BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده:
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد   صفحه بدون عکس
تاریخچه گشایش مکاتب (مدارس) نوین درافغانستان
 

 
 
ساختمان یکی از قدیمی ترین مکتب های کابل
ساختمان یکی از قدیمی ترین مکتب های کابل
دوم حمل (فروردین)، روز آغاز بازگشایی مکتب ها در افغانستان است که به نام روز معارف نام گذاری شده و همه ساله از این روز تجلیل می شود.

پیش از تاسیس مکتب (مدرسه)های جدید در افغانستان، دانش آموزان در مسجدها و در نزد روحانیون، با خواندن قرآن، خواندن و نوشتن را فرا می گرفتند.

در این گونه جلسات، که هنوز هم به طور گسترده ای در افغانستان وجود دارد، کودکان ابتدا جزء سی ام قرآن (سی پاره) را می آموزند و پس از فراگرفتن کل قرآن، دیوان حافظ و گلستان سعدی را می آموزند.

مکاتب به شکل امروزی آن، تا دهها سال پس از شکل گیری، به اندازه ای گسترده نبود که بتواند تمام دانش آموزان را تحت پوشش قرا دهد. به همین دلیل است که امروزه هم تعداد زیادی از کودکان، به مساجد و به روش های سنتی، به سوادآموزی می پردازند.

اولین مکتب در افغانستان

صد و پنج سال پیش، در سال ۱۲۸۲ خورشیدی، در زمان حکومت امیر حبیب الله خان، نخستین مکتب ابتدایی به سبک جدید، به نام حبیبیه، در کابل تاسیس شد.

در آغاز تاسیس این مکتب، تمام معلمان و مسولان اداری آن از کشور هند بودند.

دانش آموزان افغان
از عمر مکتب های مدرن در افغانستان، صد و پنج سال می گذرد
تا سال ۱۲۸۸ خورشیدی که چند مکتب ابتدایی دیگر نیز تاسیس شد، حبیبیه تنها مکتب مدرن افغانستان محسوب می شد.

در همین سال بود که اولین شورای معارف که وظیفه آن بررسی مواد درسی، وضع مالی، حفظ نظم و مسایل اداری مکتب ها بود، در کابل تاسیس شد.

در سال ۱۲۹۱، اولین دارالمعلمین افغانستان در کابل به وجود آمد و شماری از کسانی که سواد را به شکل سنتی آن در مساجد آموخته بودند، در دارالمعلمین پذیرفته شدند.

دو سال بعد از تاسیس نخستین دارالمعلمین افغانستان، برای اولین بار ۶۵ نفر از این مرکز آموزش معلم، فارغ التحصیل شدند.

توسعه مکتب ها

با آغاز زمامداری امان الله خان و با توجه به اینکه او نسبت به مکاتب جدید و آموزش های مدرن، توجه ویژه ای داشت، مکتب ها در کابل و ولایات توسعه پیدا کرد.

ازمهمترین گام هایی که در این راه بر داشته شد، تاسیس وزارت معارف در افغانستان بود. دولت توانست با تشکیل این وزارتخانه، نظارت بیشتری بر امور مکتب ها داشته باشد.

در همین زمان بود که اولین قانون اساسی افغانستان به تصویب رسید. با تصویب این قانون، آموزش و پرورش، برای همه کودکان و نوجوانان افغانستان، اجباری شد.

در همین سالها، انجمنی برای تالیف و ترجمه کتاب های درسی، و بررسی وضعیت مکتب ها و آموزگاران در کابل تاسیس شد.

در کمتر از چند سال، مکتب های ابتدایی پسرانه و دخترانه در کابل و ولایات گسترش یافت و تعداد زیادی دانش آموز از این آموزشگاه ها فارغ التحصیل شدند.

همچنین شماری دانش آموز، برای تحصیل به کشورهای خارجی، از جمله ترکیه، آلمان و فرانسه اعزام شدند.

شماری از دانشجویان افغان
در دوره امان الله خان، شماری دانش آموز، برای تحصیل به خارج اعزام شدند
در سال ۱۳۰۱ خورشیدی، لیسه (دبیرستان) امانیه که بعد به استقلال تغییر نام داد، به کمک دولت فرانسه در کابل تاسیس شد.

مدیر این مکتب و تعدادی از معلمان آن نیز از کشور فرانسه بودند.

یک سال بعد، در سال 1302 خورشیدی، لیسه امانی به کمک دولت آلمان راه اندازی شد. مدیر این مکتب و شماری از معلمین آن نیز از کشور آلمان بودند.

کمک های دولت های فرانسه و آلمان به لیسه های استقلال و امانی در سال های اخیر ازسر گرفته شده و این مکاتب، همچنان پیشرفته ترین آموزشگاه های افغانستان هستند.

مکتب های تخصصی

تاسیس مکتب های تخصصی از دیگر اقداماتی بود که در دوره امان الله خان صورت گرفت. در هر یک از این مکتب ها، یک رشته مشخص تدریس و آموزش داده می شد.

از مهمترین مکتب های خصوصی، می توان از مکتب اصول تحریر(خوشنویسی)، صنایع، زراعت، قضاوت (حقوق)، دارالعلوم و دارلحفاظ نام برد.

اکابر

در کنار مکتب های جدید، آموزشگاه هایی نیز برای افراد بزرگسال تاسیس شد. در آن سالها، به اینگونه آموزشگاه ها، اکابر می گفتند.

این روش از سواد آموزی به دلیل اینکه از سوی امان الله خان بر آن نظارت نزدیک صورت می گرفت، و زیر نظر شخص شاه اداره می شد، به نام "صوت غازی" نامگذاری شده بود.

تدریس به زبان پشتو

لیسه استقلال
تابلو قدیمی لیسه استقلال کابل
با آغاز زمامداری ظاهر شاه و با توجه به اینکه ترویج زبان پشتو در دستور کار دولت قرار داشت، یک تغییر اساسی در معارف افغانستان صورت گرفت و آن تدریس زبان پشتو در تمام مناطق افغانستان بود.

به دنبال این تصمیم، تمامی کتاب های درسی به زبان پشتو به چاپ رسید و تدریس به این زبان در تمام مناطق افغانستان اجباری شد.

این روش بعد از مدتی با مشکلاتی مواجه شد، بزرگترین مشکلی که دولت با آن روبرو شد، کمبود معلم برای مناطق فارسی زبان بود، چون که اکثر معلمین به زبان پشتو آشنایی نداشتند.

بعد از مدتی، تدریس و آموزش اجباری به زبان پشتو تغییر داده شد و مقرر شد که در مناطق فارسی زبان، همه درسها به زبان فارسی به عنوان زبان اول تدریس شود و زبان پشتو، به عنوان زبان دوم، به عنوان یک مضمون درسی، آموزش داده شود.

در مناطق پشتو زبان، عکس این روش عملی شد. این روش آموزش، هنوز هم در افغانستان پابرجاست.

 
 
کتاب درسی خشت اول
بررسی کیفیت محتوای کتابهای درسی افغانستان
 
 
کتاب های درسی افغانستان خشت اول
بررسی کتابهای درسی افغانستان - بخش نخست
 
 
دانش آموزان افغان آموزش در نا امنی
'کاهش' شمار دانش آموزان در افغانستان
 
 
انتخاب شهردار مکتب در هرات 'آموزش شهروندی'
انتخاب نخستین 'شهردار مکتب' در هرات
 
 
دانش آموزان افغان در پاکستان مهاجران
دانش آموزان 'گلیم نشین' افغان در پیشاور
 
 
دانش آموز افغان دنگ دنگ دنگ ...
آغاز سال نو آموزشی افغانستان و شش ميليون چشم منتظر
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد   صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران