BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 07:47 گرينويچ - چهارشنبه 18 ژوئيه 2007 - 27 تیر 1386
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
چهلمین سال درگذشت استاد غلام حسین
 

 
 
استاد غلام حسین
استاد غلام حسین، از ستونهای موسیقی افغانستان به شمار می رود
۲۷ سرطان/ تیر برابر است با چهلمین سال درگذشت استاد غلام حسین یکی از ستونهای موسیقی معاصر افغانستان.

استاد غلام حسین در سال ۱۲۶۵ خورشیدی در کابل متولد شد. پدرش استاد عطا حسین، برادرش کریم حسین و ماما (دایی) او، استاد غلام جیلانی سارنگ نواز، از جمله هنرمندانی بودند که در زمان امیر شیرعلی خان از هند به کابل آمدند و در محله فعلی خرابات کابل ساکن شدند.

نخستین معلم استاد غلام حسین، استاد امام الدین پیشاوری بود که وی چند سال در نزدش شاگردی کرد و سپس عازم هند شد و در زمان امیر حبیب الله به کابل بازگشت و یکی از خوانندگان محبوب دربار امیر شد.

آموزش

استاد غلام حسین که خود از ستونهای خرابات کابل بود و شاگردان بسیاری را از جمله فرزندش محمد حسین سرآهنگ تربیت کرده بود، تنها به حضور در خرابات کابل اکتفا نکرد.

با روی کار آمدن حکومت امان الله خان، هنر موسیقی نیز جایگاه ویژه ای پیدا کرد و تدریس موسیقی در برنامه تعلیمی چند مکتب گنجانده شد.

در ابتدای این کار، روش مشخصی برای تدریس موسیقی وجود نداشت و بعضی از استادان، مثل استاد قربان علی در مکتب استقلال، استاد نتو در مکتب حبیبیه و استاد پیربخش در دارالمعلمین کابل به سلیقه و روش خودشان به هنرجویان آموزش می دادند.

ولی بعد از مدتی به کمک تعدادی از استادان موسیقی از جمله استاد غلام حسین نظامنامه موسیقی برای مکاتب تنظیم و نشر شد که اگر این کار سامان می گرفت، باعث رونق موسیقی در مکاتب می شد.

این کار هم زیاد دوام پیدا نکرد و بعد از انتشار نظامنامه موسیقی در سطح مکاتب با مخالفت برخی روحانیون، از جمله ملا عبدالله مشهور به ملای لنگ، که موسیقی را کفر آمیز تلقی می کردند روبرو شد و در نتیجه، آموزش موسیقی از سطح مکاتب بر چیده شد.

.
در کنار استاد غلام حسین که آواز خوانی تدریس می کرد، استاد فرخ افندی (سلفژ)، استاد نبی گل( آواز)، استاد محمود (طبله)، استاد معراج الدین (سیتار)، استاد محمد عمر( رباب) و استاد ناظر(دلربا) تدریس می کردند
سالها بعد از این جریان و با تغییر فضای جامعه بار دیگر استاد غلام حسین به آموزش موسیقی روی آورد و با تدریس در کودکستانها، مکاتب و دانشگاه کابل، شاگردان بسیاری را تربیت کرد که بعدها تعدادی از این پسران و دختران از هنرمندان مشهور رادیو تلویزیون افغانستان شدند.

با آغاز به کار رادیو کابل، استاد غلام حسین یکی از کسانی بود که در اولین دوره آموزشی آن رادیو که در سال ۱۳۱۸ آغاز شد و به مدت چهار سال ادامه داشت توانست تعداد زیادی هنرجو آموزش دهد.

در این دوره، در کنار استاد غلام حسین که آواز خوانی تدریس می کرد، استاد فرخ افندی (سلفژ)، استاد نبی گل( آواز)، استاد محمود (طبله)، استاد معراج الدین (سیتار)، استاد محمد عمر( رباب) و استاد ناظر(دلربا) تدریس می کردند.

آهنگسازی

استاد غلام حسین که در زمان خود بزرگترین نوازنده هارمونیه و پیانو بود در امر آهنگسازی نیز نقش به سزایی در تاریخ موسیقی افغانستان ایفا کرد. او بعد از استاد قاسم، تنها آهنگساز پیشگام در افغانستان بود.

وی از معدود هنرمندانی بود که برابر با معیارهای هنری زمان خود آهنگهای جدید می ساخت.

اکثر آهنگهایی که در آن دوران در مراسم جشن سالگرد استقلال افغانستان پخش می شد از ساخته های استاد غلام حسین بود.

وی علاوه بر همکاری با مراکز هنری و فرهنگی، با ارکسترهای بخش نظامی نیز همکاری داشت و آهنگهای زیادی را نیز برای گروه های موسیقی اردو (ارتش) افغانستان ساخت که از معروفترین آنها می توان از آهنگ "من عسکرم من عسکرم" نام برد که این آهنگ در مراسم رژه نیروهای نظامی اجرا می شد.

عبدالوهاب مددی که خود از شاگردان استاد غلام حسین بوده، معتقد است که در گذشته و حال کسی (در افغانستان) در امر آهنگسازی به پایه استاد غلام حسین نرسیده است.

بر خلاف بسیاری از هنرمندان خرابات که غیر از موسیقی خرابات، به موسیقی دیگری علاقه نداشتند، استاد غلام حسین از موسیقی اروپایی به نیکویی یاد می کرد و خودش نیز در این زمینه شناخت و توانایی خوبی داشت و در ساختن آهنگهایش بخصوص در ترانه ها از موسیقی غربی بهره می گرفت.

موسیقی محلی

استاد محمدحسین سرآهنگ
از میان فرزندان استاد غلام حسین، فقط محمد حسین سرآهنگ توانست جای خالی پدر را پر کند
از ویژگی های دیگر استاد غلام حسین، علاقه فروان او به موسیقی محلی بود. او در کنار ساختن و خواندن آهنگهای کلاسیک در جهت احیا و تنظیم سروده های فولکلوریک افغانستان نیز تلاش بسیار کرد و شاگردان بسیاری را نیز در این راه آموزش داد.

وی سالهای زیادی از عمر خود را صرف پژوهش و تنظیم آهنگهای محلی هر منطقه کرد و آنها را چه به صورت آواز و چه به صورت تک نوازی، سینه به سینه به شاگردان خود منتقل کرد.

نقش استاد غلام حسین در ترویج و زنده نگاه داشتن موسیقی محلی، از فعالیتهای مهم زندگی هنری او شمرده می شود.

آثار

متاسفانه از آهنگ های استاد غلام حسین غیر از چند آهنگ چیز دیگری در آرشیو رادیو افغانستان به ثبت نرسیده است.

وی دوبار ازدواج کرد و چهار دختر وچهار پسر نیز از وی باقی ماند که از میان همه آنها فرزند بزرگش استاد محمد حسین سرآهنگ توانست جای خالی پدر را پر کند.

صفحه آخر

استاد غلام حسین سر انجام پس از چندین دهه تلاش در امر احیای موسیقی افغانستان در روز بیست و هفتم سرطان سال ۱۳۴۶ خورشیدی در کابل در گذشت و پیکرش در گورستان شهدای صالحین این شهر به خاک سپرده شد.

روزنامه انیس یک روز پس از مرگ استاد غلام حسین، پیرامون شخصیت وی چنین نوشت: "غلام حسین، استاد هنر که بیش از سه ربع عمر خود را در خدمت هنر برای مردم صرف کرد و فزونتر از صدها شاگرد را در حلقه اجتماع با مهارت پرورده و به جامعه خود تقدیم داشت، سیمای ظاهری خود را در پایان هشتاد و یک سال زندگی در نقاب تیره خاک از ما نهفت. آیا واقعا استاد از میان دوستان، علاقمندان و شاگردان خود رفته است؟ این سوالی است که خیلی زود جواب نفی می گیرد، زیرا استاد در ذهن کودکان ما در میان کودکستانها، در گوش جوانان ما از راه امواج رادیو افغانستان و در خاطره شاگردان خود با آنچه به ایشان از هنر آموخته و سپرده است جاودانه زندگی می کند..."


 
 
استاد سرآهنگزاده 'خرابات'
بیست و پنجمین سالگرد درگذشت استاد سرآهنگ
 
 
استاد الطاف حسين سرآهنگخاطره ها و ترانه ها
الطاف حسين سرآهنگ در برنامه خاطره ها و ترانه ها
 
 
استاد سرآهنگسالگرد
بيست و چهار سال پس از خاموشی سرآهنگ
 
 
استاد الطاف حسيناستوديو شماره هفت
استاد الطاف حسين در برنامه استوديوی شماره هفت
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران