آلبوم 'بی خیال' گروه نیروانا ۲۵ ساله شد

کرت کوبین حق نشر عکس Getty Images
Image caption ترانه "بوی روحیه نوجوانان را می دهد" گروه نیروانا و کرت کوبین را از یک گروه موسیقی زیرزمینی به گروهی مهم در جشنواره ها بدل کرد که در سال ۱۹۹۳ در شبکه تلویزیونی ام تی وی ظاهر شد

خیلی ها هنوز هم اولین نت های ترانه "بوی روحیه نوجوانان را می دهد" (Smells Like Teen Spirit) را به یاد می آورند. اولین ترانه آلبوم دوم گروه نیروانا با عنوان "بی خیال" بود که در سال ۱۹۹۱ منتشر شد. اما واکنش های علاقمندان به این ترانه اولین باری که آنرا شنیدند چه بود؟

طرفداران این گروه موسیقی که با سبک معروف به گرانژ (گرانج) موسیقی راک را در دهه نود میلادی متحول کرد، از آن دوران چه به یاد می آورند و پس از گذشت ربع قرن برایشان چه معنایی دارد؟

این آلبوم پس از اولین قرارداد گروه نیروانا با یک شرکت بزرگ تولید موسیقی بود (شرکت دی جی سی رکوردز) روز ۲۴ سپتامبر ۱۹۹۱ منتشر شد. ترانه های این آلبوم مثل "بوی روحیه نوجوان را می دهد"، "شکوفایی" و "همانطور که هستی بیا" خود گروه و کرت کوبین خواننده آن، به موسیقی راک صدای دیگری دادند و دهه نود میلادی سالهایی تلقی می شوند که موسیقی راک آلترناتیوی را که در شهر سیاتل متولد شده بود، جهانی کرد.

برخی از اولین گروههای موسیقی گرانج مثل تد و یا مادهانی مغلوب پدیده ای شدند که روحیه نوجوانانه تلقی می شد. ولی گروه‌های دیگری نظیر ساوندگاردن و یا پرل جم همراه با نیروانا از این موفقیت بهره بردند.

شهرت و توجه شدید به کرت کوبین به عنوان نمادعصیان و دلمشغولی های جوانان باعث شد او گوشه گیر شود و به مصرف هروئین روی بیاورد. او بالاخره در سال ۱۹۹۴ و در سن ۲۷ سالگی خودکشی کرد.

تیم تاکر، استان نوا اسکوتیا در کانادا

حق نشر عکس Tim Tucker
Image caption تیم تاکر عکس فعلی او (چپ) و عکس او در دهه نود (راست) می گوید: نیروانا روی او تاثیر آنی داشت

یادم هست یک روز شبکه تلویزیونی موسیقی "ماچ موزیک" را تماشا می کردم. ۱۳ یا ۱۴ سالم بود. برای اولین بار ویدئوی ترانه گروهی به اسم نیروانا را پخش کردند. اسم ترانه "بوی روحیه نوجوانان را می دهد" بود.

تاثیرش آنی بود. با همه چیزهایی که تا آن موقع دیده و یا شنیده بودم فرق داشت. آن سالها من به گانز ان روزز، موتلی کیور، پویزن و یا گروه‎هایی در این ردیف گوش می دادم.

بعد از شنیدن این ترانه آلبوم "بی خیال " را به صورت کاست خریدم و از همان زمان علاقه من به گروه نیروانا و سبک موسیقی گرانج بیشتر شد.

نوجوان‌ها دنبال یک هویت جدیدی بودند که با گروههای موسیقی دهه ۸۰ و موج جدید موسیقی پاپ که خواهر و برادرهای بزرگترشان به آنها گوش می دادند متفاوت باشد و سبک موسیقی گرانج کاملا فضای روحی نسل ایکس را توصیف می کرد، یعنی بی تفاوتی و بی علاقگی به هر چیزی که متعارف تلقی می شد.

سلیقه من در موسیقی یکباره تغییر کرد. گروههای موسیقی که اعضای آنها موهای بلندی داشتند را کنار گذاشتم و شروع کردم به گوش دادن به گروههایی مثل نیروانا، ساوندگاردن، آلیس این چین و سایرین. این در علاقه من به موسیقی مقطع تعیین کننده ای بود. علاوه بر این در من توجه ویژه ای به ترانه را بوجود آورد که تا امروز ادامه دارد و زمینه ساز علاقه پیدا کردن به گروه‌هایی مثل تول، پرفکت سیرکل، کوئینز و استون ایج شد.

من هنوز هم همه آلبوم های نیروانا را دارم و گاهی اوقات بهشون گوش می کنم. "بوی روحیه نوجوانان را می دهد " احتمالا ترانه ای است که کمتر از بقیه به آن گوش می دهم. در تمامی این سالها بیش از حد همه جا آن را پخش کرده اند و دیگر آن تاثیر گذشته را روی من ندارد.

چه خوشمان بیاید و چه بدمان بیاید، بدون شک "بی خیال" آلبوم موسیقی است که دهه نود میلادی و احتمالا فضای روحی نسل ایکس را بخوبی توصیف می کند. سرشار از عصبانیت بود ولی هدف آن هیچ کس و یا هیچ چیز خاصی نبود. یک خشم کلی علیه توقعات و انتظارات از جامعه بود.

آدام ساه، کالیفرنیا، آمریکا

حق نشر عکس Adam Sah
Image caption آدام ساه عکس فعلی او (راست) عکس او در دهه نود (چپ) می گوید:"حوصله خواننده هایی مثل جورج مایکل را نداشتم" و کرت کوبین می توانست در مورد انتخابات ریاست جمهوری حرف های هوشمندانه ای بزند

من جزو آن نسلی هستم که بخوبی به یاد می آورد ترانه "بوی روحیه نوجوانان را می دهد" Smells Like Teen Spirit) را اولین بار کجا شنیده است. در ترافیک سنگین بزرگراه لانگ آیلند مشغول رانندگی بودم و داشتم می رفتم سر کار که کار قراردادی تابستانی و کسالت باری بود.

مجری برنامه رادیو یک چیزهایی در مورد ترانه جدیدی از یک گروه موسیقی پانک از شهر سیاتل گفت و با این جمله تمام کرد که ترانه کمی متفاوت است ولی از آن خوشتان خواهد آمد.

قسم می خورم که بعضی ها رو می دیدم که پشت فرمان با این ترانه سرشان را تکان می دادند.

برای من ترانه "بوی روحیه نوجوانان را می دهد" و فیلم هایی مثل "مجردها " و "غذاخوری تام" آخرین میخ ها بر تابوت دهه هشتاد میلادی بود.

هیچوقت از فضای دهه هشتاد خوشم نیامده بود، همه چیز افراطی و مسخره بود و بی فایده به نظر می رسید.

وقتی ترانه "بوی روحیه نوجوانان را می دهد" منتشر شد دیگه قطعا با حال و هوای دهه هشتاد خداحافظی کردم.

زمان فارغ التحصیلی ام داشت نزدیک می شد، رکورد اقتصادی بود خیلی ها کار نداشتند و تو یک چنین فضایی حال و حوصله خواننده هایی مثل جورج مایکل را نداشتم.

این سبک جدید موسیقی در راک هم پادزهری بود برای آن دوران و هم طلیعه دار دوران جدیدی بود و این درست همزمان شد با آغاز دوران بزرگسالی من و طرح سئوالات مهمی در مورد زندگی ام.

با عصبانیت زیاد آرزویم برای در پیش گرفتن مجسمه سازی را کنار گذاشته بودم ولی هنوز جایگزینی پیدا نکرده بودم. کرت کوبین نابغه ای بود که می گفت زیر سئوال بردن خیلی چیزها در زندگی کار بدی نیست و باید حدی از آنارشیسم را در زندگی مان بپذیریم.

به کالیفرنیا نقل مکان کردم و موسیقی الکترونیکی رقصی به مرور جایگزین گرانژ شد. از راه رسیدن اینترنت مرا به عرش برد و حتی سقوط سهام و بازار مالی حوالی سال دو هزار هم مرا متوقف نکرد. موسیقی هیچگاه متوقف نشد تا حملات یازدهم سپتامبر وقتی که ما با یک آنارشی واقعی روبرو شدیم.

آرزویم این است که کرت کوبین زنده می ماند، او می توانست در مورد رویدادهای ۲۰ سال گذشته خیلی چیزها بگوید. حتی می توانم تصور کنم که در توصیف انتخابات ریاست جمهوری امسال هم چه حرف های هوشمندانه ای می توانست بزند.