاوت اجتماعی تعلق دارند، به عنوان شخصیتهای اصلی داستان و همچنین بستر زمانی وقوع حوادث یعنی دوره آغاز نا آرامیها در افغانستان تا پایان سلطه طالبان، به این اثر جاذبه بیشتری بخشیده است.

به گفته آنان، حسینی توانسته است در این اثر مهارت خود را در بیان واقعیتهای تلخ شرایط زنان در افغانستان به نمایش بگذارد و تصویری محسوس و رقت انگیز از رنجی که آنها می برند، برای خواننده اثرش ارائه کند.

شاید از همین روست که "هزار خورشیدرو" برای گروههای مختلفی از خوانندگان، هم در افغانستان و منطقه و هم در خارج از آن و غرب، می تواند جالب و خواندنی باشد.

بسیاری بر این عقیده اند که حسینی در ارائه تصویری واقع بینانه از کشور و جامعه خود برای جهان خارج موفق بوده است.

او دیدگاه معمول غربیها درباره افغانستان را به چالش نمی کشد، ولی بر غنای آن می افزاید.

او به ریشه های عمیق مشکلات زنان در این جامعه نظر دارد، به گونه ای که تحولات سیاسی نمی تواند به آسانی باعث یافتن راه حلی برای آنها شود. حسینی از همین رو از زبان مادر مریم می گوید که زنانی بیسواد مانند «ما» چاره ای جز تحمل مشقتهای زندگی و تحقیر مردان ندارند.


* * -- خالد حسینی در گفتگویی با رسانه ها در خصوص رمان جدیدش گفته بود که اسم داستانش را از شعری از صائب تبریزی (شاعر قرن 17 میلادی) برگرفته است. به نظر می رسد که اشاره حسینی به این شعر صائب باشد:

فلک از آفتاب آيينه داری پيشه می سازد
دو صد خورشيد رو افتاده در هر پای ديوارش

 
 
خالد حسینیگفتگو
خالد حسینی نویسنده افغان تبار
 
 
کتاب آموزش شعرفن شاعری
'گام ارزنده ای به پیش': کتاب آموزش شعر
 
 
رازق فانی که در زمستان ۱۳۲۲ آمد و در بهار ۱۳۸۶ رفتوداع 'فانی' با دار فانی
رازق فانی، شاعر نامدار افغان درگذشت
 
 
نشان جشنواره ادبی قند پارسیفرهنگيان افغان
بزرگداشت رهنورد زرياب، در 'قند پارسی'
 
 
پشت جلد کتابی از قهار عاصی'من آهنگ سفر دارم'
بزرگداشت قهار عاصی شاعر افغان، در ایران
 
 
ديوان عايشه درانیديوان گمشده
به بهانه بازچاپ ديوان اشعار عايشه درانی
 
 
برگرفته از روی جلد کتاب بادبادک بازدر جستجوی فضاهای گمشده
نگاهی به رمان بادبادک باز نوشته خالد حسينی
 
 
مطالب مرتبط
سايت های مرتبط
بی بی سی مسئول محتوای سايت های ديگر نيست
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران